III SA/Wa 1160/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Nasiłowska po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Firmy H. Spółka Jawna o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Firmy H. Spółka Jawna na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanawia: - odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr Firma H. Spółka Jawna (dalej: "skarżąca", "spółka") zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca wskazała w uzasadnieniu wniosku, że jej trudna sytuacja finansowa nie jest skutkiem złego zarządzania spółką, ale stanowi następstwo ogólnego kryzysu gospodarczego. Wpłynął on na zmniejszenie uzyskiwanych przychodów i płynności finansowej spółki, ponieważ koszty stałe nie uległy zmniejszeniu. Skarżąca posiada należności w kwocie 83.968,95 zł i zobowiązania w wysokości 666.865,19 zł. Ciążą na niej zobowiązania wobec kontrahentów i zobowiązania z tytułu obsługi zaciągniętych kredytów. Konieczność uiszczenia każdej dodatkowej opłaty związanej z wniesieniem skargi, pogorszy sytuację finansową spółki. Skarżąca zaciągnęła kredyt w wysokości [...] CHF. Miesięczna rata z tytułu spłaty kredytu wynosi 1.408 CHF, a odsetki stanowią kwotę 362,99 CHF. Do spłaty pozostało jej 90.144 CHF. Skarżąca zwróciła uwagę na wzrost kursu franka szwajcarskiego, co w jej ocenie było czynnikiem, który spowodował pogorszenie sytuacji finansowej spółki. Ponadto spółka posiada zadłużenie z tytułu kredytu inwestycyjnego w wysokości 373.417,80 zł, którego obsługa wynosi miesięcznie [...] zł - rata oraz [...] zł - odsetki. Posiada również kredyt w rachunku bieżącym w wysokości [...] zł, z którego według stanu na dzień 31 maja 2009 r. wykorzystano 90.059,29 zł. Dodatkowo Spółka posiada również zadłużenie z tytułu pożyczki od osoby fizycznej w kwocie [...] zł. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi [...] zł, spółka posiada środki trwałe o wartości [...] zł, a za ostatni rok obrotowy według bilansu uzyskała zysk w wysokości 142.058,06 zł. Skarżąca wykazała również debet na jednym rachunku bankowym w wysokości 90.058,06 zł oraz dodatnie saldo w wysokości 15.081,24 zł na innym rachunku bankowym. Wykonując wezwanie do przedstawienia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących stanu majątkowego i dochodów skarżąca nadesłała deklaracje podatkowe VAT-7 za okres od stycznia 2009 r. do czerwca 2009 r., odpis bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2008 r., wyciągi bankowe z dwóch kont, umowę rachunku bankowego, umowę o kredyt inwestycyjny, o limit wierzytelności, umowę pożyczki z osobą fizyczną oraz umowę pożyczki dla klientów instytucjonalnych zabezpieczoną hipoteką. Przedstawiła również informację o posiadanych nieruchomościach, posiadanych środkach trwałych na podstawie tabel amortyzacyjnych oraz umowę P. 3 nr [...]. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis w kwocie 1444 zł oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Spółka wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych argumentowała, że znajduje się trudnej sytuacji, co jest również odzwierciedleniem ogólnego kryzysu. Zobowiązania wobec kontrahentów znacznie przewyższają jej należności, a wzrost kursu franka szwajcarskiego spowodował wzrost obciążenia z tytuły spłaty kredytu zaciągniętego w tej walucie. Odnosząc się do przedstawionych przez spółkę informacji zauważyć należy, że deklaracje VAT-7 za okres od stycznia 2009 roku do czerwca 2009 roku wskazują, że skarżąca w powołanym okresie wykazywała sprzedaż (np. w czerwcu 2009 r. w wysokości 811.906 zł) oraz realizowała w tym okresie zakupy (w czerwcu 2009 r. – 751.338 zł). Skarżąca nie przestawiła natomiast zeznania podatkowego o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 rok (CIT-8). Według bilansu za 2008 rok, spółka na koniec roku posiadała środki trwałe o wartości 1.465 tys. zł i aktywa obrotowe o wartości 571 tys., w tym należności w kwocie 62 tys. Po stronie pasywów wykazała między innymi zobowiązania długoterminowe z tytułu kredytów i pożyczek - 481 tys. oraz zobowiązania krótkoterminowe - 569 tys. Z nadesłanego rachunku zysków i strat wynika, że spółka osiągnęła przychody netto ze sprzedaży w wysokości 8.542 tys., a koszty działalności operacyjnej wyniosły [...] tys. Skarżąca zakończyła rok zyskiem w wysokości 122 tys. Przedstawione dane wskazują, że spółka prowadziła działalność gospodarczą w dużych rozmiarach, a wysokość wydatków wskazuje, że spółka dysponowała środkami na ponoszenie kosztów. Spłatę zobowiązań skarżąca ma zagwarantowaną dzięki podpisanym umowom kredytowym. Przedstawiła również umowę o limicie wierzytelności umożliwiającą finansowanie produktów obarczonych ryzykiem. Wysoki koszt obsługi umów kredytowych, stanowi dla spółki obciążenie, ale nie stanowi okoliczności uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Fakt, że spółka podpisuje umowy z bankami o finansowanie działalności bieżącej albo realizację inwestycji jest elementem prowadzenia działalności gospodarczej i dowodzi, że banki uznają, że kondycja finansowa spółki jest dobra, spółka posiada zdolność kredytową i jest w stanie na bieżąco obsługiwać umowy kredytowe. Załączona informacja o środkach trwałych wskazuje, że skarżąca posiada znaczny majątek. Składają się na niego działki, pawilony handlowe, samochody osobowe i ciężarowy, maszyny, urządzenie, sprzęt komputerowy. Według bilansu spółka posiada środki trwałe o wartości 1.465tys. Załączone wyciągi z rachunków bankowych wskazują regularne wpłaty znacznych środków finansowych (np. liczne przelewy wewnętrzne realizowane przez W. B.). Zgodnie z wyciągiem bankowym w dniu 29 czerwca 2009 r. spółka posiadała na koncie 1.309 zł oraz wykazała saldo debetowe ([...] zł) na drugim rachunku bankowym. Stan konta bankowego nie jest jedynym wyznacznikiem sytuacji finansowej podmiotu gospodarczego. Pamiętać należy, że zastosowanie przez ustawodawcę w art. 246 § 2 p.p.s.a. pojęcia "środków" nie może zostać ograniczone wyłącznie do środków pieniężnych (zob. postanowienie NSA z 19 października 2005r., sygn. akt I FZ 467/05), a w świetle utrwalonej linii orzecznictwa przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez nią środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 61/04). Taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach, o czym świadczą deklaracje podatkowe VAT-7 oraz odpis rachunku zysku i strat. Posiada również wartościowy majątek, do którego należą nieruchomości, samochody, maszyny i urządzenia (dowód: ewidencja środków trwałych). Skarżąca dysponuje więc możliwościami zgromadzenia środków finansowych w drodze gospodarowania posiadanymi dobrami, co wynika choćby z przeprowadzanych transakcji handlowych. Podkreślenia wymaga, że wartość obrotu realizowanego przez spółkę, wielkość posiadanego przez nią majątku jest nieproporcjonalna do wysokości wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie wynosi 1.444 złotych. Możliwości zapłaty wpisu nie neguje również podnoszona okoliczność ciążących na spółce zobowiązań wobec banków i kontrahentów. Wprawdzie na kontach bankowych spółka nie zgromadziła wysokich oszczędności, ale jej rachunek jest sukcesywnie wspomagany przelewami środków pieniężnych z konta wspólnika. Spółka wykazała wysokie obroty na rachunkach – zarówno wpłaty środków pieniężnych jak i wypłaty. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności oraz to, że koszty sądowe jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi koniecznymi wydatkami obciążającymi skarżącą, a warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez skarżącą, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, uznać należy, że przyznanie skarżącej prawa pomocy nie jest zasadne. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji. U Z A S A D N I E N I E