III SA/Wa 1161/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Alojzy Skrodzki (spr.), Protokolant Marcin Bącal, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2005 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia kary porządkowej 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy O. z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia kary porządkowej. Organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny: Zawiadomieniem z dnia [...] października 2004 r. poinformowano J. B. zwanego dalej Skarżącym, że w dniu [...] listopada 2004 r. na posesji przy ul. [...] w O. przeprowadzona zostanie kontrola podatkowa w zakresie wywiązywania się przez Skarżącego jako podatnika podatku od nieruchomości z obowiązków podatkowych. W dniu [...] listopada 2004 r. Skarżący skierował za pośrednictwem Wójta Gminy O. do Wojewody [...] pismo, w którym zawiadomił, że nie będzie uczestniczyć w kontroli. Zarzucił jednocześnie, iż odbywały się one kilkakrotnie, a wydane decyzje podatkowe uchylone zostały przez organ odwoławczy. Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2004 r. organ I instancji wyznaczył nowy termin kontroli na dzień [...] listopada 2004 r. W odpowiedzi Skarżący złożył do Regionalnej Izby Obrachunkowej za pośrednictwem Wójta Gminy O. wniosek o odstąpienie od kontroli, argumentując, że wyjeżdża do pracy wcześniej zaplanowanej. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. Wójt Gminy O. nałożył na Skarżącego karę porządkową w wysokości 1.000 zł. W piśmie zaadresowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego Skarżący wniósł o usprawiedliwienie jego nieobecności w dniu kontroli oraz o dokonanie wymiaru podatku na podstawie protokołów z dnia [...] czerwca 2001 r. i [...] lipca 2001 r. Uwzględniając wniosek Skarżącego organ wyznaczył czynności kontrolne na dzień [...] grudnia 2004 r. W tymże dniu Skarżący wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ze skargą, zarzucając szykanowanie go kontrolami. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. Wójt Gminy O. odmówił uchylenia kary porządkowej. Podkreślił, iż Skarżący uchyla się od udziału w czynnościach kontrolnych bez podania przyczyn. Rozstrzygnięcie organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za zasadne, wskazując, iż niedopuszczenie do ustalenia na nieruchomości przy ul. [...] stanu rzeczywistego przez niestawiennictwo osobiste jest zdarzeniem zagrożonym karą porządkową z art. 262 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) zwanej dalej ord. pod. W skardze na to postanowienie Skarżący zarzucił, że wydane ono zostało z rażącym naruszeniem prawa. Podniósł mianowicie, że nie udostępniono mu akt sprawy w celu odniesienia się do nich. Skarżący zauważył również, że skoro nieruchomość jest współwłasnością wymienionych w skardze osób, to wszystkie one są stronami postępowania w sprawach związanych z wymiarem podatku od tej nieruchomości i jako takie winny brać w nim udział na prawach strony. Wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji, argumentując, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wzięło pod uwagę usprawiedliwień Skarżącego oraz faktu, iż kontrola na jego posesji odbyła się dwukrotnie, tj. [...] czerwca oraz [...] lipca 2001 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej u.p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 u.p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia. Rozpoznając skargę Sąd, zgodnie z art. 134 § 1 u.p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego strona nie podnosi zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga jest zasadna. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej brak było podstaw do zastosowania wobec Skarżącego przez organ I instancji przepisu art. 262 § 1 pkt 1 ord. pod., zgodnie z którym strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że byli do tego zobowiązani mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.500 zł. Jak bowiem wynika z akt sprawy Wójt Gminy O. skierował do Skarżącego trzy zawiadomienia, tj. z dnia [...] października 2004 r., [...] listopada 2004 r. oraz [...] grudnia 2004 r., w których poinformował go o kontroli podatkowej, jej celu oraz możliwości wyznaczenia pełnomocnika do reprezentowania Skarżącego w toku kontroli w razie jego nieobecności z powodu choroby lub innej ważnej przyczyny. Zdaniem Sądu zawiadomienie o kontroli podatkowej nie może być w żadnym wypadku uznane za wezwanie do osobistego stawiennictwa w trybie art. 262 § 1 pkt 1 ord. pod., gdyż zgodnie z jego treścią, istotą i spodziewanym dla organu skutkiem tego zawiadomienia miało być jedynie przeprowadzenie kontroli podatkowej w wyznaczonym w zawiadomieniu terminie poprzez zapewnienie wstępu na posesję i dokonanie oględzin znajdujących się na niej obiektów budowlanych. Skoro zatem nie może być mowy o wezwaniu, to wskazanie w postanowieniu organu I instancji z dnia [...] listopada 2004 r. jako podstawy nałożenia kary porządkowej nie stawienia się na wezwanie stanowi naruszenie przepisu art. 262 § 1 pkt 1 ord. pod. Sąd zauważa ponadto, iż zgodnie z przepisem art. 262 § 1 ord. pod. dopuszczalność nałożenia kary porządkowej uwarunkowana została od prawidłowego powiadomienia wymienionych w nim osób o terminie dokonania określonej czynności. Z uwagi na to, że taką czynnością w rozpatrywanej sprawie były oględziny, istotne znaczenie ma w tym wypadku respektowanie przez organ podatkowy obowiązków wynikających z art. 190 § 1 ord. pod., który stanowi, iż strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, opinii biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem. Powołany przepis służy realizacji obowiązującej w postępowaniu podatkowym zasady czynnego udziału strony w każdym jego stadium. Jak się natomiast podkreśla w literaturze (zob. Ordynacja podatkowa. Komentarz, S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. LexisNexis 2004, str. 528) czynny udział strony w przeprowadzeniu dowodu będzie miał materialny wyraz tylko wówczas, gdy strona zostanie o tym poinformowana z odpowiednim wyprzedzeniem. Tymczasem zawiadomienia z dnia [...] października 2004 r., [...] listopada 2004 r. i [...] grudnia 2004 r. Skarżący otrzymał odpowiednio w dniu: [...] października 2004 r., [...] listopada 2004 r. oraz [...] grudnia 2004 r. Z zestawienia terminów kontroli podatkowej wyznaczonych w zawiadomieniach z datami ich doręczenia wynika, że Skarżący powiadomiony został o tej kontroli odpowiednio na: sześć, trzy oraz dwa dni przed jej przeprowadzeniem. Oznacza to, że organ I instancji nie zachował wymogów, jakie nakłada na niego art. 190 ord. pod., a przez to naruszył przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe naruszenia Sąd, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a., w związku z art. 152 i 200 u.p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. ----------------------- 4