III SA/Wa 1162/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędzia WSA Jerzy Płusa,, Asesor WSA Alojzy Skrodzki (spr.), Protokolant Marcin Bącal, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2005 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia kary porządkowej 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy O. z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy O. z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia J. B. kary porządkowej. Organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny: Zawiadomieniem z dnia [...] października 2004 r. poinformowano J. B. zwaną dalej Skarżącą, że w dniu [...] listopada 2004 r. na posesji przy ul. [...] w O. przeprowadzona zostanie kontrola podatkowa w zakresie wywiązywania się przez Skarżącą jako podatnika podatku od nieruchomości z obowiązków podatkowych. W dniu [...] listopada 2004 r. wpłynęło do organu pismo Skarżącej, w którym zawiadomiła, że nie będzie uczestniczyć w kontroli z powodu choroby. Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2004 r. organ I instancji wyznaczył nowy termin kontroli na dzień [...] listopada 2004 r. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. Wójt Gminy O. nałożył na Skarżącą karę porządkową w wysokości 1.000 zł, uznając, iż bez uzasadnionej przyczyny nie stawiła się w wyznaczonych terminach na posesji przy ul. [...]. W piśmie zaadresowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. Skarżąca wniosła o usprawiedliwienie jej nieobecności w dniu kontroli z powodu wieku (78 lat) i choroby, wskutek których nie jest sprawna pod względem psychofizycznym. Wniosła ponadto o odstąpienie od kontroli. Uwzględniając wniosek Skarżącej organ wyznaczył czynności kontrolne na dzień [...] grudnia 2004 r. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. Wójt Gminy O. odmówił uchylenia kary porządkowej. W zażaleniu na to postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie, zarzucając, iż organ I instancji nie uwzględnił składanych przez nią usprawiedliwień. Uzasadniając rozstrzygnięcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podkreśliło, iż Skarżąca uchyla się od udziału w czynnościach kontrolnych, nie wskazując jednocześnie terminów dla niej dogodnych. Zastosowanie przez organ I instancji środka w postaci kary porządkowej organ odwoławczy uznał za dopuszczalne, wskazując, iż art. 292 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) zwanej dalej ord. pod. przewiduje stosowanie przepisów rozdziału 22 w trakcie postępowania kontrolnego. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, iż ustalenie stanu rzeczywistego poprzez dokonanie pomiarów budynków na posesji przy ul. [...] jest w niniejszej sprawie niezbędne. W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2005 r. Skarżąca zarzuciła, że wydane ono zostało z rażącym naruszeniem prawa. Podniosła mianowicie, że nie udostępniono jej akt sprawy w celu odniesienia się do podstawy, na jakiej utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżąca zauważyła również, że skoro nieruchomość jest współwłasnością wymienionych w skardze osób, to wszystkie one są stronami postępowania w sprawach związanych z wymiarem podatku od tej nieruchomości i jako takie powinny brać w nim udział na prawach strony. Wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji, argumentując, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wzięło pod uwagę usprawiedliwień Skarżącej oraz faktu, iż kontrola na jej posesji odbyła się dwukrotnie, tj. [...] czerwca oraz [...] lipca 2001 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej u.p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 u.p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia. Rozpoznając skargę Sąd, zgodnie z art. 134 § 1 u.p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego strona nie podnosi zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga jest zasadna. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej brak było podstaw do zastosowania wobec Skarżącej przez organ I instancji przepisu art. 262 § 1 pkt 1 ord. pod., zgodnie z którym strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że byli do tego zobowiązani mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.500 zł. Jak bowiem wynika z akt sprawy Wójt Gminy O. skierował do Skarżącej trzy zawiadomienia, tj. z dnia [...] października 2004 r., [...] listopada 2004 r. oraz [...] grudnia 2004 r., w których poinformował ją o kontroli podatkowej, jej celu oraz możliwości wyznaczenia pełnomocnika do reprezentowania Skarżącej w toku kontroli w razie jej nieobecności z powodu choroby lub innej ważnej przyczyny. Zdaniem Sądu zawiadomienia o kontroli podatkowej, o których mowa wyżej nie mogą być w żadnym wypadku uznane za wezwania do osobistego stawiennictwa w trybie art. 262 § 1 pkt 1 ord. pod., gdyż zgodnie z ich treścią, istotą i spodziewanym dla organu skutkiem tych zawiadomień miało być jedynie przeprowadzenie kontroli podatkowej w wyznaczonym w zawiadomieniach terminie poprzez zapewnienie wstępu na posesję i dokonanie oględzin znajdujących się na niej obiektów budowlanych. Skoro zatem nie może być mowy o wezwaniu, to wskazanie w postanowieniu organu I instancji z dnia [...] listopada 2004 r. jako podstawy nałożenia kary porządkowej nie stawienia się na wezwanie stanowi naruszenie przepisu art. 262 § 1 pkt 1 ord. pod. Sąd zauważa ponadto, iż zgodnie z przepisem art. 262 § 1 ord. pod. dopuszczalność nałożenia kary porządkowej uwarunkowana została od prawidłowego powiadomienia wymienionych w nim osób o terminie dokonania określonej czynności. Z uwagi na to, że taką czynnością w rozpatrywanej sprawie były oględziny, istotne znaczenie ma w tym wypadku respektowanie przez organ podatkowy obowiązków wynikających z art. 190 § 1 ord. pod., który stanowi, iż strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, opinii biegłych lub oględzin przynajmniej na 7 dni przed terminem. Powołany przepis służy realizacji obowiązującej w postępowaniu podatkowym zasady czynnego udziału strony w każdym jego stadium. Jak się natomiast podkreśla w literaturze (zob. Ordynacja podatkowa. Komentarz, S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. LexisNexis 2004, str. 528) czynny udział strony w przeprowadzeniu dowodu będzie miał materialny wyraz tylko wówczas, gdy strona zostanie o tym poinformowana z odpowiednim wyprzedzeniem. Tymczasem zawiadomienia z dnia [...] października 2004 r., [...] listopada 2004 r. i [...] grudnia 2004 r. Skarżący otrzymał odpowiednio w dniu: [...] października 2004 r., [...] listopada 2004 r. oraz [...] grudnia 2004 r. Z zestawienia terminów kontroli podatkowej wyznaczonych w zawiadomieniach z datami ich doręczenia wynika, że Skarżąca powiadomiona została o tej kontroli odpowiednio na: sześć, trzy oraz dwa dni przed jej przeprowadzeniem. Oznacza to, że organ I instancji nie zachował wymogów, jakie nakłada na niego art. 190 ord. pod., a przez to naruszył przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe naruszenia Sąd, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a., w związku z art. 152 i 200 u.p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienia. ----------------------- 4