III SA/Wa 1166/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-30
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację finansową i majątkową wnioskodawcy?Ratio decidendi
Wnioskodawca został zwolniony od wpisu od skargi i ustanowiono mu radcę prawnego z urzędu, ponieważ wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, a także z uwagi na potrzebę profesjonalnego pełnomocnika w sprawach dotyczących kwestionowania sposobu prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie odmówiono przyznania pomocy w pozostałym zakresie, gdyż nie wykazano całkowitej niemożności ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania.Stan faktyczny
Wnioskodawca M. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów dotyczące skargi na czynność egzekucyjną. Wnioskodawca powołał się na stan zdrowia, samotne zamieszkiwanie, prowadzone postępowania egzekucyjne, niskie dochody (emerytura 981 zł netto, działalność gospodarcza 200-500 zł miesięcznie), wysokie zadłużenie (kredyt 100 tys. zł, rata ponad 2000 zł miesięcznie) oraz znaczne wydatki. Wskazał również na pomoc syna w pokrywaniu kosztów utrzymania. W przeszłości sądy odmawiały mu prawa pomocy z uwagi na niebilansowanie się dochodów i wydatków.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę od wpisu od skargi. 2. Ustanowiono stronie radcę prawnego z urzędu. 3. Odmówiono stronie przyznania pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 30/9/2016 r. po rozpoznaniu wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego) w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] /1/2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną p o s t a n a w i a 1. Zwolnić stronę od wpisu od skargi 2. Ustanowić stronie radcę prawnego z urzędu; 3. Odmówić stronie przyznania pomocy w pozostałym zakresie;
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne.
Skarżący, tj. M. W. zwrócił się na formularzu PPF z 13/62016 r z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Powołał się na stan zdrowia – [...] i fakt samotnego zamieszkiwania, jak też prowadzone względem niego postępowania egzekucyjne. Dochód miesięczny brutto oznaczył na kwotę 1017 zł, kredyty obciążające go – na kwotę 100 tys zł. Dołączył dokumenty (46 stron) obrazujące jego sytuację życiową (karta 10 – 33 akt sadowych)
Referendarz sadowy zauważa, że z innych postępowań o prawo pomocy wynika, ze źródłem utrzymania skarżącego pozostaje emerytura w wysokości 981 zł netto. W skład majątku M. W. wchodzi: dom o powierzchni 120 m², stanowiący ½ bliźniaka oraz nieruchomość rolna o powierzchni 1,13 ha (nieużytki). Wnioskodawca nie ma zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych
Nadto, M. W. oświadczył, że prowadzi działalność gospodarczą (pisanie pism procesowych), dochód miesięczny uzyskiwany z tego tytułu to kwota 200 – 500 zł. Wykazane wydatki miesięczne skarżącego stanowią: rata kredytu – 1.062,64 zł; wydatki związane z utrzymaniem własnym i domu tj. około 2.000 zł oraz lekarstwa 200 – 300 zł.
Skarżący wskazał także, ze w pokrywaniu kosztów utrzymania pomaga mu syn ([...] ), który pokrywa rachunki. Posiada samochód [...] (1990 r), tankuje dwa razy do roku. Cierpi na [...] , [...] , [...] , [...] (pismo z 13/6/2016 r., k 10 akt sądowych).
Referendarz sądowy zauważa, że skarżący domagał się przyznania prawa pomocy w kilkudziesięciu sprawach. Co do zasady Sądy odmawiały Skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na fakt, że "Skarżący zadeklarował swój miesięczny dochód na kwotę 1017 zł (emerytura), podczas gdy deklarowane wydatki miesięczne wynoszą około 1.300 zł, natomiast spłata kredytów miesięcznie zamyka się kwotą ponad 2.000 zł, tym samym przekraczają wskazany dochód o kwotę co najmniej 2.000 zł."
W ocenie referendarza sądowego, zadeklarowana przez Skarżącego pomoc syna inżyniera (pismo z 13 czerwca 2016 r.) stanowi przekonywujące wytłumaczenie źródła pokrywania kosztów utrzymania i wytłumaczenie zakresu niebilansowania się zadeklarowanych dochodów i wydatków. Stan finansowy Skarżącego znajduje potwierdzenie w złożonej deklaracji podatkowej (k. 26 akt), korzystającej z domniemania zgodności z prawdą, nie wspominając o wynikach postępowania egzekucyjnego, którego dotyczą skargi strony do Sądów i akta niniejszej sprawy.
Referendarz sądowy zwraca uwagę na fakt, że środki zaskarżenia strony (skargi, zażalenia) są odrzucane przez Sądy z uwagi na "nieuiszczenie opłat", względnie z uwagi na niedopuszczalność środka zaskarżenia. Okoliczności te wskazują na potrzebę udzielenia pomocy stronie poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Nadto, niewykazane pozostało, by skargi do Sądu strony były wyrazem "nadużycia prawa do Sądu", zatem i ten pogląd referendarz sądowy przyjmuje: zwłaszcza, że skarżący kwestionuje sposób prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Jeśli zatem zestawić ilość skarg wniesionych do Sądu, w których odmówiono Skarżącemu prawa pomocy, wysokość należnych kosztów w tych sprawach, kondycję majątkową skarżącego wynikającą z deklaracji podatkowych i z akt administracyjnych z przysługującym Skarżącemu prawem dostępu do Sądu jak również z długością rozpoznania wniosku o prawo pomocy Skarżącego (od maja 2016 r.), to rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie mogło być inne, niż to wyrażone w sentencji.
Dlatego, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło