III SA/Wa 1166/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-08-24
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i wysokość wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną w sprawie ze skargi na czynności egzekucyjne, uwzględniając przepisy rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej?Ratio decidendi
Pełnomocnikowi z urzędu przysługuje wynagrodzenie za faktycznie udzieloną pomoc prawną na podstawie art. 250 PPSA. Wysokość wynagrodzenia należy ustalić zgodnie z przepisami rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości, uwzględniając rodzaj sprawy (brak ekonomicznie wyrażonego przedmiotu sporu) oraz zakres czynności pełnomocnika. W przypadku skargi na czynności egzekucyjne, wynagrodzenie w pierwszej instancji ustalono na 240 zł plus VAT, a w drugiej instancji (za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) na 120 zł plus VAT, zgodnie z odpowiednimi przepisami rozporządzeń.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku pełnomocnika z urzędu (rpr P. K.) o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Pełnomocnik został wyznaczony do reprezentowania strony M. W. w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Pełnomocnik oświadczył, że opłaty nie zostały uiszczone i zwrócił się o zasądzenie kosztów pomocy prawnej. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, ustalając wysokość należnego wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
Przyznano pełnomocnikowi rpr P. K. kwotę 442,80 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w tym wynagrodzenie i podatek VAT.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 24/8/2017 r po rozpoznaniu wniosku rpr P. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...]/01/2016 r. Nr [...]w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia przyznać pełnomocnikowi M. W. – rpr P. K. – kwotę 442 zł 80 gr (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy) na którą składa się: 1) 240,- zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, kwotę 23 % podatku VAT w wysokości 55,20,- zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), łącznie kwota 295,20,- zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy); 2) 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, kwotę 23 % podatku VAT w wysokości 27,60 zł (dwadzieścia siedem złotych sześćdziesiąt groszy), łącznie kwota 147,60 zł (sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy);
Wyznaczony w sprawie przez OIRP, pismem z 18/112017 r., na podstawie postanowienia z 30/09/2016 r., III SA/Wa 1166/16 pełnomocnik z urzędu - rpr P. K. zwrócił się o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej i oświadczył, że opłaty te nie zostały uiszczone.
Referendarz sądowy wskazuje, że wyznaczony przez Sąd pełnomocnik ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 - dalej jako u.p.p.s.a.). Do czynności, o których mowa w tym przepisie, należy – m.in. – udział w rozprawie, czy doprowadzenie do rozpoznania sprawy na rozprawie.
Zgodnie z § 23 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. 2015 poz. 1805) wynika, ze rozporządzenie to weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.. Skarga w sprawie została złożona 7/03/2016 r. Stąd należy w sprawie stosować przepisy rozporządzenia 22 października 2015 r. również dlatego, że z § 22 obecnie obowiązującego "nowego" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2016 r. poz 1715) wynika, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Niesporne jest też, zarówno w orzecznictwie jak i w piśmiennictwie, że wynagrodzenie należy się za pomoc prawną faktycznie udzieloną, co w sprawie nastąpiło i znalazło wyraz w treści pisma z 9/3/2017 r., w szczególności w złożonym wniosku o przyznanie wynagrodzenia.
Referendarz sądowy wskazuje, że, mając na uwadze rodzaj sprawy (skargi na czynności egzekucyjne), w której brak jest ekonomicznie wyrażonego przedmiotu sporu, zakres czynności pełnomocnika z urzędu w postępowaniu, tj. reprezentowanie przed Sądem I instancji oraz zapisy § 21 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia w zw. z § 4 ust. 1 powodują, że wysokość wynagrodzenia należało oznaczyć na kwotę 240,- zł. Do kwoty tej należało, co zostało poczynione w sentencji, doliczyć 23 % należnego podatku od towaru i usług.
Z uwagi, że wyrok Sądu I instancji został doręczony 10/05/2017 r., zaś opinia o braku podstaw z 12/06/2017 r. została przekazana w dacie sporządzenia, należało stosować do niej "nowe" rozporządzenie, ponieważ wniosek o przyznanie wynagrodzenia z pisma z 9/3/2017 r. został złożony w postępowaniu w kolejnej (następnej) instancji.
Zgodnie z § 21 ust. 1 lit. b nowego rozporządzenia, opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynoszą w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1 (tj. 480 zł), a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Z kolei zgodnie z § 4 ust. 1 i 3 przywołanego rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy i należy ją podwyższyć o kwotę podatku VAT. Kwotą bazowa będzie zatem 120 zł, zaś 23 % podatku VAT wynosi 27,60 zł. W ocenie urzędnika sądowego, opóźnienie w przekazaniu opinii do Sądu (12 czerwca 2017 r. zamiast 9 czerwca 2017 r., tj. ostatni dzień na wniesienie skargi kasacyjnej), niezgodnie z art. 177 § 4 p.p.s.a., wobec przekazania przez Sąd opinii Skarżącemu wraz ze stosownym pouczeniem nie wyczerpuje znamion nieudzielenia pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu, ze wszelkimi tego stanu konsekwencjami.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 250, art. 258 § 2 pkt 8, § 3 u.p.p.s.a., należało stwierdzić, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło