III SA/Wa 1168/09

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tytułów wykonawczych postanawia: 1. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od zapłaty wpisu sądowego od skargi, 2. odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy L. M. (zwana dalej "skarżącą" lub "stroną") wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że jest emerytką i jej jedynym źródłem dochodu jest emerytura w wysokości 667,29 zł. Z emerytury skarżącej jest potrącana kwota 278,51 zł w trybie egzekucji administracyjnej. Wnioskodawczyni w rubryce nr 6 formularza PPF oświadczyła, że prowadzi gospodarstwo domowe z mężem, a następnie (rubryka nr 8) stwierdziła, że mąż jest emerytem, pozostaje z nim w nieformalnej separacji i prowadzi osobne gospodarstwo domowe, z powodu jego nałogu. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego do przedstawienia dodatkowych informacji i dokumentów dotyczących stanu majątkowego i dochodów skarżąca oświadczyła, że nie składają z mężem zeznań podatkowych, ponieważ ich jedynym dochodem są świadczenia emerytalne. Są one przekazywane na konta bankowe. Świadczenie emerytalne należne skarżącej jest wypłacane po potrąceniu kwoty 278,51 w związku z egzekucją administracyjną. Skarżąca oświadczyła, że nigdy nie korzystała i nie korzysta z pomocy społecznej, jest właścicielką domu (31 lat, 100 m.kw.), który utrzymuje z emerytury. Oświadczyła również, że w ciągu ostatnich dwóch lat nie zbyła nieruchomości, ruchomości o wartości ponad 10.000 zł i poza domem, w którym mieszka nie posiada innych nieruchomości. Skarżąca opisała również wydatki składające się na koszty miesięcznego utrzymania. Do oświadczenia załączyła własne oraz męża roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za rok podatkowy 2008 (PIT-40A), decyzję w sprawie waloryzacji emerytury, wyciągi z rachunku bankowego, pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. w sprawie zastosowanych wobec skarżącej środków egzekucyjnych, faktury VAT i rachunki potwierdzające stałe koszty utrzymania. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i 3 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpoznanie skargi przez Sąd zależy od uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł i jest to jedyna opłata sądowa na obecnym etapie postępowania. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest świadczenie emerytalne wypłacane w wysokości 667,29 zł w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym. Zgodnie z przedstawioną informacją PIT-40A skarżąca uzyskała w 2008 roku przychód z tytułu emerytury w wysokości 12.399,58 zł (miesięcznie około 1033 zł brutto) i oświadczyła, że innych dochodów nie uzyskuje. O powyższym świadczą również załączone wyciągi bankowe. Skarżąca oświadczyła, że stałe koszty utrzymania wynoszą 535 zł miesięcznie i zaliczyła do nich wydatki na energię elektryczną, telefon stacjonarny i komórkowy, wywóz nieczystości zużycie wody, gazu, leki, podatek od nieruchomości oraz wydatki na zakup opału na zimę. Wydatki te udokumentowała, oprócz wydatków na zakup węgla oraz butli z gazem. Skarżąca wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, ale wyjaśniła również, że pozostaje z mężem w nieformalnej separacji i małżonkowie prowadzą osobne gospodarstwa domowe. Odnosząc się do okoliczności pozostawania w nieformalnej separacji i rozdzielności z mężem (a więc i braku umowy majątkowej) zauważyć należy, że małżonkowie mieszkają razem. Wielce prawdopodobne jest, że koszty bieżącego utrzymania są ponoszone przez małżonków. Oceniając zasadność zastosowania wobec skarżącego instytucji prawa pomocy, nie można pominąć faktu, że skarżąca mieszka z mężem. W zaistniałym stanie faktycznym nie zmienia to jednak oceny, że skarżąca nie jest w stanie zapłacić wpisu od skargi bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Jedynym źródłem utrzymania jej męża jest świadczenie emerytalne w wysokości 781,15 zł (wyciągi z rachunku bankowego). W 2008 roku przychód z emerytury wyniósł 10.188,06 zł. Łączny miesięczny dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi więc 1.448,44 zł, a po odliczeniu wykazanych stałych kosztów utrzymania - 913,44 zł. W związku z powyższym zasadne jest przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ uzyskiwane dochody nie są wystarczające do zapłaty wpisu w wysokości 200 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Zwolnienie skarżącej z obowiązku zapłaty wpisu, umożliwi rozpoznanie przez Sąd pierwszej instancji wniesionej skargi. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.