III SA/Wa 1173/20
WyrokWSA w Warszawie2020-09-16
Skład orzekający: Marta Waksmundzka - Karasińska, Matylda Arnold - Rogiewicz, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut przedawnienia opłat abonamentowych RTV, zgłoszony dopiero w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego, może być przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zarzut przedawnienia opłat abonamentowych RTV, zgłoszony po raz pierwszy w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego, nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu zażaleniowym ani w postępowaniu sądowym, ponieważ termin na zgłoszenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym jest zawity i wynosi 7 dni. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny i organ nadzoru są związane ostatecznym stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutu nieistnienia obowiązku, a samo stanowisko wierzyciela w tej sprawie było zgodne z prawem, gdyż brak było dowodu wyrejestrowania odbiornika.Stan faktyczny
W sprawie T. S. wszczęto postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości z tytułu opłat abonamentowych RTV. Skarżący podniósł zarzut nieistnienia obowiązku, twierdząc, że nigdy nie posiadał odbiornika RTV. Wierzyciel uznał zarzut za niezasadny, wskazując na brak dowodu wyrejestrowania odbiornika. Organ egzekucyjny utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela. W zażaleniu Skarżący podniósł dodatkowo zarzut przedawnienia, a następnie w skardze do WSA podtrzymał stanowisko o przedawnieniu roszczeń. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka - Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold - Rogiewicz, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 września 2020 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. ("Naczelnik"), w toku prowadzonego wobec T. S. ("Strona", "Zobowiązany" lub "Skarżący") postępowania egzekucyjnego, zawiadomieniem z dnia 27 września 2016 r. dokonał zajęcia rachunku bankowego w Banku P. [...] S.A./Oddział [...] w S. Postępowanie prowadzono na podstawie tytułu wykonawczego doręczono Stronie w dniu 14 października 2016 r., wystawionego przez P. P. S.A.-Dyrektora C. [...] ("Wierzyciel"), obejmującego zaległości z tytułu opłat abonamentowych RTV za okres od 01/2011 r. do 07/2015 r. w kwocie należności głównej w wysokości 315, 50 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.
Skarżący, pismem z dnia 17 października 2016 r. zatytułowanym "Skarga", za bezprawne uznał prowadzenie egzekucji z jego rachunku bankowego, gdyż, jak wskazał, pod adresem przy ul. S. w P. nigdy nie posiadał odbiornika radiowo-telewizyjnego, za który byłby obowiązany opłacać abonament. Z uwagi na powyższe, mając na uwadze fakt, iż jest rencistą, stanął na stanowisku, że naliczenie mu jakichkolwiek kwot i uruchomienie egzekucji administracyjnej jest niezgodne z prawem.
Pismo Skarżącego zakwalifikowane zostało jako zarzut do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego, zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.; dalej "ustawa" lub "u.p.e.a."), tj. zarzut nieistnienia obowiązku.
Wierzyciel, postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r., utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie uznające zarzut za niezasadny. Wskazał, iż obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich użytkowanie mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.). Ponadto zaznaczył, iż Skarżącemu przyporządkowany został indywidualny numer identyfikacyjny abonenta – [...], w związku z czym był zobowiązany do dokonywania opłat abonamentu RTV. Odnosząc się do kwestii, iż pod adresem przy ul. S. w P. Skarżący nigdy nie posiadał żadnego odbiornika radiowo-telewizyjnego, za który byłby obowiązany opłacać abonament, wskazał, iż zgodnie z obowiązującym § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676), to użytkownik odbiorników posiada obowiązek niezwłocznego powiadomienia operatora o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu o zgubieniu, zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, poprzez złożenie w placówce pocztowej "Zgłoszenia rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych". P. P. S.A. nie posiada żadnego dokumentu świadczącego o dokonanym wyrejestrowaniu odbiornika, takiego dokumentu nie przedstawił również Skarżący. Dyrektor podał też, że samo pobieranie renty automatycznie nie uprawnia do uzyskania zwolnienia z opłat abonamentowych. Na tej podstawie Wierzyciel uznał, że egzekwowany obowiązek istnieje i podlega wykonaniu.
Naczelnik, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r., po uzyskaniu ww. ostatecznego stanowiska Wierzyciela, uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione, wskazując, iż wypowiedź Wierzyciela w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
Strona, w zażaleniu na postanowienie z [...] sierpnia 2018 r., wskazała, iż zaległości z tytułu abonamentu RTV za okres 1 marca 2011 r. – 31 lipca 2015 r. uległy przedawnieniu. Ponadto za bezprzedmiotowe uznała zaskarżone postanowienie z uwagi na przedawnienie roszczeń oraz wyrejestrowanie odbiornika radiowo-telewizyjnego, co nastąpiło w 2001 r. w związku ze zbyciem poprzedniego mieszkania.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. ("Dyrektor", "DIAS"), postanowieniem z dnia [...] września 2018 r., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika z dnia [...] sierpnia 2018 r. W uzasadnieniu podzielił stanowisko Organu I instancji w zakresie uznania zarzutów za niezasadne w sytuacji, gdy Wierzyciel nie posiadał dokumentu potwierdzającego fakt wyrejestrowania przez Skarżącego odbiornika RTV, a z kolei Strona również takiego dowodu nie przedstawiła, nie odpowiedziała też na pismo z dnia 6 marca 2018 r., w którym Wierzyciel wezwał ją do przesłania dokumentu potwierdzającego dopełnienie formalności związanych z wyrejestrowaniem przedmiotowego odbiornika oraz o złożenie oświadczenia o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z inną osobą z zaznaczeniem, w jakim okresie czasu było prowadzone to wspólne gospodarstwo. Dodatkowo wskazano, że osoby pobierające rentę nie spełniają warunków do uzyskania zwolnienia z opłat abonamentowych, bowiem w katalogu osób uprawnionych do zwolnienia z ww. opłat Ustawodawca nie wskazał osób pobierających świadczenie rentowe. Dyrektor podniósł, iż rozpoznając żądanie Strony oparte o zarzut nieistnienia obowiązku w zakresie swojego rozstrzygnięcia także jest związany ostatecznym stanowiskiem wierzyciela, wyrażonym w postanowieniu P. P. S.A.- Dyrektora C. [...] z dnia [...] maja 2018 r. Odnosząc się natomiast do zarzutu przedawnienia zaległości z tytułu abonamentu RTV za okres 01 marca 2011 r. do 31 lipca 2015 r., który Skarżący dodatkowo podniósł w złożonym zażaleniu z dnia 24 sierpnia 2018 r., DIAS wskazał, że w postępowaniu zażaleniowym nie mogą być rozpatrywane jakiekolwiek zarzuty, jeżeli zostały zawarte dopiero w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego, a nie w piśmie wszczynającym to postępowanie. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia tego postępowania, co oznacza, że nie można podnosić nowych zarzutów na dalszych etapach postępowania. Dyrektor uznał z tego powodu, iż zarzut przedawnienia dochodzonego obowiązku, zgłoszony przez Skarżącego dopiero w zażaleniu z dnia 24 sierpnia 2018 r., nie podlegał rozpatrzeniu w przedmiotowym postępowaniu odwoławczym.
W skardze z 26 października 2018 r. Strona uznała, iż nastąpiło przedawnienie roszczeń z tytułu abonamentu radiowo-telewizyjnego. W związku z tym za bezpodstawne uznała domaganie się przez Wierzyciela przedmiotowych zaległości w sytuacji, gdy lokal przy ul. S. w P. od 2009 r. nie jest jego własnością, zaś P. P. domaga się roszczeń za lata 2011 - 2015.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i powtórzył przedstawione w nim argumenty. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r, poz. 1302 ze zm., dalej "Ppsa"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy).
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Należy, po pierwsze, podzielić ocenę Dyrektora, że organ egzekucyjny, a następnie organ nadzoru, są związane ostatecznym stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutu zgłoszonego m.in. na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (art. 34 § 1 ustawy). Dyrektor C. [...] P. P. S.A. uznał natomiast ostatecznie (postanowienie z [...] maja 2018 r.), że zarzut Skarżącego dotyczący nieistnienia obowiązku jest niezasadny.
Należy jednak przypomnieć, że stanowisko wierzyciela nie jest wiążące dla sądu rozpoznającego skargę na postanowienie organu nadzoru nad organem egzekucyjnym. Dlatego Sąd uprawniony i zobowiązany był do oceny postanowienia z [...] maja 2018 r. Otóż, według Sądu, jest ono zgodne z prawem. Skarżącemu trafnie wyjaśniono, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych obciąża zobowiązanego m.in. do dnia wyrejestrowania odbiornika. Z akt nie wynika, aby Skarżący kiedykolwiek wyrejestrował odbiornik. Co więcej – akta w istocie potwierdzają, że takiego wyrejestrowania nigdy nie dokonano, gdyż Skarżący jako przyczynę rzekomego braku obowiązku uiszczania opłaty wskazywał brak odbiornika po wyprowadzeniu się z poprzedniego miejsca zamieszkania oraz po rozwodzie z żoną. W żadnym momencie Skarżący nie stwierdził, że dokonał wyrejestrowania, nie zgłosił też na tę okoliczność żadnego dowodu. Zatem trafna jest ocena, że przedmiotowy obowiązek cały czas spoczywał na Skarżącym. Tymczasem, zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązek uiszczania opłaty powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Tak długo, jak długo odbiornik jest zarejestrowany, aktualny jest obowiązek ponoszenia opłaty.
Słusznie zauważył Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., że Skarżący zgłosił zarzut przedawnienia opłat dopiero w zażaleniu na postanowienie Naczelnika. Tymczasem w postępowaniu w przedmiocie zarzutów termin na ich zgłaszanie jest zawity – wynosi 7 dni. Te zarzuty, które nie zostały zgłoszone w ustawowym terminie, nie mogą być przedmiotem analizy wierzyciela oraz organu egzekucyjnego, a w konsekwencji nie mogą być też przedmiotem analizy sądu administracyjnego, choćby taki zarzut został zgłoszony w skardze. Nie pozbawia to zobowiązanego prawa do zgłoszenia kwestii ewentualnego przedawnienia dochodzonych zaległości w innym trybie przewidzianym w ustawie, tj. w trybie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ale wymagałoby to inicjatywy samego Skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło