III SA/Wa 118/05
WyrokWSA w Warszawie2005-04-06
Skład orzekający: Dariusz Dudra, Małgorzata Jarecka, Adam Zarzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wierzyciel może zostać obciążony kosztami postępowania egzekucyjnego, jeśli egzekucja okazała się bezskuteczna, a organ egzekucyjny nie podjął wszystkich możliwych czynności egzekucyjnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wierzyciel może zostać obciążony kosztami postępowania egzekucyjnego, nawet jeśli egzekucja okazała się bezskuteczna, pod warunkiem, że organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne, które okazały się nieskuteczne, a koszty te nie mogły zostać ściągnięte od zobowiązanego. Sąd stwierdził, że nawet jeśli czynności egzekucyjne były prowadzone z opóźnieniem, to fakt ich podjęcia i bezskuteczność egzekucji uzasadnia obciążenie wierzyciela kosztami.Stan faktyczny
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o obciążeniu KRUS kosztami postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie tytułu wykonawczego KRUS w celu wyegzekwowania składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Mimo podjętych czynności egzekucyjnych, takich jak spisanie protokołów o stanie majątkowym i zajęcie rachunku bankowego, egzekucja okazała się bezskuteczna. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne i obciążył KRUS kosztami egzekucyjnymi. KRUS zarzuciła wadliwe prowadzenie postępowania egzekucyjnego i nieuzasadnione obciążenie kosztami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Dudra, sędzia WSA Małgorzata Jarecka, sędzia del. SO Adam Zarzycki (spr.), Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi oddala skargę
III SA/Wa 118/05 Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...].06.2000 r. wystawionego na Z. i A. A. przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w C. Placówka Terenowa w P. wszczął postępowanie egzekucyjne z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników w kwocie 9.465,14 zł z odsetkami .
W dniach [...].06.2001 r. , [...].07.2001 r. , [...].02.2004 r. , [...].05.2004 r. , [...].08.2004 r. poborca podatkowy dokonał spisania protokołów o stanie majątkowym w miejscu zamieszkania zobowiązanych . Na podstawie tych protokołów ustalono , że zobowiązani utrzymują się z prowadzonego gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,70 ha , nie posiadają ruchomości przedstawiających wartość handlową .
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. ponadto dokonał w Banku S. w R. zajęcia rachunku bankowego zawiadomieniem Nr [...] z dnia [...].04.2002 r., o czym zobowiązany został powiadomiony w dniu [...].04.2002 r. oraz zawiadomieniem Nr [...] Nr [...] z dnia [...].03.2004 r. , o czym zobowiązany został powiadomiony w dniu [...].03.2004 r.
Wszystkie zastosowane środki egzekucyjne okazały się bezskuteczne . Bank S. w R. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w dniu [...].04.2002 r. , że zobowiązani nie posiadają środków na rachunku , w związku z czym brak jest możliwości wyegzekwowania zajętych należności .
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. w związku z powyższym postanowieniem Nr [...] z dnia [...].10.2004 r. umorzył postępowanie egzekucyjne w stosunku do zobowiązanych . W wyniku dokonanych czynności egzekucyjnych powstały koszty egzekucyjne w kwocie 1.628,72 zł . Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...].10.2004 r. Nr [...] obciążył wierzyciela powstałymi kosztami postępowania egzekucyjnego .
Na to postanowienie Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w C. Placówka Terenowa w P. w dniu [...].10.2004 r. wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. . Dyrektor Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w P. , działając jako organ odwoławczy , postanowieniem [...] z dnia [...].11.2004 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. .
Na powyższe postanowienie skargę wniosła Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w C. . Strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...].11.2004 r. z powodu naruszenia prawa poprzez wadliwe zastosowanie art. 64c § 4 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 110 , poz. 968 , z późn. zm. ) .
Jak wynika z treści skargi skarżąca uważa , iż umorzenie postępowania przez organ egzekucyjny na podstawie art. 64 § 1 , 3 , 7 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest nieuzasadnione i niezgodne z prawem . Organ egzekucyjny nie przeprowadził bowiem wszystkich niezbędnych czynności , nie zajął inwentarza żywego , a pierwsze czynności podjął ze znaczną zwłoką . Okoliczności tych nie wziął pod uwagę także organ II instancji – Dyrektor Izby Skarbowej w W. . Zdaniem skarżącej organ egzekucyjny niesłusznie również obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego . Organ ten bowiem zaniechał przeprowadzenia czynności egzekucyjnych , wskutek których mogłoby dojść do wyegzekwowania należności zarówno w zakresie kosztów egzekucyjnych jak i należności z tytułu składek . Wierzyciel wskazał środki egzekucyjne , jednak organ egzekucyjny ich nie wykorzystał . Skutki tego zaniechania nie mogą więc obciążać wierzyciela .
Odpowiadając na skargę , Dyrektor Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w P. wniósł o jej oddalenie .
W odpowiedzi tej podniósł , że opłaty za czynności egzekucyjne wymienione w art. 64 § 1 i 6 oraz określone w art. 64 b wydatki poniesione przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne . Koszty te , zgodnie z art. 64 c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obciążają zobowiązanego . W przypadku gdy koszty egzekucyjne nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego , zgodnie z art. 64 c § 4 ustawy pokrywa je wierzyciel .
W niniejszej sprawie zostały dokonane czynności egzekucyjne - zajęcie rachunku bankowego , sporządzenie protokołu o stanie majątkowym , opłata manipulacyjna , dojazd do zobowiązanego , które pociągnęły powstanie kosztów egzekucyjnych . Ponieważ organ egzekucyjny nie miał możliwości wyegzekwowania należności z tytułów wykonawczych , postępowanie umorzył , a w związku z tym niemożliwe było także wyegzekwowanie kosztów egzekucyjnych . W konsekwencji Dyrektor uznał , że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o obciążeniu tymi kosztami wierzyciela jest zasadne .
Sąd zważył co następuje :
Skarga wniesiona przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w C. kwestionuje zasadność i zgodność z prawem postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego . Według skarżącej organ II instancji nie wziął pod uwagę tego , iż czynności egzekucyjne prowadzone były wadliwie i ze znaczną zwłoką , wskutek czego nie doszło do wyegzekwowania należności z tytułu składek jak i kosztów egzekucyjnych . Obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w tej sytuacji było nieuzasadnione i niezgodne z prawem .
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie . Wbrew tak sformułowanym zarzutom Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymując w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. nie naruszył przepisów kodeksu postępowania administracyjnego , ani ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji . Rozpatrując zażalenie wniesione przez skarżącą na to postanowienie , organ II instancji wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy zebrane w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego . Nie zostały również naruszone przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , stanowiące podstawę prawną obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi .
Z akt sprawy bezspornie wynika , że organ egzekucyjny , wprawdzie istotnie ze zwłoką , ale podjął czynności egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania należności od zobowiązanych . W ramach tych czynności poborca skarbowy w dniach [...].06.2001 r. , [...].07.2001 r. , [...].02.2004 r. , [...].05.2004 r. ( k. 15 – 19 ) dokonał spisania protokołów o stanie majątkowym w miejscu zamieszkania zobowiązanych . Nie ustalono aby zobowiązani posiadali dochody , które pozwalałaby na uiszczenie należności , ani też ruchomości przedstawiające wartość handlową . Dłużnik zobowiązał się do płacenia kwoty 500 zł miesięcznie z tytułu dostaw mleka ( k. 15 ) . Dokonano również zajęcia rachunku bankowego zobowiązanych z Banku S. w R. ( [...].04.2002 r. , [...].03.2004 r. ) . Z akt KRUS – u wynika , że potrącono kwotę 328 zł . Trzeba również dodać , że na wniosek samego wierzyciela z dnia [...].06.2002 r. ( k. 7 ) wstrzymano egzekucję , gdyż zadłużenie rozłożono na raty . Na poczet tego zadłużenia wpłacono jednak tylko kwotę 100 zł ( akta KRUS – u ) . Egzekucję wznowiono na wniosek wierzyciela z dnia [...].10.2003 r. ( k. 11 ) . Wreszcie z akt KRUS – u wynika , że Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w R. w dniu [...].10.2003 r. udzieliła informacji , że zobowiązani nie dostarczają mleka .
Z powyższych danych wynika , że organ egzekucyjny miał podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego , zastosowane środki egzekucyjne okazały się bowiem bezskuteczne .
W toku postępowania egzekucyjnego powstały koszty egzekucyjne wynikłe z dokonania powyższych czynności ( art. 64 § 1 i 6 , art. 64 b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ) . Koszty te obciążają zobowiązanego ( art. 64 c § 1 ustawy ) . Organ egzekucyjny , który umorzył postępowanie egzekucyjne z powodu bezskuteczności egzekucji , nie miał także możliwości ściągnięcia kosztów egzekucyjnych . Zasadnie więc i zgodnie z przepisami prawa organ egzekucyjny obciążył wierzyciela tymi kosztami ( art. 64 c § 4 ustawy ) . Z treści postanowienia ( k. 22 ) wynika , że wierzyciel został obciążony tymi kosztami z powodu niemożności ich wyegzekwowania . Istotnie w postanowieniu nie wskazano tej podstawy prawnej , ale nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie organu II instancji .
Z tych względów skarga wniesiona przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. Oddział Zamiejscowy w P. podlega oddaleniu .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło