III SA/Wa 118/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-05-24
Skład orzekający: Agnieszka Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest zasadne, gdy strona mimo wezwania nie przedłożyła wymaganych dokumentów i nie uzupełniła formularza wniosku?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawia się bez rozpoznania, gdy strona mimo wezwania nie przedłożyła wymaganych dokumentów źródłowych ani nie uzupełniła formularza wniosku w sposób umożliwiający ocenę jej sytuacji majątkowej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, który ma obowiązek współpracy z sądem poprzez rzetelne przedstawienie swojego stanu majątkowego.Stan faktyczny
Skarżący P.K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy wezwał go do złożenia urzędowego formularza PPF oraz dodatkowych dokumentów obrazujących jego stan majątkowy. Skarżący nadesłał jedynie podpisany, lecz nieuzupełniony formularz PPF, nie przedkładając wymaganych dokumentów. Referendarz pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący wniósł sprzeciw, zarzucając naruszenie przepisów P.p.s.a. i twierdząc, że nie został wezwany do uzupełnienia formularza.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P.K. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 118/17 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi P.K. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] października 2016 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego
Skarżący – P.K. wniósł do Sądu, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zarządzeniem referendarza sądowego Skarżący został wezwany do złożenia urzędowego formularza PPF przedłożenia dodatkowych dokumentów oraz oświadczeń obrazujących jego stan majątkowy.
Skarżący nadesłał urzędowy formularz PPF, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, jednak z wyjątkiem daty i podpisu nie wypełnił żadnych rubryk formularza. Nie nadesłał również żadnych dokumentów, ani oświadczeń, o które był wezwany. Wezwanie natomiast został Skarżącemu prawidłowo doręczone 24 marca 2017 r.
Referendarz sądowy, zaskarżonym postanowieniem z 4 kwietnia 2017 r., pozostawił bez rozpoznania wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu referendarz wskazał, że Skarżący pomimo wezwania nie przedłożył żadnych wymaganych dokumentów źródłowych, nie umieścił również żadnych informacji w urzędowym formularzu PPF. W szczególności Skarżący nie przedłożył mimo, że był do tego zobowiązany wyciągów z rachunków bankowych, zeznań podatkowych, informacji o ponoszonych miesięcznych kosztach utrzymania, informacji o posiadanych zobowiązaniach, informacji o uzyskiwanych dochodach. W konsekwencji nie było możliwości dokonania rzetelnej analizy zdolności płatniczych Skarżącego, a w konsekwencji ustalenie czy sytuacja, w której się znalazł wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 P.p.s.a.
Skarżący pismem z dnia 25 kwietnia 2017 r. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza zarzucając naruszenie art. 245 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a. W uzasadnieniu wskazał, że zastosował się do wezwania Sądu, czyli złożył formularz PPF, Zarzucił iż wezwanie referendarza nie zawierało wezwania do jego uzupełnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Natomiast według art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie zawodowych pełnomocników) jest wykazanie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Z treści tego przepisu bezpośrednio wynika, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z powyższego wynika zatem obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem przez przedstawienie w sposób rzetelny swojego stanu majątkowego.
W ocenie Sądu referendarz sądowy zbadał przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy, zasadnie uznając, że Skarżący nie przedstawił okoliczności, które przemawiałyby za przyznaniem mu prawa pomocy. Wątpliwości co do sytuacji materialnej stanowią przeszkodę w przyznaniu prawa pomocy. Skarżący odpowiadając na wezwanie referendarza z dnia 7 marca 2017r. nadesłał jedynie podpisany i nieuzupełniony formularz PPF. Nie przedłożył również żadnych dokumentów, które umożliwiłyby referendarzowi ocenę jego sytuacji finansowej i materialnej.
Z tych względów, referendarz sądowy słusznie uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki umożliwiające przyznanie Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie.
Należy zatem uznać, że Skarżący nie dopełnił obowiązku, o którym mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a tym samym, naraził się na negatywne skutki w postaci odmowy przyznania prawa pomocy. Nie wykazał bowiem w sposób wiarygodny, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, iż nie został wezwany do nadesłania uzupełnionego formularza PPF stwierdzić należy, że jest on niezasadny. Referendarz wezwał bowiem Skarżącego do: "złożenia w Sądzie wypełnionego i podpisanego wniosku o przyznanie prawa pomocy".
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło