III SA/Wa 1181/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-20
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) osobie fizycznej pozbawionej wolności, nieposiadającej majątku ani dochodów, która uzyskuje jedynie niewielkie dochody z prac dorywczych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W przypadku osoby pozbawionej wolności, uzyskującej jedynie niewielkie dochody z prac dorywczych, nieposiadającej majątku ani środków finansowych, istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżący K. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, argumentując, że przebywa w zakładzie karnym, nie pracuje, nie uzyskuje dochodów i nie posiada majątku. Z przedłożonych dokumentów wynikało, że skarżący uzyskiwał niewielkie dochody z prac dorywczych, które przeznaczał na bieżące potrzeby. Dodatkowo skarżący miał zobowiązanie do uiszczenia wpisu w innej sprawie.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 20 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata
Skarżący K. G. wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych oraz przyznanie adwokata uzasadniając, iż przebywa w zakładzie karnym. Wnioskodawca podał, że nie pracuje i nie uzyskuje żadnych dochodów, nie posiada majątku, zasobów finansowych ani nie otrzymuje pomocy materialnej od rodziny. Oświadczył, że z pracy wykonywanej w [...] w 2008 r. uzyskał dochód w kwocie 931,00 zł, który przeznaczył na niezbędne artykuły higieny osobistej oraz odzież.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, iż skarżący jest osobą samotną nie posiada majątku, pieniędzy, przedmiotów wartościowych ani dochodów.
Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych, Skarżący przedłożył informację o dochodach oraz zaliczkach pobranych na podatek dochodowy, z których wynika, że w okresie od 1 września 2007 r. do 30 września 2007 r. uzyskał dochód w kwocie 176,62 zł, w okresie od 1 września 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. uzyskał dochód w kwocie 1.083,36 zł. Ponadto Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych kont ani rachunków bankowych. Podniósł, że od 13 marca 2001 r. przebywa w [...], a jednym jego źródłem dochodu jest praca dorywcza. Uzyskane w ten sposób dochody przeznacza na środki higieny osobistej, kartę telefoniczną, znaczki pocztowe.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego) jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 500,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Dodatkowo pod uwagę należało wziąć, że kwota wpisu w niniejszej sprawie nie jest jedyną do której uiszczenia zobowiązany jest Skarżący. Posiada On bowiem zobowiązanie do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1182/09.
Zauważa się, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona skarżąca uprawdopodobniła natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie, w tym kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat oraz kosztów wpisu sądowego należnego w sprawie. Skarżący bowiem uzyskuje jedynie dochody z prac dorywczych (około 900 zł rocznie) i nie posiada żadnego majątku. Ponadto należało wziąć pod uwagę również fakt, że Skarżący jest pozbawiony wolności.
Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącą stwierdzić należy, że Skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło