III SA/Wa 1182/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sobocha, po rozpoznaniu w dniu 10 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. postanawia: odmówić przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Pismem z 3 marca 2011 r. A.L. – dalej jako: "Skarżący" wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. Wyrokiem z 2 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił. Od powyższego wyroku Skarżący wniósł skargę kasacyjną oraz wniosek na urzędowym formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że nie posiada żadnych nieruchomości ani majątku, który przynosiłby stały dochód. Nie ma też żadnych wierzytelności w stosunku do osób trzecich. Skarżący nie prowadzi aktualnie działalności gospodarczej. Jest osobą samotnie prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w mieszkaniu należącym do jego siostry, która użyczyła mu je do mieszkania jako, że obecnie przebywa zagranicą. Skarżący jest zobowiązany do alimentacji na rzecz swojej małoletniej córki, która mieszka z matką. Nie ma zdolności kredytowej. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wykonywaną za minimalna stawkę ustawową, natomiast renta, którą otrzymywał dotychczas z ZUS została zawieszona do czasu kolejnej komisji lekarskiej. Skarżący wskazał, że prowadził działalność gospodarczą, którą musiał zakończyć ze względu na załamanie finansowe przedsiębiorstwa. Skarżący podkreślił, ze musiał ponieść nieprzewidziane wydatki z tytułu zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 3.400,990,00 zł. Obecnie toczą się postępowania podatkowe dotyczące podatku akcyzowego. Skarżący oświadczył, że uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej przekracza jego możliwości finansowe. Nie mógł on bowiem poczynić oszczędności dla zabezpieczenia środków na prowadzenie sprawy przed sądem administracyjnym gdyż organ podatkowy wszczął postępowanie z urzędu i mimo wniosków Skarżącego nie zostało ono umorzone. Skarżący wskazał ponadto, że toczy się przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne dotyczące zobowiązania podatkowego objętego przedmiotową skargą. Jako źródło utrzymania Skarżący wskazał, rentę z ZUS w wysokości 506 zł oraz wynagrodzenia z dwóch umów o pracę w wymiarze ½ etatu w wysokości 693 zł każda. Do wniosku PPF Skarżący dołączył kserokopie umów o pracę, zawiadomienia z ZUS o wstrzymaniu wypłaty świadczenia, wniosku o ponowne ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, zawiadomienia z ZUS o potrąceniu ze świadczenia, wyroku Sądu Okręgowego w G. [...] Cywilny Rodzinny z [...] stycznia 2008 r. m.in. zasądzającego od Skarżącego na rzecz jego małoletniej córki kwoty 600 zł miesięcznie z ustawowymi odsetkami na wypadek zwłoki w płatności każdej raty, rozliczeń rachunków za media, faktury VAT, zaświadczenia o stanie zdrowia, zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, tytułu wykonawczy oraz zarządzenia zabezpieczenia. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 czerwca 2012 r. Skarżący został ponadto wezwany do nadesłania w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów tj. nadesłania zeznania podatkowego za ostatni rok kalendarzowy, szczegółowego wskazania i udokumentowania wysokości wydatków składających się na bieżące utrzymanie, nadesłania dokumentu potwierdzającego, że Skarżący wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego, wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie cztery miesiące, dokumentu potwierdzającego, że Skarżący nie prowadzi już działalności gospodarczej oraz informacji o wysokości wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika i źródeł jego finansowania. W załączeniu do pisma z dnia 16 lipca 2012 r. pełnomocnik Skarżącego nadesłał potwierdzenie uiszczenia przez Skarżącego opłaty od skargi kasacyjnej w kwocie 2661 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270) – dalej jako: "P.p.s.a.", stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki. W niniejszej sprawie, Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe uregulowanie wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. To zatem w interesie strony skarżącej leży przedłożenie wszelkich możliwych dokumentów źródłowych oraz przedstawienie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem wniosku (por. postanowienie NSA z 31 marca 2005 r., I FZ 63/05, niepubl.). Ocena przytoczonych okoliczności należy zaś do Sądu. W niniejszej sprawie takich informacji zabrakło. Z uwagi bowiem na niewykonanie wezwania do przedłożenia dodatkowej dokumentacji Sąd nie miał możliwości całościowego wglądu w sytuację majątkową Skarżącego. Skarżący nie nadesłał bowiem zeznania podatkowego za ostatni rok kalendarzowy, dokumentu potwierdzającego, że wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego, wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie cztery miesiące, dokumentu potwierdzającego, że nie prowadzi już działalności gospodarczej czy informacji o wysokości wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika i źródeł jego finansowania. Uchylenie się od współpracy z Sądem nie może pozostać bez konsekwencji – z art. 255 P.p.s.a. wynika bowiem, że tryb wezwania do przedstawienia określonych informacji lub dokumentów źródłowych uruchamiany jest wtedy, gdy dane zawarte we wniosku są niewystarczające lub budzą wątpliwości, a zatem nieuczynienie zadość wezwaniu powoduje, iż materiał, którym dysponuje Sąd, pozostaje niekompletny, a wątpliwości co do oświadczeń strony nie zostają wyjaśnione. Subiektywne przekonanie strony o zasadności jej wniosku przy równoczesnym nieodniesieniu się do kwestii uznanych przez Sąd za niewystarczająco wykazane, powoduje, iż wniosku nie można uwzględnić (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2009 r., I FZ 385/09). Inaczej mówiąc skoro art. 246 P.p.s.a. przenosi na stronę obowiązek wykazania w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy, a Skarżący z obowiązku tego się nie wywiązał, to nie może oczekiwać, iż pomoc ta zostanie mu udzielona. W niniejszej sprawie, Skarżący nie wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co oznacza, iż nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Przeciwnie, podkreślenia wymaga, że na obecnym etapie postępowania sądowego wszelkie wymagane koszty sądowe (w tym wpis sądowy od skargi kasacyjnej) zostały już przez Skarżącego uiszczone. Brak jest więc podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku. Mając na względzie powyższą argumentację, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.