III SA/Wa 1184/04
WyrokWSA w Warszawie2004-12-07
Skład orzekający: sędzia NSA Bogdan Lubiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, mimo zarzutów skarżącego dotyczących zaniechania przez organ egzekucyjny podjęcia stosownych czynności egzekucyjnych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Sąd stwierdził, że kwestia braku podjęcia czynności egzekucyjnych w toku postępowania egzekucyjnego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia o kosztach egzekucyjnych, jeśli koszty te nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, koszty te obciążają wierzyciela.Stan faktyczny
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (wierzyciel) wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne wszczęto wobec Pana J. J. z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne rolników. Czynności egzekucyjne okazały się bezskuteczne. Wierzyciel zarzucił organom zaniechanie podjęcia stosownych czynności egzekucyjnych, w tym zajęcia inwentarza żywego, co doprowadziło do obciążenia go kosztami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Lubiński, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - Oddział Regionalny w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego - oddala skargę -
Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...].06.2000 r. wystawionego na Pana J. J. zam. H. przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w C. Placówka Terenowa w P., z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne rolników w kwocie 4078,62 zł plus odsetki - wszczął postępowanie egzekucyjne.
W dniu [...].05.2001r. Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem Nr [...] wystąpił do Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w C. z zapytaniem: czy zobowiązany dostarcza mleko do ich mleczarni. Następnie zawiadomieniem z dnia [...].09.2001r. Nr [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego Pana J. J. w Banku [...] w N.
W dniach [...].01.2003r. i [...].03.2004r. poborca skarbowy spisał protokoły o stanie majątkowym w miejscu zamieszkania zobowiązanego.
Dokonane czynności egzekucyjne przez organ egzekucyjny okazały się bezskuteczne i Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...].03.2004r. Nr [...] obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie 154,70 zł.
Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] maja 2004r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy ww. postanowienie. Opisując dotychczasowy przebieg postępowania stwierdził, że wskazany przez wierzyciela tj. Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w C. środek egzekucyjny dotyczący odstawiania mleka do zlewni w G. przez zobowiązanego jest nietrafny. Organ egzekucyjny wystąpił pismem z dnia [...].05.2001 r. Nr [...] z zapytaniem do Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w C.: czy Pan J. J. odstawia mleko do mleczarni i otrzymał negatywną odpowiedź.
Z analizy dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i protokołów z dnia [...].01.2003 r., [...].03.2004 r. o stanie majątkowym sporządzonych w miejscu zamieszkania zobowiązanego wynika, iż zobowiązany jest rolnikiem i mieszka we własnym domu jednorodzinnym - 4 izbowym. Utrzymuje się z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha. Podstawowe wyposażenie mieszkania nie przedstawia wartości handlowej. Maszyn i urządzeń rolniczych nie posiada.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej niesłuszny jest również zarzut dotyczący przydziału tytułu wykonawczego do realizacji dopiero po dwóch latach od daty jego wystawienia. W aktach sprawy znajdują się dokumenty z których wynika, iż tytuł wykonawczy przydzielany był poborcy skarbowemu do realizacji kilkakrotnie tj. w dniach: [...].07.2001 r., [...].11.2001 r., [...].01.2003 r., [...].09.2003 r., [...].11.2003 r. i [...].03.2004 r.
Reasumując stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny nie miał możliwości do wyegzekwowania powstałych kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, dlatego kosztami tymi obciążył wierzyciela.
W złożonej skardze strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...].05.2004r. z powodu naruszenia prawa poprzez wadliwe zastosowanie art. 64c § 1 i 4 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968, z późn zm.)
W jej uzasadnieniu skarżąca m.in. stwierdziła, że rolnik posiadał trzy krowy i odstawiał mleko do zlewni w G. Jednakże egzekucja w tym zakresie nie została przeprowadzona, nie dokonano nawet zajęcia inwentarza żywego, a czynność ta niejednokrotnie doprowadza do dokonania zapłaty należności, lub choćby jej części, gdyż jest dla dłużnika bardzo dolegliwa. Przez okres 4 lat trwania postępowania egzekucyjnego rolnik wyprzedał inwentarz żywy bez najmniejszej ingerencji organu egzekucyjnego. Pierwszy protokół o stanie majątkowym został sporządzony przez poborcę w dniu [...].01.2003r. tj. po 2,5 roku od przekazania tytułu egzekucyjnego do Urzędu Skarbowego w P.
Zdaniem skarżącego argumentacja obu instancji jest nieuzasadniona, gdyż organ egzekucyjny zaniechał przeprowadzenia czynności egzekucyjnych wskutek, których mogłoby dojść do wyegzekwowania należności zarówno w zakresie kosztów egzekucyjnych jak i należności z tytułu składek.
Wierzyciel składając tytuł egzekucyjny załączył protokół z wizytacji i wskazał środki egzekucyjne, lecz wnioski te nie zostały wykorzystane w prowadzonej egzekucji. Skutki takiego zaniechania nie mogą więc obciążać wierzyciela.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu napisał, że opłata za czynności egzekucyjne wymienione w art. 64 § 1 i § 6 oraz określone w art. 64b wydatki poniesione przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego - art. 64c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przypadku gdy koszty egzekucyjne, nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego zgodnie z § 4 tegoż artykułu pokrywa je wierzyciel.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd związany jest przedmiotem zaskarżenia.
A więc kwestia związana z brakiem, zdaniem skarżącego, podjęcia czynności egzekucyjnych w okresie trwania postępowania egzekucyjnego, dotyczących wskazania przedmiotów egzekucji tj. trzech krów czy też opieszałości organu egzekucyjnego, w postępowaniu dotyczącym postępowania będącego przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia nie ma żadnego znaczenia. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa w toku postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny, wierzycielowi służyły stosowne środki prawne przewidziane w ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze m).
Przechodząc do meritum sprawy należy przede wszystkim wskazać, choć argumentacja poniższa została dopiero wyłuszczona w odpowiedzi na skargę, iż zasadą jest, że koszty egzekucyjne związane z postępowaniem egzekucyjnym obciążają zobowiązanego (art. 64c § 1 u.p.s.a.). Ustawa dopuszcza wyjątki od tej zasady, polegające na tym, że koszty będzie ponosił wierzyciel lub organ egzekucyjny (art. 64c § 2-4 u.p.s.a.).
Interpretacja art. 64c u.p.s.a. zaprezentowana przez stronę skarżącą skutkowałaby obciążeniem kosztami postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny w sytuacji, gdy nie może ona być ściągnięta od zobowiązanego.
Ustawa dopuszcza możliwość obciążenia należnościami z tytułu kosztów egzekucyjnych tylko w przypadku określonym w art. 64c § 3 ustawy.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
s. B. Lubiński
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło