III SA/Wa 1188/15

Dnia 31 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz, po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. F. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący – T. F. , wniósł skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Wraz ze skargą Skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W osnowie wniosku Skarżący podniósł, że nie posiada obecnie stałej pracy. Utrzymuje się z prac dorywczych, z których osiąga dochód w wysokości ok. 1.000 zł. Gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i córką. Żona otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1.750 zł brutto. Poza domem, którego zakup sfinansowano kredytem, Skarżący nie posiada innych nieruchomości. Posiada natomiast dwa samochody, z czego jeden otrzymał w ostatnim czasie w spadku po dziadku. Wśród kosztów utrzymania wymienił opłaty za energię elektryczną, wodę, śmieci, telewizję, podatek od nieruchomości oraz ratę kredytu. Skarżący przedstawił zeznanie podatkowe, zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia żony, zawiadomienia o terminach spłaty kredytu, dokumenty obrazujące bieżące wydatki, wyciągi bankowe. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie Skarżący podniósł, że referendarz sądowy dokonał błędnej oceny sytuacji majątkowej Skarżącego. Referendarz bezpodstawnie przyjął w postanowieniu, iż kwota wydatków Skarżącego i jego żony przewyższa kwotę dochodów. W opinii Skarżącego wszystkie jego dochody zostały wykazane w oświadczeniu. Skarżący wskazał ponadto na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sygn. akt I SA/Gd 1317/14, którym przyznano mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreślił, że odmowa uwzględnienia jego wniosków o przyznanie prawa pomocy pozbawi go prawa do sądu, gdyż nie będzie w stanie zapłacić wpisów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki, a strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy (w niniejszej sprawie – osoba fizyczna) musi spełnić którąś z przesłanek, o jakich mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym - obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Sądu, Skarżący – pomimo przedłożenia szeregu dokumentów - nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. W szczególności należy zwrócić uwagę na podnoszone już przez referendarza sądowego WSA w Warszawie rozbieżności pomiędzy deklarowanym przez Skarżącego dochodem, a wydatkami. Podzielić należy stanowisko, iż analiza tych wydatków daje podstawy do stwierdzenia, że Skarżący wydatkuje kwotę większą niż uzyskuje. Źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny jest bowiem wynagrodzenie żony wynoszące średnio 1.286,16 zł netto. Dodatkowo Skarżący – jak twierdzi – osiąga dochód z prac dorywczych typu pomoc na roli, pomoc przy zakupach, przy drobnych pracach wokół domu, zbieranie metali kolorowych. Wysokość tego dochodu określił na kwotę ok. 1.000 zł. Zauważyć należy natomiast, że tylko ujawnione przez Skarżącego stałe obciążenia finansowe wynoszą ok. 1.566 zł miesięcznie i składają się na nie - rata kredytu (1.086 zł), opłaty - za telewizję (64 zł), wywóz odpadów (50 zł), wodę (100 zł), energię elektryczną (173 zł), podatek od nieruchomości (93 zł). Skarżący nie zawarł ponadto w powyższym zestawieniu takich pozycji jak opłata za ogrzewanie, telefon, czy wydatki na zakup biletu miesięcznego, które również ponosi. Kwota obciążeń nie obejmuje także kosztów wyżywienia trzyosobowej rodziny, zakupu leków czy paliwa do dwóch samochodów i innych podstawowych wydatków związanych z utrzymaniem. W konkluzji Sąd stwierdza, że z samego zestawienia wysokości dochodów i wydatków (tych wymienionych w oświadczeniu i tych nieujawnionych, ale niewątpliwie ponoszonych) wynika zatem jednoznacznie, że kwota wydatków Skarżącego przewyższa kwotę dochodu. Stawia to pod znakiem zapytania wiarygodność twierdzeń Skarżącego, co do jego rzeczywistej kondycji finansowej. Niemożliwe jest bowiem, aby wydatki przewyższały dochody. W konsekwencji Sąd stwierdza, że skoro rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy może zapaść jedynie na podstawie klarownie i zgodnie z prawdą przedstawionego oraz wewnętrznie spójnego stanu faktycznego, to Skarżącemu nie może być ono przyznane. Rozbieżności zaistniałe w złożonych przez Skarżącego oświadczeniach prowadzą bowiem do niemożności ustalenia stanu faktycznego, tj. ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej Skarżącego. Nie można zatem jednoznacznie stwierdzić, czy poniesienie przez Skarżącego kosztów sądowych jest niemożliwe, albo będzie wiązało się z uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania jego i jego rodziny. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a., Sąd postanowił o odmowie przyznania prawa pomocy.