III SA/Wa 1190/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 czerwca 2011 r. po rozpoznaniu wniosku J. Sp. z o.o. ZPChr o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi J. Sp. z o.o. ZPChr na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a przyznać spółce prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu 1. Spółka z o.o. J. ZPChr, dalej jako spółka, strona lub skarżąca, wnioskiem na formularzu PPPr z 4 maja 2011 r., zwróciła się o zwolnienie od kosztów sadowych oraz o ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu powoła się na: - trudności materialne powstałe nie z winy spółki; - nieprowadzenie działalności gospodarczej od 19 kwietnia 2000 r.; - brak środków na wypłatę wynagrodzeń zwolnionym pracownikom; - od 2000 r. nie zatrudnia pracowników; - nie posiada żadnych dokumentów ponieważ zostały zabezpieczone przez organy władzy publicznej, które odmawiają wglądu w te dokumenty; - majątek spółki został albo zajęty, albo "rozszabrowany" bez udziału właściciela; - spółka jest zadłużona w banku (ok. 2 mln); - długotrwałość "kontroli" i działania państwa doprowadziły do utraty płynności finansowej spółki; - strona nie posiada żadnych przychodów. 2. Referendarz sądowy, pismem z 11 maja 2011 r., wezwał skarżącą o nadesłanie dodatkowych informacji o sytuacji majątkowej spółki. Wezwanie dotyczyło, między innymi, odpisów faktur VAT za ostatnie 6 prowadzenia działalności, odpisów wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące oraz – oddzielnie – za ostatnie 6 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej, dokładnego wskazania dokonanych spłat należności i zobowiązań (data, wysokość, sposób płatności, bank za pośrednictwem którego nastąpiło rozliczenie, względnie zestawienie kserokopii przekazów lub pokwitowań). 3. Spółka, w piśmie z 22 maja 2011 r., wskazała, że nie dysponuje żadnymi dokumentami dotyczącymi jej działalności, ponieważ dokumenty te zostały zajęte przez organy władzy publicznej. Nie prowadzi działalności gospodarczej, nie użytkuje lokalu, wskazany adres do korespondencji jest adresem prezesa zarządu i jedynego udziałowca. Nie posiada także dokumentacji rachunkowej. Spółka załączyła pismo z 5 czerwca 2000 r. z [...] Banku, pismo z MF z 24 kwietnia 2008 r. oraz pismo z 28 maja 2008 r, w którym spółka zwracała się o przekazanie części dokumentacji. Sygn. akt III SA/Wa 1190/11 4. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, czy stan majątkowy nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 5. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowieni adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Na mocy art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, jeśli strona wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. 6. Skarżąca spółka wniosła, co zostało wskazane w komparycji, o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu. 7. Z nadesłanych dokumentów i informacji, które referendarz sądowy uznał za rzetelne, wynika, że spółka od jedenastu lat nie prowadzi działalności, nie posiada dokumentów przedstawiających jej sytuację finansową, ponieważ znajdują się one w dyspozycji organów władzy publicznej, natomiast posiada zobowiązania względem instytucji bankowych i kontrahentów. Stąd też spółka nie posiada wolnych środków finansowych, które mogłaby przeznaczyć na potrzeby postępowania sądowego. Brak jakichkolwiek przychodów i zasobów jest przyczyną konieczności uznania o braku możliwości pokrycia jakichkolwiek kosztów postępowania. Ocenę tą podzieliły Sądy: tak Naczelny Sąd Administracyjny, jak Sądy Wojewódzkie. Te okoliczności zostały uznane za wystarczające do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sygn. akt III SA/Wa 1190/11 8. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 2 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.