III SA/Wa 1192/04
WyrokWSA w Warszawie2005-01-31
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Sylwester Golec, Jerzy Płusa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawarcie umowy przelewu wierzytelności, w której ustalono warunki spłaty długu przez dłużnika (Gminę) z nabywcą wierzytelności (bankiem), stanowi naruszenie przepisów ustawy o zamówieniach publicznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zawarcie umowy przelewu wierzytelności, nawet jeśli obejmuje ustalenie warunków spłaty długu przez dłużnika z nowym wierzycielem (bankiem), nie stanowi naruszenia ustawy o zamówieniach publicznych. Dłużnik nie ma wpływu na wybór nabywcy wierzytelności, a tym samym nie dokonuje wyboru kontrahenta w trybie zamówienia publicznego. Zasada powszechności stosowania ustawy o zamówieniach publicznych jest w tym kontekście rozumiana zbyt szeroko.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. T., Wójta Gminy Z., na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Komisja utrzymała w mocy orzeczenie o uznaniu skarżącego winnym nieumyślnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych poprzez udzielenie bankowi zamówienia publicznego na usługi bankowe z naruszeniem zasady powszechności stosowania ustawy o zamówieniach publicznych. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie Konstytucji i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka oraz błędną interpretację umów jako udzielenia kredytu, a nie przelewu wierzytelności.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej punktu "2" sentencji, stwierdził, że orzeczenie w uchylonej części nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Głównej Komisji Orzekającej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie asesor WSA Sylwester Golec, sędzia WSA Jerzy Płusa (spr.), Protokolant Grzegorz Potiopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi K. T. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Ministrze Finansów z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych 1) uchyla zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej punktu "2" sentencji orzeczenia, 2) stwierdza, że orzeczenie w uchylonej części nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Głównej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Ministrze Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę w wysokości 440 zł. (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
orzeczeniem z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] Główna Komisja Orzekająca w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Ministrze Finansów – zwana dalej "Główną Komisją Orzekającą", po rozpoznaniu odwołania Pana K. T. – skarżącego w niniejszej sprawie, od orzeczenia Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w G. – zwanej dalej "Komisją Orzekającą", z dnia [...] października 2003 r. uchyliła zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej pkt I 5 sentencji orzeczenia, w którym Pan K. T. - Wójt Gminy Z. został uznany winnym popełnienia czynu , określonego w art. 138 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 15, poz. 148 z późn. zm.). Przypisane skarżącemu nieumyślne naruszenie dyscypliny finansów publicznych polegało na udzieleniu w trybie zamówienia z wolnej ręki w okresie od stycznia 2000 r. do września 2002 r., na podstawie umowy z dnia [...] stycznia 2000 r., Kancelarii Prawniczej "[...]" zamówień publicznych na usługi prawnicze, z naruszeniem art. 71, art. 73 w związku z art. 16 oraz art. 26 ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 72, poz. 664 z późn. zm.), to jest z naruszeniem trybu, zasady uczciwej konkurencji oraz zasady pisemności. Główna Komisja Orzekająca uniewinniła Pana K. T. od powyższego zarzutu.
Główna Komisja Orzekająca utrzymała natomiast w mocy zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej skarżącego, t.j. pkt I 1-4 sentencji orzeczenia, w którym Pan K. T. - Wójt Gminy Z. został uznany winnym nieumyślnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych, określonego w art. 138 ust. 1 pkt 12 ustawy o finansach publicznych. Przypisane skarżącemu naruszenie polegało na udzieleniu w dniach [...] grudnia 2001 r., [...] stycznia 2002 r., [...] lutego 2002 r. i [...] kwietnia 2002 r. bankowi N. S.A. zamówienia publicznego na usługi bankowe z naruszeniem art. 3 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o zamówieniach publicznych , to jest z naruszeniem zasady powszechności stosowania ustawy.
Uwzględniając okoliczności popełnienia czynów oraz okoliczności łagodzące, Komisja Orzekająca ukarała K. T. karą upomnienia oraz obciążyła go obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania na rzecz Skarbu Państwa w kwocie 180,39 zł.
Od orzeczenia Komisji Orzekającej skarżący odwołał się do Głównej Komisji Orzekającej, podnosząc przede wszystkim zarzuty dotyczące niekonstytucyjności orzekania przez komisje orzekające w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz zarzuty dotyczące nieprawidłowego zinterpretowania przez organy orzekające umów z bankiem N. S.A.
Główna Komisja Orzekająca, po rozpoznaniu sprawy na rozprawie w dniu [...] marca 2004 r., nie podzieliła podniesionych w odwołaniu argumentów o karnym charakterze postępowania w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych i stwierdziła, że jest to szczególne postępowanie, o unormowanej odrębnej procedurze, z określonymi powiązaniami procesowymi z postępowaniem w sprawach o wykroczenia. Orzeczenia komisji orzekających nakładające na strony postępowania sankcje, mają charakter decyzji administracyjnych. Komisje nie orzekają w sprawach o przestępstwa i wykroczenia, bowiem ta dziedzina została uregulowana w oparciu o inne przepisy, a organami właściwymi do ich rozpoznawania są sądy powszechne. Główna Komisja Orzekająca podtrzymała też stanowisko Komisji Orzekającej, że skarżący naruszył zasadę powszechności stosowania ustawy o zamówieniach publicznych i wskazała, że zawierając umowy z bankiem skarżący w rzeczywistości zawarł umowę zakupu usług bankowych o cechach kredytu długoterminowego, zdając sobie sprawę, że Rada Gminy nie wyrazi zgody na zaciągnięcie innego kredytu na spłatę zaciągniętych zobowiązań.
Na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej Pan K. T. - poprzez swego pełnomocnika - złożył w dniu [...] czerwca 2004 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie pkt 2 zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie od popełnienia zarzucanych mu czynów. Skarżący zarzucił Głównej Komisji Orzekającej:
1) naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i art. 45 ust. 1 w związku z art. 237 ust. 1 i 2 Konstytucji przez wymierzenie kary przez inny organ niż sąd oraz wskazał na niezgodność art. 160 ust. 1 i art. 147 ust. 1 ustawy o finansach publicznych z art. 45 ust. 1 w związku z art. 237 ust. 1 Konstytucji z tej przyczyny, że od dnia 16 października 2001 r. jedynym organem uprawnionym do skazywania za przestępstwa i wykroczenia jest sąd;
2) naruszenie art. 509 § 1 kodeksu cywilnego – określanego dalej "k.c." w związku z art. 65 § 2 k.c. oraz art. 138 ust. 1 pkt 12 ustawy o finansach publicznych przez przyjęcie, że zawarte umowy z dnia [...] grudnia 2001r., [...] stycznia 2002 r., [...] lutego 2002 r. i [...] kwietnia 2002 r. nie są umowami przelewu wierzytelności, a umowami o udzielenie kredytu, co skutkuje naruszeniem trybu zamówienia publicznego.
Uzasadniając te zarzuty skarżący wskazał, że czyny określone w art. 138 ustawy o finansach publicznych są wykroczeniami, za które komisje orzekające (art. 160 ustawy) wymierzają karę upomnienia, nagany oraz karę pieniężną (art. 147 ustawy). Zgodnie z art. 91 ust. 2 Konstytucji ratyfikowana przez Polskę Konwencja o Ochronie Praw Człowieka ma pierwszeństwo przed ustawą, która jest sprzeczna z umową międzynarodową. W myśl art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 Konwencji każdy ma prawo do rozpatrzenia sprawy cywilnej jak i zasadności oskarżenia w sprawie karnej przez niezawisły i bezstronny sąd. Rozpoznanie zatem sprawy i wymierzenie kary przez jakikolwiek inny organ niż sąd jest sprzeczne z wyżej wymienionymi przepisami Konstytucji i Konwencji, co oznacza, że Komisja Orzekająca działa bez podstawy prawnej i nie jest organem uprawnionym do orzekania kar. Skarżący podniósł także, iż zgodnie z zasadą wykładni umów, wyrażoną w art. 65 § 2 k.c. w umowach należy badać istotny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Skarżący nie zgodził się z poglądem, że przez udział dłużnika w zawarciu umowy, umowa traci charakter umowy przelewu. Skoro przelew wierzytelności nie wymaga zgody dłużnika, a jego sprzeciw nie wywołuje żadnych skutków prawnych, to zgodnie z regułą wykładni a maiore ad minus udział dłużnika w zawarciu takiej umowy, tym bardziej nie zmienia charakteru umowy. Zatem czynny udział Gminy przy zawarciu takiej umowy nie wymaga stosowania trybu zamówienia publicznego, albowiem to nie Gmina dokonuje wyboru nabywcy wierzytelności.
W odpowiedzi na skargę Główna Komisja Orzekająca wnosząc o oddalenie skargi podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Główna Komisja Orzekająca wskazała, że postępowanie w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych nie jest ani postępowaniem w sprawach o wykroczenia, ani postępowaniem karnym, lecz swoistego rodzaju postępowaniem administracyjno-prawnym. Z tego względu Główna Komisja Orzekająca nie zgodziła się z zarzutem skarżącego, że wydawanie orzeczeń w trybie przepisów o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych jest sprzeczne z Konstytucją. Możliwe jest bowiem stosowanie sankcji o charakterze administracyjnym przez organy administracji, a komisje orzekające należy zaliczyć do tego rodzaju organów. Na poparcie tych twierdzeń zostały przytoczone tezy z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazano także , że orzeczenia komisji orzekających podlegają kontroli sądowej sprawowanej przez sądy administracyjne. Główna Komisja Orzekająca uznała także za niezasadne argumenty skarżącego odnośnie zarzutu naruszenie art. 509 § 1 k.c. w związku z art. 65 § 2 k.c. oraz art. 138 ust. 1 pkt 12 ustawy o finansach publicznych, przez przyjęcie, że umowy zawarte z bankiem nie są umowami przelewu wierzytelności, a umowami o udzielenie kredytu, co skutkuje naruszeniem trybu zamówienia publicznego. Niezależnie bowiem od różnicy poglądów co do charakteru tych umów, w ocenie Głównej Komisji Orzekającej, nie ulega wątpliwości, że oprócz postanowień dotyczących przejęcia wierzytelności umowy zawierały także zapisy dotyczące trybu spłaty tych wierzytelności. Skarżący nazywa je "umowami regulującymi zasady spłaty długu", jednakże w rzeczywistości, zdaniem Głównej Komisji Orzekającej na podstawie tych umów doszło do zakupu usług bankowych o cechach kredytu. Wbrew zarzutowi skarżącego dotyczącego naruszenia art. 65 § 2 k.c., to właśnie zawarta w tym przepisie reguła interpretacyjna skłoniła Główną Komisję Orzekającą do uznania, że mimo dosłownego brzmienia umowy, należy ją zakwalifikować jako umowę zakupu usług bankowych o cechach zbliżonych do umowy kredytowej, z określeniem kwoty, zasad i terminu spłaty, wysokości oprocentowania i warunków jego zmiany i wysokości rat. Następnie Główna Komisja Orzekająca zwróciła uwagę, że załączniki do poszczególnych umów określają "podstawowe parametry kredytowe" z powszechnie stosowanym w umowach kredytowych odniesieniem podstawy oprocentowania do wskaźnika "[...]", rozbiciem kwot spłat na raty kapitałowe i odsetkowe oraz długim terminem spłaty. Poprzez zgodę na warunki spłaty zobowiązania przedstawione przez bank, obejmujące odsetki od 10,88% do 13,10%, zawarcie umów stanowiło, zdaniem Głównej Komisji Orzekającej, zakup usług bankowych, a tym samym obejście przepisów ustawy o zamówieniach publicznych. Gmina mogła bowiem podjąć próbę zaciągnięcia kredytu zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych - w innym banku z przeznaczeniem na spłatę istniejących zobowiązań. Warunki wynegocjowane z innym bankiem mogły okazać się bardziej korzystne dla Gminy. Nie stosując ustawy o zamówieniach publicznych nie można się było jednak o tym przekonać. Tymczasem podstawowym celem przepisów o zamówieniach publicznych jest wybranie przez zamawiającego optymalnego kontrahenta dla danego rodzaju usługi. Niezastosowanie się do tego obowiązku, tj. naruszenie zasady powszechności stosowania ustawy o zamówieniach publicznych stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy jednak wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega, m.in. zgodność aktów administracyjnych, w tym przypadku orzeczenia komisji orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Dokonując tej oceny sąd bada czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa. Natomiast sąd nie jest uprawniony do zastępowania organów administracji publicznej w ich kompetencjach przez wydawanie zamiast tych organów rozstrzygnięć, chyba że przepis prawa stanowi inaczej. Z tych powodów nie było możliwe uwzględnienie wniosku zawartego w skardze o uniewinnienie skarżącego od zarzucanego mu czynu.
Za zbyt daleko idący i tym samym nie zasługujący na uwzględnienie należy uznać zarzut skarżącego dotyczący niezgodności zaskarżonego orzeczenia z art. 45 ust. 1 w związku z art. 237 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak również zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka. Postępowanie w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, aczkolwiek zawiera pewne elementy, kojarzone zwykle z postępowaniem o charakterze karnym, jak n.p. element kary , czy też winy, jest jednak swoistego rodzaju odrębnym postępowaniem, uregulowanym przepisami o charakterze administracyjno-prawnym, a wymierzane przez, ustawowo umocowane organy, t.j. komisje orzekające, sankcje mają charakter sankcji administracyjnych. Ponadto, jak słusznie wskazano w odpowiedzi na skargę, orzeczenia komisji orzekających podlegają kontroli sądowej sprawowanej przez sądy administracyjne.
Natomiast za uzasadniony należy uznać zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przez Główną Komisję Orzekającą art. 138 ust. 1 pkt 12 ustawy o finansach publicznych, poprzez utrzymanie w mocy orzeczenia Komisji Orzekającej, w którym przypisano skarżącemu popełnienie czynu określonego w tym przepisie. Skarżącego uznano winnym naruszenia dyscypliny finansów publicznych poprzez zawarcie czterech umów, w których, w ocenie Komisji Orzekającej, skarżący pełniący funkcję Wójta Gminy Z. udzielił bankowi N. S.A. zamówienia publicznego na usługi bankowe, z naruszeniem art. 3 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o zamówieniach publicznych, to jest z naruszeniem zasady powszechności stosowania ustawy.
Umowy te zawarte pomiędzy trzema podmiotami, t.j. Gminą Z., N. S.A. i Przedsiębiorstwem Wielobranżowym "[...]" zatytułowane zostały jako umowy przelewu wierzytelności. W istocie rzeczy obejmowały jednak również inne kwestie dotyczące, m.in. sposobu spłaty długu przez Gminę na rzecz nabywcy wierzytelności. Na mocy tych umów Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" sprzedało bankowi wierzytelność pieniężną przysługującą mu z wobec Gminy Z. z tytułu umowy o roboty budowlane, Gmina nie uregulowała bowiem, z powodu braku środków finansowych, części należności przysługujących temu przedsiębiorstwu za wybudowaną na rzecz Gminy szkołę podstawową. Jednocześnie pomiędzy bankiem jako nabywcą wierzytelności, a dłużnikiem Gminą Z. zostały ustalone warunki spłaty długu. Aczkolwiek skarżący i Główna Komisja Orzekająca różnią się w sposobie określenia charakteru prawnego zawartych umów, a zwłaszcza w ocenie ich skutków prawnych w aspekcie ustawy o zamówieniach publicznych, to jednak Główna Komisja Orzekająca nie neguje faktu, iż w niniejszej sprawie doszło do zawarcia umowy przelewu wierzytelności . Zgodnie z art. 509 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią(przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Skoro w umowie o roboty budowlane, zawartej pomiędzy Zarządem Gminy Z. a Przedsiębiorstwem Wielobranżowym "[...]", nie zawarto zastrzeżenia, które wyłączałoby możliwość cesji, to wykonawca robót budowlanych mógł dokonać przelewu wierzytelności przysługującej mu z tytułu realizacji tej umowy. Co więcej, jak wynika z treści powyższego przepisu mógł to uczynić bez zgody dłużnika. Tym samym jak słusznie wskazuje pełnomocnik skarżącego Gmina nie miała żadnego wpływu na to, kto będzie nabywcą wierzytelności i w związku z tym na czyją rzecz będzie musiała uregulować należności wynikające z umowy o roboty budowlane. Jedyną rzeczą jaką mogła w tej sytuacji uczynić to podjąć z nowym wierzycielem rozmowy, co do takiego sposobu określenia zasad spłaty długu, który uwzględniałby jej możliwości płatnicze i tym samym w określonej perspektywie czasowej pozwolił na spłatę długu. Jeżeli Wójt Gminy to uczynił, to zbyt daleko idącym wnioskiem, nie mającym wystarczającego uzasadnienia prawnego, jest czynienie mu zarzutu naruszenia przepisów ustawy o zamówieniach publicznych. Jeszcze raz należy przypomnieć, że przy umowie przelewu wierzytelności, to nie dłużnik dokonuje wyboru wierzyciela, który zaoferuje najkorzystniejsze warunki spłaty długu, lecz jest na odwrót, jeśli nie było odpowiedniego zastrzeżenia umownego, dłużnik jest pozbawiony wpływu na to kto będzie "nowym" wierzycielem i zdany na wybór swojego dotychczasowego wierzyciela. W tej sytuacji należy uznać, że wywiedziona prze komisje orzekające z art. 3 ustawy o zamówieniach publicznych zasada powszechności stosowania ustawy, jest rozumiana przez nie zbyt szeroko i nie miała zastosowania w niniejszej sprawie. Ustawa o zamówieniach publicznych, co do zasady, zakłada bowiem możliwość dokonania wyboru najkorzystniejszej oferty. W wyniku udzielenia zamówienia publicznego, po przeprowadzeniu stosownego postępowania, następuje dopiero nawiązanie więzi prawnej pomiędzy udzielającym zamówienie a dostawcą lub wykonawcą. W niniejszej sprawie element taki nie występował, gdyż więź prawna z nabywcą wierzytelności została nawiązana bez udziału Gminy, która mogła jedynie próbować w pewien sposób kształtować jej treść. W sytuacji gdy Gmina była zdana na określonego wierzyciela, nie można podzielić poglądu Głównej Komisji Orzekającej, że obowiązkiem Wójta Gminy, wynikającym z ustawy o zamówieniach publicznych, było zwrócenie się do innych podmiotów, czy nie zaoferowałyby korzystniejszych warunków spłaty, niż te wynegocjowane z wierzycielem. Rozumując w ten sposób należałoby również uznać, iż sytuacji gdyby dotychczasowy wierzyciel, wierzytelności jednak nie zbył i po upływie terminów na dokonanie płatności za wykonane roboty, określonych w § 16 umowy o roboty budowlane, domagał się od Zamawiającego, t.j. Gminy Z. zapłaty należności wraz z odsetkami za opóźnienie w wysokości ustawowej, na podstawie art. 481 k.c, ponieważ w umowie nie oznaczono stopy odsetek, to w takiej sytuacji istniałby po stronie Gminy, wynikający z ustawy o zamówieniach publicznych, obowiązek poszukiwania w trybie przepisów tejże ustawy, innego podmiotu, który zaoferowałby korzystniejsze warunki spłaty zobowiązań , niż warunki ustalone w umowie z wierzycielem.
Jak wynika z załączonych akt sprawy, komisje orzekające miały też pewne problemy z określeniem rodzaju i charakteru nabytych przez Gminę usług. W opisie czynu, którego popełnienie zarzucono skarżącego, użyto niezbyt ścisłego określenia "usługi bankowe" wychodząc zapewne z założenia, iż skoro zawarto umowę z bankiem, to cokolwiek by to nie znaczyło, były to usługi bankowe. W uzasadnieniu orzeczenia Komisji Orzekającej poprzestano na tym określeniu, bez bliższego wyjaśnienia, co pod tym pojęciem należy rozumieć. W orzeczeniu Głównej Komisji Orzekającej mowa jest o tym, iż Gmina Z. jako strona umowy zaciągnęła kredyt ( str. 8 uzasadnienia). Z kolei w odpowiedzi na skargę używa się określenia, "iż na podstawie umowy doszło do zakupu usług bankowych o cechach kredytu" (str. 5 odpowiedzi na skargę). Na poparcie twierdzenia, iż chodzi tu o umowę o cechach kredytu, Główna Komisja Orzekająca wskazuje, iż załączniki do poszczególnych umów określają podstawowe parametry kredytowe z powszechnie stosowanym w umowach kredytowych odniesieniem podstawy oprocentowania do wskaźnika [...], rozbiciem kwot spłaty na raty kapitałowe i odsetkowe oraz długim terminem spłaty.
Skoro zatem Wójtowi Gminy zarzuca się zawarcie umowy o zaciągnięcie kredytu, czy też wykazującej cechy kredytu, należy sięgnąć do przepisów prawa bankowego. I tak, w myśl art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 z późn. zm.) przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na określony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonym terminie spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. W art. 69 ust. 2 określone zostały istotne elementy, które umowa kredytu powinna zawierać. Zestawiając powyższe przepisy z treścią umów zawartych przez Gminę, należy jednoznacznie stwierdzić, iż umowy te nie wypełniają istotnych elementów wymaganych dla umów kredytu. Przede wszystkim chodzi tu o elementy zawarte w pierwszej części definicji umowy kredytu, dotyczące określenia świadczeń jednej ze stron umowy, t.j banku. Tak więc rację należy przyznać tu pełnomocnikowi skarżącego, który twierdzi, iż mamy tu do czynienia jedynie z uregulowaniem zasad spłaty długu nie zaś zaciągnięciem kredytu, czy też jak to określono w odpowiedzi na skargę, zakupu usług bankowych o cechach kredytu. Okoliczność, że zasady i sposób spłaty przez Gminę nabytej przez bank wierzytelności opisane zostały przy użyciu terminologii bankowej, wynikają zapewne pewnych procedur i standardów przyjętych w bankowości, natomiast nie mają decydującego wpływu na ocenę istoty i charakteru zawartej umowy. Na zakończenie należy wreszcie zwrócić jeszcze uwagę, iż skoro w umowie o roboty budowlane nie było zawartych żadnych specjalnych zastrzeżeń, wierzyciel Gminy z tytułu tej umowy, t.j. wykonawca robót budowlanych , który wybudował szkołę i nie otrzymał za to części wynagrodzenia, mógł zbyć swą wierzytelność każdemu innemu podmiotowi, z którym to jako nowym wierzycielem Gmina zmuszona byłaby podjąć rozmowy, gdyby chciała uzyskać inne warunki spłaty wierzytelności, niż te które wynikały bezpośrednio z umowy o roboty budowlane. Nie musiał to być bank. Tak więc również z tego powodu, dla oceny zachowania dłużnika w kontekście jego ewentualnych obowiązków wynikających z ustawy o zamówieniach publicznych, w sytuacji jaka zaistniała w wyniku zmiany wierzyciela, nie ma decydującego znaczenia ta część argumentacji komisji orzekających, która opierała się na akcentowaniu "bankowego", czy też "kredytowego" charakteru zawartych przez Gminę umów.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w.w. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło