III SA/Wa 1198/16

27/6/2016 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 27/6/2016 r po rozpoznaniu wniosku P.P.H.U. J. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.P.H.U. J. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy od maja do grudnia 2011 r. p o s t a n a w i a odmówić spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca - P.P.H.U. J. Sp. z o.o. – złożyła, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 48627 zł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych i wydatków (formularz PPPr z 12/5/2016 r.) . Powołała się na utratę płynności finansowej, brak majątku, niegenerowanie przychodów, fazę likwidacji, w jakiej znajduje się. Wskazała, że wysokość ciążących zobowiązań w sposób oczywisty przekracza sumę należności, "które i tak nie mogą być dochodzone z uwagi na zablokowanie rachunku spółki". Jako zobowiązanie spółka wskazała kwotę 4862660 zł, jako należność – 15769 zł. Wykonując wezwanie referendarza sądowego z 19/5/2016 r., doręczone 7/6/2016 r. (m.in. o przedłożenie faktur VAT, wyciągów z rachunków bankowych za okres prowadzenia działalności gospodarczej, wskazanie źródeł finansowania bieżącej działalności, wysokości dopłat, i in) spółka wskazała, że: - w roku 2015 r. poniosła stratę podatkową w wysokości 51628,28 zł; - zaprzestała działalności gospodarczej, nie ponosi kosztów, nie osiąga przychodów; - spółka została postawiona w stan likwidacji; - spółka nie ma aktualnie żadnych należności, a zobowiązania dotyczą kosztów obsługi prawnej procesu likwidacji; - spółka, z uwagi na brak środków i brak faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej nie ponosi kosztów lokalu, korespondencji, obsługi księgowej; - w ciągu ostatnich trzech miesięcy nie miała pracowników i nie ponosiła w związku z tym kosztów wynagrodzenia; - spółka nie jest w stanie uczestniczyć w kosztach postępowania z uwagi na brak środków; - umowa z pełnomocnikiem przewidywała zapłatę 12 tys. zł przy zawarciu umowy (14 stycznia 2016 r., z istniejącej lokaty wówczas) oraz wynagrodzenie za korzystne rozstrzygniecie sprawy. Spółka przekazała, m.in., CIT-8 za 2015 r., deklaracje VAT 7 za poszczególne miesiące 2016 r i 2015 r.., bilans sporządzony na dzień 31/12/2015 r., rachunek zysków i strat za 2015 r., wyciągi z rachunków bankowych, fakturę VAT z 9/6/2016 r. na kwotę 36170,97 zł za doradztwo w zakresie przeprowadzania procesu likwidacji. Referendarz sadowy zauważa, że przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: "u.p.p.s.a.". Jednakże, niezbywalnym warunkiem udzielenia pomocy stronie jest uprawdopodobnienie jej (złej) sytuacji finansowej (art. 246 § 2 pkt. 2 u.p.p.s.a.). W celu uzyskania pewności, co do (złej) sytuacji skarżącej, uniemożliwiającej jej ponoszenia kosztów swojego funkcjonowania, referendarz sądowy zwrócił się do strony o udzielenie dodatkowych informacji (qui rogat, non errat). Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość rozliczenia podatku VAT z uwagi na "domniemywane" przez prokuraturę, delegaturę CBA oraz organy "podatkowe" (szeroko rozumiane) nieodzwierciedlanie przez użyte w procesie rozliczeń faktury czynności rzeczywiście dokonanych. Z akt sprawy wynik, że postępowanie skarbowe zostało wszczęte 17/10/2014 r., decyzja organu pierwszej instancji została wydana 9/11/2015r., zaś decyzja organu drugiej instancji, zaskarżona do Sądu - 26/1/2016 r. W ocenie urzędnika sądowego, spółka nie wykazała sytuacji majątkowej (i finansowej), która kwalifikowałaby ją do skorzystania z dobrodziejstw prawa pomocy i podjęcia korzystnej dla spółki uznaniowej decyzji referendarza sądowego. Dzięki wykazaniu skutków błędnego postępowania, strona zyskuje szansę przyjęcia taktyki procesowej umożliwiającej jej korzystne zakończenie sporu (unum castigabis, centum emendabis). Referendarz sądowy zauważa, że z nadesłanych przez stronę dokumentów wynika, że jeszcze w czerwcu 2016 r., pomimo złożonych deklaracji o braku przychodów/oszczędności/nieprowadzeniu działalności ponosiła ona wydatki w znacznej kwocie (36170,97 zł) za usługi doradcze. Wydatki te nie korzystały z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu kosztów sądowych. Co więcej, w opinii urzędnika sądowego, spółka powinna liczyć się w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej, nawet działalności o charakterze "nieryzykownym", z obowiązkiem ponoszenia kosztów dochodzenia (spornych) racji związanych z działalnością gospodarczą i poczynić na ten cel rezerwy. Uwaga ta nabywa kwalifikowanego wymiaru z chwilą, kiedy sposób rozliczenia podatku VAT przez Spółkę stał się sporny, a zatem (już) od października 2014 r. Począwszy od tej daty żadne z zobowiązań regulowanych przez Spółkę, a wynikające ze złożonej dokumentacji finansowo-księgowej nie korzystało z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu kosztów dochodzenia racji spółki, w tym kosztów sądowych. Z treści złożonego bilansu wynika natomiast posiadanie w tym okresie zarówno inwestycji krótkoterminowych, jak też należności. Także ze złożonych deklaracji podatkowych wynika uzyskiwanie przez spółkę przychodu, do którego spółka odnosi – jak sama wskazała w formularzu z 12 maja 2016 r. – (inne) koszty działalności. Tym bardziej niezrozumiałą jest niechęć uwzględnienia w kosztach działania strony całości właśnie tych wydatków, które mogą zmniejszyć w sposób znaczący zobowiązania spółki. Referendarz sądowy zaznacza, że spółka "dobrowolnie" pokryła w styczniu 2016 r. koszty działania pełnomocnika, które nie stanowią – co do zasady – z uwagi na brak "przymusu adwokackiego" i niezwiązanie Sądu granicami skargi jak też obowiązek Sądu kontroli całej sprawy, warunku rozpoznania przez Sąd sporu podatkowego. Dlatego, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.