III SA/Wa 1200/09

III SA/Wa 1200/09 POSTANOWIENIE Dnia 14 stycznia 2010 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Sp z.o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 rok postanawia odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca Spółka, na urzędowym formularzu złożyła do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uzasadniając, że prowadzi działalność produkcyjną, handlową i usługową oraz wynajem na własny rachunek. Skarżąca oświadczyła, że przyznanie prawa pomocy uzasadnia brakiem jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów sądowych. Spółka od kilku lat nie prowadzi żadnej działalności i nie posiada w chwili obecnej żadnych środków na pokrycie kosztów. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego Skarżącej wynosi [...] zł oraz, że wartość środków trwałych i wartość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła 0 zł. W rubryce stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wstawiono kreski. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada majątku. Pismem z dnia 19 października 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w warszawie, wezwał Skarżącą do przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących jej stan majątkowy. Wezwanie to jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru zostało Skarżącej doręczone 2 grudnia 2009 r. Skarżąca jednak mimo prawidłowo doręczonego jej wezwania żądanych dokumentów nie przedłożyła. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Sąd może zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oznacza w rzeczywistości swoistą formę kredytowania podmiotów zobowiązanych do uiszczenia tych kosztów. W stosunku do postępowań odnoszących się do podmiotów, powołanych do prowadzenia działalności gospodarczej, z natury rzeczy mającą przynosić dochody, udzielanie przez Państwo kredytu w tej formie znajduje uzasadnienie tylko w sytuacjach "nadzwyczajnych". Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy się kierować rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 2.000 zł jak i stan faktyczny przedmiotowej sprawy uznać należało, iż skarżąca spółka nie wykazała, że nie jest obecnie w stanie zgromadzić środków celem uiszczenia kosztów sądowych. Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy podniosła, że nie ma żadnych środków na poniesienie kosztów sądowych / wpisu należnego od skargi. Jednakże będąc wezwana do przedstawienia dokumentów źródłowych obrazujących jej sytuację majątkową, dokumentów tych nie przedstawiła. Trudno zatem oceniać w jakiej kondycji finansowej znajduje się Spółka tylko na podstawie oświadczenia, że Skarżąca nie ma środków na pokrycie kosztów sądowych. Tym bardziej, że ze znajdującego się w aktach sprawy wyciągu z krajowego rejestru sądowego z 1 września 2009 r. nie wynika, że Skarżąca znajduje się w stanie np. likwidacji bądź upadłości. Stwierdzić zatem należy, że Skarżąca nie odpowiadając na wezwanie o przedstawienie dokumentów źródłowych nie dała możliwości oceny w jakiej faktycznie sytuacji finansowej się znajduje. Zatem nie spełniła przesłanek z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a. , które wymagają wykazania braku środków. Samo bowiem subiektywne przeświadczenie Strony o braku środków nie może stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy. Reasumując należy stwierdzić, iż - w niniejszej sprawie - odmowa przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie stanowi ograniczenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.