III SA/Wa 1202/16

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 17/6/2016 r. po rozpoznaniu wniosku P. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /2/2016 r., nr [...] [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie o umorzenie p o s t a n a w i a odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj., np. zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienia pełnomocnika z urzędu - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) P. T. , dalej jako strona, wnioskiem zawartym w formularzu PPF z 16/5/2016 r. załączonym do skargi, zwrócił się o ustanowienie radcy prawnego oraz zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na brak środków finansowych. Poinformował, że nie posiada wpływów finansowych. Czeka na wpłatę z programu 500+. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i czwórką dzieci. Posiada ½ mieszkania o pow. 195 m.kw, obciążone hipoteką (3 mln. zł). Względem skarżącego i żony jest prowadzona egzekucja na kwotę 300 tys. zł. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 25/5/2016r r o przekazanie dodatkowych informacji o sytuacji życiowej strony, tj. o wskazanie źródeł utrzymania w 2016 i 2015 r., wysokości dochodów, złożenie deklaracji podatkowych, odpisów wyciągów z rachunków bankowych, kalkulacji kosztów życia, przekazania informacji o sytuacji majątkowej osób we wspólnym gospodarstwie domowy i in. strona poinformowała, że jedynym źródłem dochodów jest program 500+. Nikt nie chce go zatrudnić, ponieważ przez całe życie prowadził własną firmę i nie ma historii zatrudnienia. Żona natomiast musi się opiekować dziećmi. Nie gromadzi – wraz z żoną – majątku, nie stara się o dobrze płatną pracę, "bo i tak wszystko zabiorą komornicy". Jest przed złożeniem wniosku o upadłość. 3) Wobec braku wyjawienia szczegółów dotyczących gospodarki finansowej strony, referendarz sądowy nie może zastosować się w pełni do imperatywu bezkrytycznego przyjmowania twierdzeń wnioskodawcy, zgodnie z paremią "beati, qui non viderunt et crediderunt". Zdaniem referendarza sądowego, oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające, do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, jak też budzi wątpliwości, ponieważ nie wiadomo, skąd strona, przy zadeklarowanym braku dochodów, czerpie środki na koszty codziennego utrzymania, nie wspominając o środkach na poczet wynagrodzenia pełnomocnika. Program 500 + zaczął funkcjonować dopiero od kwietnia, zatem nie mogło to być jedyne źródło utrzymania strony we wskazanym w wezwaniu okresie. Oświadczenia skarżącego są wewnętrznie sprzeczne, ponieważ – z jednej strony – deklaruje nieprowadzenie działalności gospodarczej, a z drugiej oświadcza, że jest tuż przed złożeniem wniosku o upadłość. Nadto, z jednej strony deklaruje, że "nikt go nie zatrudni", a z drugiej strony stwierdza, że nie stara się o (dobrze) płatną pracę "bo i tak wszystko zabiorą komornicy". Nie da się ukryć, że jeżeli chodzi o skutki prawne wykonywania kierowanych do strony wezwań, interes ogółu jest chroniony w europejskim dorobku prawnym (leges omnium salutem singulorum saluti anteponunt): strona, jeśli oczekuje skuteczności swojego wniosku, musi ustosunkować się – i to w sposób wiarygodny - do każdego punktu wezwania. Skarżący powinien mieć tego świadomość, bo jego wnioski o prawo pomocy zostały już uprzednio oddalone przez Sąd z uwagi na nieuprawdopodobnienie sytuacji finansowej. Skoro Skarżący nie przekazał właściwie żadnych informacji, o które był wzywany, a które są niezbędne do odtworzenia sytuacji materialnej, w której strona znajduje się, to referendarz sądowy nie może przyznać Stronie prawa pomocy – tak, by nie narazić się na zarzut (popełnienia przestępstwa), przykładowo bezprawnego dysponowania środkami publicznymi (art. 228 § 1 czy art. 231 kodeksu karnego, zagrożonego karą pozbawienia wolności od roku do - nawet - lat 10 lat). 4) Podsumowując, nierzetelne wykonanie przez skarżącego kierowanego do niego wezwania uzasadnia, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, 2 , § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a., decyzję, jak w sentencji.