III SA/Wa 1204/07
PostanowienieWSA w Warszawie2008-08-20
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która nie prowadzi działalności gospodarczej i powołuje się na brak środków finansowych, może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia z opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem), jeśli wcześniej uiściła już opłatę kancelaryjną?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z opłaty kancelaryjnej, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Dodatkowo, strona uiściła już wymaganą opłatę kancelaryjną, co oznacza, że na dzień rozpoznania wniosku nie ciążył na niej obowiązek uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych.Stan faktyczny
Spółka B. z siedzibą w W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. W uzasadnieniu wskazała, że nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada rachunku bankowego z powodu braku środków, a należności egzekwowane przez urząd skarbowy przekraczają majątek spółki. Mimo to, spółka uiściła już opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł. Wcześniej sąd odmówił przyznania prawa pomocy, a NSA oddalił zażalenie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym na skutek zgłoszonego żądania w sprawie ze skargi B. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie -
W dniu 20 czerwca 2008 r. do Sądu wpłynął wniosek B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym na skutek zgłoszonego żądania.
W uzasadnieniu wniosku Skarżąca Spółka wskazała, iż nie prowadzi działalności gospodarczej. Oświadczyła, że kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł. Z kolei należności egzekwowane przez urząd skarbowy przekraczają majątek Spółki. Skarżąca poinformowała również, iż nie posiada rachunku bankowego, ponieważ nie ma pieniędzy na jego prowadzenie. Ponadto, w uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, iż jej dłużnikiem jest komornik sądowy, który mimo wezwań nie spełnia świadczenia. Do wniosku Skarżąca załączyła kopię postanowienia Sądu Okręgowego w W. z [...] stycznia 2008 r., w którym przyznano Spółce od komornika sądowego kwotę [...] zł oraz kopię wezwania do zapłaty z 13 czerwca 2008 r.
W dniu 18 czerwca 2008 r. Skarżąca uiściła opłatę kancelaryjną w wysokości
100 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 §1 oraz art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi.
W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z opłaty kancelaryjnej tj. w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 §2 pkt 2 P.p.s.a., osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z powołanego przepisu wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony nakłada on na wnioskodawcę obowiązek wykazania, a zatem - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, str. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy. Z drugiej strony, z obowiązkiem wnioskodawcy powiązany jest odpowiadający mu obowiązek Sądu wyczerpującej oceny przytoczonych przez niego okoliczności.
Podkreślić przy tym należy, że w swojej ocenie Sąd związany jest granicami zakreślonymi przez przepis art. 199 P.p.s.a., tj. zasadę, że to strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Przedstawiając swoją sytuację majątkową Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że wystąpiły przesłanki uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy
w żądanym zakresie. Za przesłankę taką nie sposób bowiem uznać jej lakonicznego oświadczenia, że nie prowadzi działalności, wobec czego nie ma dochodu. Nie posiada również rachunku bankowego.
We wniosku - poza podaniem wysokości kapitału zakładowego ([...] zł) - Skarżąca nie wskazała żadnych innych okoliczności faktycznych, które pozwalałyby pozytywnie rozpoznać jej wniosek.
W przypadku Skarżącej jest to o tyle istotne, że toczony przez nią w niniejszej sprawie spór nie jest pierwszym, który Skarżąca inicjuje. Wszczynając kolejne postępowanie sądowe musiała zatem mieć świadomość konieczności poniesienia kosztów z tym związanych. Powinna więc podjąć starania w celu zabezpieczenia środków niezbędnych do jego prowadzenia.
Skarżąca nie może przy tym skutecznie oczekiwać, iż okoliczność zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej każdorazowo powodować będzie przerzucanie na Skarb Państwa kosztów prowadzonego przez nią postępowania sądowego, z tą działalnością związanego. Skoro bowiem Skarżąca nie prowadzi działalności i stan ten utrzymuje się od 1995 r., to niejako sama pozbawia się środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych.
Warto również zauważyć, iż w niniejszej sprawie rozpoznawany był już wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 6 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie wniesione na powyższe postanowienie. (postanowienie NSA z 28 marca 2008 r., sygn. akt I FZ 652/07).
Przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku kluczowe znaczenie ma również fakt, iż Skarżąca - mimo braku środków finansowych, na który się powołuje - uiściła opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł. W związku powyższym, na dzień rozpoznania wniosku na Spółce nie ciąży obowiązek uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 §1, art. 245, art. 246 §2 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło