III SA/Wa 1204/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-04-05
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną wnioskodawcy i jego rodziny?Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że wnioskodawca wykazał niemożność poniesienia kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Jednocześnie odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, dysponując wspólnym dochodem małżonków.Stan faktyczny
Skarżący T. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że jest bezrobotny i utrzymuje się z pensji żony. Przedstawił dokumenty dotyczące dochodów i wydatków rodziny, a także zaświadczenie o bezrobociu. Referendarz sądowy, analizując sytuację materialną wnioskodawcy i jego rodziny, przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu (adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi T. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania postanawia 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych 2. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu (adwokata)
1. Skarżący T. T. wniósł na urzędowym formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Oświadczył, że od ponad roku jest bezrobotny bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się z żoną z jednej pensji. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i synem ( ur. w 1986 r.). Posiada dom o powierzchni 140 m². Żona Skarżącego z tytułu zatrudnienia uzyskuje dochód w kwocie 2.532,75 zł netto (3.540 zł brutto), a syn Skarżącego dochód w kwocie 1.300 zł
2. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący przesłał zeznanie o wysokości uzyskanego przychodu PIT 28, z którego wynika, że Skarżący z tytułu prowadzonej działalności na własne nazwisko w 2009 r. r. uzyskał przychód w kwocie 93.624,95 zł., a w roku 2010 przychód w kwocie 16.785,06 zł. Skarżący przedstawił również kserokopie rachunków opłat miesięcznych, z których wynika, że ponosi miesięczne wydatki z tytułu energii około 150 zł, wody 231,90 zł (styczeń 2011 r.), gazu 1.181,18 (styczeń 2011 r.), telefon około 300 zł. Z przedstawionej kserokopii wyciągu bankowego wynika natomiast, że Skarżący posiada zadłużenie w kwocie 4.748,46 zł. Skarżący przedstawił także zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach żony oraz zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w W. potwierdzające, że Skarżący jest osobą bezrobotną. Z przedstawionych dokumentów wynika także, że syn Skarżącego studiuje oraz jest zatrudniony na umowę zlecenie.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
4. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Powyższe uregulowanie wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony.
5. Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia kryterium wskazanego w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., referendarz sądowy stwierdził, że zasługuje on na uwzględnienie i przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat.
Należy wyjaśnić, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, które ma charakter wpadkowy w stosunku do postępowania głównego, ocenia się możliwości finansowe wnioskodawcy, z uwzględnieniem dochodów i stanu majątkowego małżonka. Powyższe sprawia, że sytuacja Skarżącego jest pochodną sytuacji materialnej jego żony, a zatem jej wykazanie jest w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy absolutnie niezbędne.
W niniejszej sprawie Skarżący uprawdopodobnił, że nie jest w stanie ponieść kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Nie wykazał natomiast, w ocenie referendarza sądowego, że nie będzie w stanie uiścić kosztów sądowych od ewentualnej skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Z analizy bowiem sytuacji majątkowej obojga małżonków, przedstawionych dokumentów i informacji wynika, że Skarżący wraz z żoną oraz wspólnie zamieszkującym synem dysponują miesięcznym dochodem 3.832,75 zł. Po uwzględnieniu dochodów oraz wydatków małżonków oraz analizie nadesłanych dokumentów referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżący jest w stanie zgromadzić środki na uiszczenie wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł.
W związku z powyższym wskazać należy, iż sytuacja finansowa i życiowa Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Skarżący wykazał bowiem, iż nie jest w stanie ponieść kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło