III SA/Wa 1207/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub doradcy podatkowego w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w całości decyzji ostatecznej w zakresie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od maja do grudnia 2008 r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego Skarżący – A. P. pismem z 12 marca 2018 r. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych tj. opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pismem z 20 kwietnia 2018 r. referendarz sądowy wezwał Skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Skarżący 2 maja 2018 r. (data stempla pocztowego) wniósł do Sądu na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub doradcy podatkowego. Wykreślił jednocześnie z rubryki 4.1. urzędowego formularza PPF zwolnienie od kosztów sądowych oraz częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Uznać zatem należało, że Skarżący zmienił zakres swojego żądania i wnosi o ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że z własnych środków nie jest w stanie ponieść kosztów usług pełnomocnika, który sporządzi skargę kasacyjną w jego sprawie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, posiada dom do wykończenia na działce o powierzchni 1.001 m² o wartości około 450.000 zł (hipoteka na kwotę 800.000 zł). Żona Skarżącego nie posiada żadnego majątku. W toku postępowania skarżący wyjaśnił, że miesięczne dochody skarżącego i jego żony to: emerytura skarżącego – [...] zł, wynagrodzenie jego żony ok. [...] zł, zasiłek pielęgnacyjny 153 zł (łącznie 2.882,62 zł). Z kolei wydatki na utrzymanie domu to: gaz (średnio przez cały rok) ok. 400 zł, prąd 130 zł, woda i ścieki 70 zł, śmieci 34 zł, telefony i Internet 150 zł (razem ok. 784 zł). Dodatkowo małżonkowie spłacają kredyty w łącznej wysokości 1.321 zł, miesięcznie oraz ponoszą wydatki na leki w wysokości 100 zł. Razem wszystkie wydatki i zobowiązania to 2.255 zł. Na wyżywienie i ubrania pozostaje małżonkom ok. 677 zł. W krytycznych sytuacjach korzystają z pomocy rodziny i znajomych. Skarżący wskazał, że pożyczka zony z zakładu pracy będzie przeznaczona na spłatę przeterminowanych długów. Żona Skarżącego jest inwalidą [...] grupy, a Skarżący inwalidą [...]grupy. Do wniosku Skarżący załączył zeznania podatkowe swoje oraz żony, wyciągi z rachunków bankowych, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Skarżącego i jego żony, decyzję o waloryzacji emerytury. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika (celem wniesienia skargi kasacyjnej) tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej Skarżącego oraz jego zdolności płatniczych. Oceniając aktualną sytuację finansową Skarżącego, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżący nie jest w stanie ponieść kosztu usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest radca prawny. Jak wynika z jego oświadczeń oraz nadesłanych dokumentów, Skarżący oraz jego żona uzyskują dochody w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Dochody te w całości przeznaczane są na utrzymanie domu, opłaty za media (ok. 784 zł), spłatę kredytów (ponad 1.321 zł), leki (100 zł), wyżywienie i ubrania (ok. 677 zł). Skarżący i jego żona nie posiadają oszczędności, ani majątku (poza niewykończonym domem). Tym samym, w ocenie referendarza sądowego, Skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów usług doradcy podatkowego bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Tym samym w rozpoznawanej sprawie zasadnym jest ustanowienie na jego rzecz doradcy podatkowego. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.