III SA/Wa 1208/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-11-08
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona nie wniosła skargi kasacyjnej, a opinia pełnomocnika wskazywała na brak podstaw do jej wniesienia, należy umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli stało się ono zbędne. W sytuacji, gdy strona nie wniosła skargi kasacyjnej, mimo że opinia pełnomocnika wskazywała na brak podstaw do jej wniesienia, a termin na jej wniesienie upłynął, dalsze prowadzenie postępowania o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezcelowe.Stan faktyczny
Skarżący A.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową. W toku postępowania skarżący przedstawił szczegółowe dane dotyczące swoich dochodów i wydatków. Pełnomocnik skarżącego sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA. Skarżący nie skorzystał z możliwości wniesienia skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w całości decyzji ostatecznej w zakresie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2009r. postanawia umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Skarżący – A. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest w trudnej sytuacji finansowej. Miesięczny dochód Skarżącego i jego żony wynosi [...] zł, a opłaty stałe pochłaniają ponad 2.000 zł. Na życie i ubrania pozostaje niecałe 900 zł. Skarżący wskazał, że nie jest w stanie wygospodarować środków na poniesienie kosztów sądowych.
Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i posiada dom o powierzchni 150 m² i działkę o powierzchni 1001 m² (hipoteka na 700.000 zł). Skarżący wskazał, że z tytułu emerytury uzyskuje [...] zł, a jego żona z tytułu umowy o pracę około [...] zł, a z tytułu dodatku pielęgnacyjnego [...] zł Do miesięcznych wydatków Skarżący zaliczył – spłatę kredytu 1300 zł miesięcznie. Utrzymanie domu tj. prąd, woda, gaz, ścieki, śmieci, kosztuje około 650 zł miesięcznie, leki 100 zł.
Na wezwanie referendarza Skarżący nadesłał wyciągi z rachunków bankowych
W toku postępowania (prowadzonego na wcześniejszym etapie sprawy) Skarżący wyjaśnił, że nie wie ile ma zobowiązań kredytowych, gdyż wszystkie są w egzekucji komorniczej. Skarżący wskazał, że miesięcznie ponosi wydatki na: gaz – 400 zł, energię elektryczną – 130 zł, wodę i ścieki – 70 zł, śmieci – 34 zł., telefon i Internet 150 zł (razem ok. 784 zł). Dodatkowo małżonkowie spłacają kredyty w łącznej wysokości 1.236 zł miesięcznie oraz ponoszą wydatki na leki w wysokości 100 zł. Razem wszystkie wydatki i zobowiązania to 2.120 zł. Na wyżywienie i ubrania pozostaje małżonkom ok. 622 zł. W krytycznych sytuacjach korzystają z pomocy rodziny i znajomych. Żona skarżącego posiada [...] grupę inwalidzką, a Skarżący [...] grupę inwalidzką. Do wniosku Skarżący załączył zeznania podatkowe swoje oraz żony, decyzję o waloryzacji emerytury, wyciągi z rachunków bankowych, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Skarżącego oraz rachunki miesięcznych opłat.
Uwzględniając powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny.
Stosownie jednak do art. 249a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W niniejszej sprawie należało umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z uwagi na fakt, że w sprawie nie istnieją koszty do uiszczenia, których Skarżący byłby zobowiązany.
Pełnomocnik Skarżącego wniósł bowiem opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku w niniejszej sprawie. Opinia ta została doręczona Skarżącemu 22 sierpnia 2018 r. (k. 179 akt sądowych). Skarżący miał zatem, od tej daty, trzydzieści dni na wniesienie skargi kasacyjnej. Z uprawnienia tego jednak nie skorzystał, bowiem do Sądu nie wpłynęła skarga kasacyjna w sprawie.
Zatem bezcelowe jest zwolnienie Skarżącego od kosztów sądowych, mimo sytuacji finansowej, która na wcześniejszym etapie postępowania powodowała przyznanie prawa pomocy.
W związku z powyższym, na podstawie art. 249a oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło