III SA/Wa 121/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 12/4/2018 r po rozpoznaniu wniosku adw. P. Z. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...]/10/2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie o umorzenie postępowania egzekucyjnego postanawia 1. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata adw. P. Z. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienie skargi kasacyjnej kwotę 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy), w tym: tytułem opłaty – kwotę 120 zł (słownie: sto dwadzieścia złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług – kwotę 27,60 złotych (słownie: dwadzieścia siedem złotych sześćdziesiąt groszy); 2. odmówić przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z tytułu pomocy prawnej świadczonej przed sadem pierwszej instancji; Adw. P. Z. ustanowiony w sprawie pełnomocnikiem z urzędu skarżącego – A. K., wyznaczony w sprawie przez ORA pismem z 6/7/2017 r. w wykonaniu postanowienia z 22/5/2017 r., wniósł – w opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej z urzędu. Oświadczył, że koszt tej pomocy nie został zapłacony ani w całości, ani w części. Wniosek powyższy został poprzedzony zapoznaniem się z aktami sprawy (przez aplikanta – 26/07/2017 r.) oraz sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej z 29/11/2018 r. (k. 117 i n akt sądowych), wraz z egzemplarzem dla Skarżącej. Nie został poprzedzony udziałem w rozprawie, czy – alternatywnie - pismem procesowym, z którego możnaby wnosić o wkładzie pełnomocnika w rozstrzygnięcie sportu przed Sądem I instancji. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej – "P.p.s.a.") wyznaczony adwokat (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Do czynności, o których mowa w tym przepisie, należy także zapoznanie się z aktami sprawy, sporządzenie pism procesowych popierających skargę, udział w rozprawie czy opinii o braku podstaw skargi kasacyjnej. Obowiązkiem referendarza sądowego w niniejszym postępowaniu było ustalenie, czy pomoc prawna została rzeczywiście udzielona. Jak wynika z akt sprawy spełnione zostały przesłanki do przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw skargi kasacyjnej, ponieważ pełnomocnik z urzędu podjął czynności w celu świadczenia stronie pomocy z urzędu: m.in. zapoznał się z aktami sprawy i sporządził pismo procesowe w sprawie ("Opinię o braku podstaw..."). Czynności te nie zostałyby dokonane, gdyby pełnomocnik z urzędu nie został ustanowiony w sprawie. Brak zarazem jakichkolwiek przesłanek do przyjęcia poglądu, że pomoc prawna nie została w ogóle udzielona: nie wynika to ani z analizy sposobu działania pełnomocnika, ani z oświadczeń strony. Stąd brak jest – ale w ocenie referendarza sądowego – przesłanek do odmowy przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, jak też do zastosowania instytucji z art. 250 § 2 P.p.s.a.: pełnomocnik z urzędu, choć nie dał wyrazu świadczenia pomocy prawnej przed Sądem I instancji, ponieważ zapoznał się tylko z aktami sprawy, to sporządził "Opinię o braku...". Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714, dalej – "rozporządzenie"). Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Jak stanowi § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, wynagrodzenie "bazowe" w "innej" sprawie (niż ta w której występuje wartość przedmiotu zaskarżenia), wynosi 240 zł. Niniejsza sprawa w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne zalicza się do kategorii "innych" spraw". W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie, zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. b) należało przyznać pełnomocnikowi 120 zł powiększone o należny VAT (§ 4 ust. 3 rozporządzenia), ponieważ "za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł". Należny VAT w sprawie wynosi 27,60 złotych. Niemożliwe było zastosowanie stawki 180 zł, ponieważ pełnomocnik z urzędu, jak wskazano powyżej, brał udział w postępowaniu przed Sądem I instancji, lecz – mimo oczekiwań – nie przedstawił wyrazu świadczenia pomocy prawnej Stronie. Niemożliwe jest przyznanie wynagrodzenia za pomoc w postępowaniu przed Sadem I instancji, ponieważ wbrew oczekiwaniom Sądu i – być może – Skarżącego, brak jest, pomimo kilku miesięcy liczonych od momentu ustanowienia pełnomocnika, jakiegokolwiek wyrazu świadczenia pomocy prawnej na tym etapie postępwoania. Tym samym aktywność pełnomocnika nie mogła mieć jakiegokolwiek wpływu na rozstrzygnięcie i sposób rozstrzygnięcia – sprawy. Urzędnik sądowy uznał – ale w tej sprawie - za uzasadnione przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej z uwagi na wyraźny zapis w rozporządzeniu i brak uzależnienia tej czynności (przez ustawodawcę) od faktu niedopełnienia powinności pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. W związku z powyższym, na podstawie art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.