III SA/Wa 1211/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca – K. S. wniosła na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że utraciła źródło zarobkowania, a do chwili złożenia ww. wniosku starała się ze środków domowych wygospodarować pieniądze na pokrycie licznych kosztów postępowań sądowych. W chwili obecnej nie jest już w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów bowiem nie ma środków finansowych. Oświadczyła, że pozostaje bez pracy, a jej mąż od dziewięciu miesięcy przebywa na zwolnieniu lekarskim, z powodu choroby [...] . Z oświadczenia o stanie rodzinnym wynika, że skarżąca wraz z mężem, córką i synem (ur. w [...] r. i[...] r.) prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Dzieci partycypują w kosztach utrzymania rodziny, ale córka jest osobą niepełnosprawną, nadal się uczy i osiąga dochody najmu lokalu. Syn ma na utrzymaniu małoletnie dziecko, na które przeznacza znaczną część swoich dochodów. Z oświadczenia majątkowego wynika, że Skarżąca posiada dom o pow. 270 m² z działką o powierzchni 1400 m² (współwłasność) oraz nieruchomość rolną o pow. 412 m² (współwłasność). Natomiast mąż skarżącej posiada samochód osobowy marki [...] rok produkcji 2005, syn skarżącej posiada samochód osobowy marki [...] rok produkcji 2009, a córka lokal o powierzchni 57 m². Dochód miesięczny brutto skarżącej wraz z rodziną wynosi 6.300 zł, tj.: 2.100 zł z działalności gospodarczej prowadzonej przez męża skarżącej, 3.000 zł wynagrodzenie syna skarżącej i 1.200 zł z tytułu najmu lokalu uzyskuje córka skarżącej. Skarżąca do miesięcznych wydatków rodziny zaliczyła: energię elektryczną – 650 zł, gaz – 250 zł, inne opłaty np. telefon, internet, woda, wywóz nieczystości, podatek od nieruchomości – 700 zł, opłata za leczenie córki 200 zł, dojazdy do szkoły i pracy – 300 zł, wyżywienie 900 zł. Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy przedłożyła: faktury VAT za media, paragony za zakup paliwa, kopię decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności córki, faktury zakupu aparatu słuchowego z 2013 r., wyciągi z rachunków bankowych, dokument z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej potwierdzający, że 31 października 2014r. wykreślono prowadzoną przez skarżącą działalność gospodarczą, zestawienie przychodów i kosztów działalności prowadzonej przez męża skarżącej, deklaracje VAT-7 za okres od stycznia do maja 2015 r., decyzję z 13 maja 2015 r. o przyznaniu mężowi skarżącej świadczenia rehabilitacyjnego, zeznania podatkowe za 2013 i 2014r. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. – dalej – "P.p.s.a"), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Na obecnym etapie postępowania skarżąca obowiązana jest do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. W związku z powyższym, oceniając jej możliwości płatnicze odnieść je należy właśnie do tej kwoty. Referendarz sądowy nie neguje skompilowanej sytuacji finansowej skarżącej, związanej z brakiem pracy oraz problemami zdrowotnymi członków rodziny. Niemniej jednak, ocena całokształtu oświadczeń złożonych przez skarżącą w toku postępowania oraz nadesłanych dokumentów, prowadzi do wniosku, że kwota wpisu sądowego ciążącego na skarżącej nie jest obciążeniem ponad możliwości finansowe jej czteroosobowej rodziny. Z przedstawionych przez skarżącą dokumentów wynika, że mąż skarżącej w okresie od stycznia do maja uzyskał przychód z działalności w wysokości 4.000 zł. Decyzją z [..] marca 2015 r. przyznano mu świadczenie rehabilitacyjne za okres od 31 stycznia do 30 kwietnia 2015 r. Z wyciągów bankowych wynika natomiast, że mąż skarżącej w maju 2015r. posiadał na rachunku kwotę 1.222,39 zł, a syn skarżącej z tytułu wynagrodzenia otrzymuje miesięcznie kwotę około 2.990 zł. Córka skarżącej z tytułu najmu otrzymuje miesięcznie kwotę w wysokości 1.200 zł. Z nadesłanego zeznania podatkowego wynika, że mąż skarżącej uzyskał w 2014 r. przychód z zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w kwocie 4.097,96 zł, ze stosunku pracy 14.719,78 zł i z pozarolniczej działalności gospodarczej 24.000,64 zł. Skarżąca obecnie nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu rodziny. Jak wskazała skarżąca średni dochód miesięczny brutto rodziny wynosi 6.300 zł. Z kolei z przedstawionego przez skarżącą oświadczenia odnośnie niezbędnych wydatków na utrzymanie rodziny wynika, że miesięczne wydatki te wynoszą około 3.000 zł, bez uwzględnienia kosztów utrzymania dziecka syna skarżącej. W ocenie referendarza sądowego, wysokość i rodzaj ww. wydatków pozwala stwierdzić, że w ramach uzyskiwanych dochodów skarżąca posiada możliwość wygospodarowania środków na uiszczenie wpisu sądowego w rozpoznawanej sprawie w wysokości 100 zł. Skoro bowiem, prawo pomocy służyć ma osobom, w przypadku których uiszczenie kosztów sądowych wywoła negatywny wpływ na możliwość utrzymania siebie i rodziny, i nie chodzi tu o utrzymanie na określonym poziomie, zwykłym dla wnioskodawcy i o wpływ polegający na obniżeniu tego poziomu, czy też jedynie ograniczeniu określonych wydatków, należało uznać, że potrzeby życiowe skarżącej rozumiane, jako obiektywnie niezbędne nie zostaną zagrożone przez uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Uiszczenie kosztów sądowych, jak każdy wydatek finansowy (zwłaszcza nieplanowany) powodować może konieczność poczynienia pewnych zmian i oszczędności w wydatkach. Prawo pomocy przysługuje osobom, które w istocie rzeczy nie mają możliwości dokonać ww. zmian i oszczędności, a wygospodarowanie środków na pokrycie kosztów sądowych odbędzie się kosztem wydatków na konieczne utrzymanie. Zdaniem referendarza sądowego, sytuacja materialna skarżącej, oceniana z perspektywy nie tylko uzyskiwanych dochodów, ale też ponoszonych wydatków, umożliwi jej uiszczenie wpisu, nie powodując uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącej i jej rodziny. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.