III SA/Wa 1216/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-16

Skład orzekający: Alojzy Skrodzki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli jej wykonanie może doprowadzić do utraty miejsca zamieszkania przez stronę skarżącą?
Ratio decidendi
Wykonanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego może zostać wstrzymane, jeżeli strona wykaże niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W sytuacji, gdy jedynym majątkiem strony są udziały w spółce, której majątek ogranicza się do nieruchomości będącej miejscem zamieszkania strony, a kwota zobowiązania jest wysoka, egzekucja z tej nieruchomości może doprowadzić do utraty miejsca zamieszkania, co stanowi trudny do odwrócenia skutek.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. Jednocześnie wniosła o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Jako uzasadnienie wniosku podała, że jej jedynym majątkiem są udziały w spółce, której majątek ogranicza się do nieruchomości, w której skarżąca mieszka. Egzekucja z tych udziałów prowadziłaby do utraty miejsca zamieszkania, co czyniłoby postępowanie sądowe bezprzedmiotowym.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki po rozpoznaniu w dniu 16 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji J. K. (dalej "Strona" lub "Skarżąca") pismem z dnia 13 kwietnia 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. W powyższej skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu zakończenia postępowania przed sądem. Strona uzasadniając wniosek zwróciła uwagę, że jedynym jej majątkiem są udziały w L. sp. z o.o. Z kolei majątek Spółki ogranicza się do nieruchomości przy ul. [...] , w której Skarżąca mieszka. W związku z powyższym stwierdziła, że ewentualne postępowanie egzekucyjne, mające na celu realizację kontestowanych decyzji organów podatkowych musiałoby być prowadzone z udziałów w L. sp. z o.o. Według Skarżącej prowadziłoby to do pozbawienia jej miejsca zamieszkania, a w konsekwencji czyniłoby całą procedurę przed sądami administracyjnymi całkowicie bezprzedmiotową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z tym artykułem po przekazaniu skargi sądowi o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności orzeka ten sąd. Postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym, o czym stanowi art. 61 § 5 P.p.s.a. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu sąd ocenia czy w sprawie zaszły przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. - niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, niepubl.). Użyty w art. 61 § 3 P.p.s.a. zwrot: "sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności" oznacza, że orzeczenie uwzględniające taki wniosek ma charakter fakultatywny, a więc może, lecz nie musi być wydane nawet w wypadku, gdy w sprawie występują przesłanki przewidziane w tym przepisie, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie zaskarżonego aktu. Rozpoznając niniejszy wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Sąd przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdza, że argumenty i okoliczności przytoczone przez Skarżącą we wniosku dają podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a. - umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wziął pod uwagę przede wszystkim sytuację finansową w jakiej obecnie znajduje się Skarżąca, a także kwotę zobowiązania podatkowego wynikającą z zaskarżonej decyzji, tj. 85.048 zł. Zgodzić się należy ze Stroną, iż w sprawie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do sytuacji finansowej Skarżącej, zauważyć należy, że wnioskując w niniejszej sprawie o przyznanie jej prawa pomocy przedstawiła szereg dokumentów, z których wynika, iż jej sytuacja finansowa jest trudna. Skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ponadto cierpi na schorzenia [...] , [...] , [...] , [...] oraz [...] . Jej wydatki na żywność, leki i media wyczerpują wszelkie uzyskiwane przychody, w związku z czym uniemożliwiają poczynienie jakichkolwiek oszczędności. W niniejszej sprawie Sąd postanowieniem z dnia 16 września 2015 r. przyznał Skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł. Ponadto zwrócić należy uwagę na fakt, iż Skarżąca, według oświadczenia nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych i jedyną możliwością wyegzekwowania zobowiązania podatkowego będzie egzekucja z posiadanych udziałów w spółce, której majątek ogranicza się do nieruchomości przez nią zamieszkiwanej. Tym samym ewentualne postępowanie egzekucyjne pozbawi ją miejsca zamieszkania. Sąd zauważa, iż istotnie, skutkiem prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec Skarżącej może być egzekucja z nieruchomości. Zaznaczenia wymaga przy tym, że jak wynika z doświadczenia życiowego ceny uzyskiwane na drodze licytacji komorniczej nieruchomości są zazwyczaj niższe, niż cena jaką można uzyskać za taką nieruchomość w drodze zwykłej sprzedaży. Zatem ewentualny późniejszy zwrot wyegzekwowanej w tym trybie kwoty zobowiązania podatkowego nie przywróciłby rzeczy do stanu poprzedniego, co wypełnia zdaniem Sądu, wskazaną w art. 61 § 3 P.p.s.a., przesłankę trudnego do odwrócenia skutku. W związku z powyższym należało dojść do przekonania, że analiza powołanych we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności daje podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a., umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić Skarżącą na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci - jak sama stwierdziła - nieodwracalnych strat finansowych wynikających z egzekucji miejsca zamieszkania. W związku z tym należało uznać, że w sprawie zaistniały podstawy do udzielenia Skarżącej ochrony tymczasowej do czasu, gdy zaskarżona decyzja zostanie zbadana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pod kątem zgodności z prawem. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło