III SA/Wa 122/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. postanawia 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Wnioskiem z 15 grudnia 2008 r., złożonym na formularzu PPF R. W. - dalej jako skarżący - zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując że nie jest w stanie ich ponieść ze względu na niskie zarobki żony i brak dochodów po jego stronie. Skarżący jest osobą bezrobotną, a z żoną zawarł umowę o wyłączenie wspólności ustawowej. Wskazał, że żona - ze swojej pensji pracownika [...] w W. w wysokości 663 zł - utrzymuje dzieci i dom. Lokal mieszkalny jest własnością żony, córka jest bezrobotna – niezarejestrowana w urzędzie pracy, a wydatki na rzecz pełnomocnika ponosi matka skarżącego. Skarżący wyjaśnił, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz z synem i córką. Do wniosku skarżący dołączył informację dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy, świadectwo pracy, informację o zaliczkach na podatek dochodowy pobranych za okres styczeń - marzec 2008 r., zmianę warunków umowy o pracę za porozumieniem stron, akt notarialny o wyłączeniu wspólności ustawowej, zaświadczenie o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 31 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis ten nakłada zatem na stronę obowiązek wykazania (podkr. Sądu), tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, s. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.). Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Jedynymi kosztami sądowymi, do których uiszczenia jest on zobowiązany na obecnym etapie postępowania są wpisy od skarg kasacyjnych w dwóch prowadzonych przez niego sprawach, tj. III SA/Wa 122-123/08 w łącznej wysokości 1.750 zł, a zatem w zakresie zwolnienia od tego właśnie obciążenia należało rozpoznać wniosek skarżącego. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga to, iż sytuacja materialna skarżącego była już wcześniej przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w efekcie której postanowieniami z 14 kwietnia 2008 r. (III SA/Wa 257/08) i 23 czerwca 2008 r. (III SA/Wa 122 i 123/08) przyznano mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisów od skarg, zaś postanowieniem z 23 września 2008 r. zwolniono go od kosztów sądowych w sprawie III SA/Wa 257/08. U podstaw takiego rozstrzygnięcia legło przekonanie Sądu, iż zarówno wysokość dochodów osiąganych wówczas przez skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę, jak również dochodów osiągniętych w latach poprzednich uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Na powyższej ocenie zaważył także fakt ciążącego na skarżącym obowiązku równoczesnego uiszczenia kosztów postępowania w trzech zawisłych przed tutejszym Sądem sprawach. Co prawda fakt przyznania skarżącemu prawa pomocy na wcześniejszym etapie postępowania tudzież w innej sprawie, nie obliguje Sądu do powielenia zapadłych uprzednio rozstrzygnięć, niemniej w przypadku gdy – jak w niniejszej sprawie - sytuacja skarżącego nie uległa zmianie (a wręcz pogorszyła się), Sąd - przy ocenie jego zdolności ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego - rozstrzygnięciami tymi jest związany. Z tych też względów Sąd doszedł do wniosku, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie partycypować w - wymaganych na obecnym etapie postępowania - kosztach sądowych (wpisy od dwóch skarg kasacyjnych). Zwłaszcza, że, jak wspomniano wyżej, kondycja finansowa skarżącego pogorszyła się z uwagi na brak - w chwili obecnej - zatrudnienia i dochodów (skarżący jest bezrobotny bez prawa do zasiłku). Także zarobki osiągane przez jego żonę (wynagrodzenie zasadnicze: 663 zł) oraz fakt ponoszenia przez nią kosztów utrzymania czteroosobowej rodziny nie pozwalają na udzielenie mu pomocy w uiszczeniu kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd postanowił przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej.