III SA/Wa 1220/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-06-07
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych przez osobę prawną powinien zostać uwzględniony, jeśli wykaże ona brak wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, ale posiada pewne środki na rachunkach bankowych?Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu. Osoba prawna może domagać się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykaże brak wystarczających środków na ich pokrycie. W sytuacji, gdy strona posiada pewne środki na rachunkach bankowych, ale nie wystarczające na pokrycie pełnych kosztów, zasadne jest przyznanie prawa pomocy w części, która nie przekracza kwoty tych środków, umożliwiając jednocześnie partycypację w kosztach postępowania.Stan faktyczny
Syndyk Masy Upadłości O. Sp. z o.o. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Syndyk wskazał na trudną sytuację finansową spółki, prowadzone postępowanie upadłościowe i brak środków na pokrycie wpisu sądowego. Po analizie dokumentów i wezwaniu do uzupełnienia wniosku, referendarz sądowy postanowił przyznać prawo pomocy w części, ponad kwotę 2.000 zł, odmawiając w pozostałym zakresie.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 2.000 zł, odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka Masy Upadłości O. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2007 r. postanawia 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 2.000 zł (dwa tysiące złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
Do skargi z 11 marca 2011 r. Syndyk Masy Upadłości O. Sp. z o.o. załączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Syndyk wskazał, że nie posiada środków na uiszczenie wpisu sądowego. Stwierdził, iż postępowanie przed organami podatkowymi trwało ponad dwa lata, a w tym czasie masa upadłości była zmuszona pokrywać koszty postępowania upadłościowego, skutkiem czego wierzyciele zostaną zaspokojeni w mniejszym stopniu. Upadły nie ma innego majątku poza wskazanymi w skardze odliczeniami podatku VAT od wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów i innymi należnościami dochodzonymi na drodze sądowej. Egzekwowane środki są przekazywane do depozytu sądowego tytułem zabezpieczenia. Upadły nie może nimi dysponować. Posiadane środki nie wystarczają na pokrycie nawet bieżących kosztów postępowania. Wnioskodawca podjął wszelkie starania zmierzające do pozyskania środków na uiszczenie opłat sądowych jednak do dnia złożenia niniejszego wniosku to się nie udało.
W oświadczeniu o majątku i dochodach Syndyk wskazał, iż wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 500.000 zł, strata z lat ubiegłych 14.684.238,74 zł, strata za ostatni rok obrotowy 104.531,56 zł.
Na dwóch rachunkach bankowych Spółka posiada odpowiednio: 126.298,35 zł oraz 55.078,87 euro. Do wniosku załączono m.in. wyciąg z rachunku bankowego.
Pismem z 27 kwietnia 2011 r. Referendarz sądowy wezwał Syndyka m.in.: do nadesłania zeznań podatkowych Spółki za 2010 r., wskazania i udokumentowania miesięcznych przychodów Spółki oraz kosztów ich uzyskania, wskazania w jakim zakresie środki znajdujące się na rachunkach bankowych Spółki mogą być przeznaczone na partycypowanie w kosztach wszczętego postępowania.
W odpowiedzi nadesłano kopię sprawozdania finansowego za 2010 r., rachunek zysków i strat za styczeń, luty i marzec 2011r. Dodatkowo wyjaśniono, iż uiszczenie wpisu sądowego na tym etapie postępowania upadłościowego może skutkować jego umorzeniem z braku środków na jego przeprowadzenie. W ocenie Syndyka, w obecnej sytuacji finansowej upadłego w masie upadłości brak jest środków na podniesienie opłaty sądowej.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Sygn. akt III SA/Wa 1220/11
Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z użytego w tym przepisie zwrotu "gdy wykaże" wynika, iż ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W rozpoznawanej sprawie Syndyk wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Jedynym wymaganym na tym etapie postępowania kosztem sądowym jest wpis od skargi w kwocie 30.192 zł.
Syndyk przedstawił szereg dokumentów, z których wynika, iż sytuacja finansowa Spółki jest trudna. W stosunku do Spółki prowadzone jest postępowanie upadłościowe. Ubiegły rok obrotowy Spółka zamknęła stratą w kwocie 104.531,56 zł. Z nadesłanego rachunku zysków i strat za styczeń, luty i marzec 2011 r. wynika, że Spółka nie osiąga przychodów ze sprzedaży.
W ocenie Referendarza sądowego sytuacja finansowa Spółki uzasadnia udzielenie jej pomocy w sfinansowaniu jej udziału w niniejszym postępowaniu. Spółka nie posiada bowiem środków na uiszczenie całej kwoty należnego w sprawie wpisu sądowego tj. ponad 30 tyś. zł. Przy czym, zdaniem Referendarza sądowego, zasadne jest zwolnienie Skarżącej z obowiązku jego uiszczenia jedynie w części przekraczającej kwotę 2.000 zł. O takim właśnie zakresie zwolnienia zadecydował fakt posiadania przez Spółkę
Sygn. akt III SA/Wa 1220/11
środków na rachunkach bankowych, które w tej kwocie (2.000 zł) mogą być przeznaczone na uiszczenie wpisu sądowego. Dodatkowo, nie bez znaczenia jest fakt, iż Spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą.
Tym samym uznać należy, iż Spółka jest w stanie partycypować w kosztach tego postępowania poprzez uiszczenie części wpisu sądowego w wysokości 2.000 zł, którego obowiązek zapłaty nie ustępuje obowiązkowi spłaty innych zobowiązań.
Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło