III SA/Wa 1222/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-29

Skład orzekający: Alojzy Skrodzki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ponieważ nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej i dochodowej, co uniemożliwiło sądowi dokonanie pełnej oceny jej kondycji finansowej. Brak wywiązania się z obowiązku przedstawienia wiarygodnych dowodów uniemożliwia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. wniósł skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej dotyczącą solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu wpłat na PFRON. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na brak środków. Po wstępnej ocenie wniosku i dokumentów, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw, po czym sąd wezwał go do uzupełnienia informacji o jego stanie majątkowym i dochodach. Skarżący przedłożył zeznanie podatkowe za 2012 r., ale nie dostarczył wszystkich wymaganych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od grudnia 2006 r. do listopada 2007 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Pismem z 15 kwietnia 2013 r. Skarżący – M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2013 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od grudnia 2006 r. do listopada 2007 r. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie wymaganych opłat. Z nadesłanego na urzędowym formularzu PPF wniosku wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwiema córkami. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości 8.000 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego przesłał wyciągi bankowe. Postanowieniem z 20 czerwca 2013 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 1 lipca 2013 r. Skarżący wniósł sprzeciw od niniejszego postanowienia. W związku z powyższym wezwano go do udzielenia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, dodatkowych informacji dotyczących jego stanu majątkowego oraz dochodów tj.: 1) nadesłania zeznań podatkowych Skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (żona) za 2012 r.; 2) nadesłania dokumentu potwierdzającego wysokość wynagrodzenia otrzymywanego przez Skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (np. odcinek płacowy); 3) wskazania i udokumentowania wysokości wydatków (miesięcznych) składających się na bieżące utrzymanie Skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym; 4) wyjaśnienia czy Skarżący posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu; 5) nadesłania wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych Skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie trzy miesiące; 6) wskazania posiadanych lub zbytych w ciągu ostatnich dwóch lat nieruchomości lub ruchomości o wartości ponad 10.000 zł, 7) informacji o wysokości wynagrodzenia wypłaconego na rzecz pełnomocnika i źródeł jego finansowania; 8) innych informacji o przyczynach uniemożliwiających Skarżącemu poniesienie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w kwocie 500 zł. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący nadesłał kserokopię swojego zeznania podatkowego za 2012 r., z którego wynika że w 2012 r. osiągnął dochód w wysokości 73.740,13 zł. Dodatkowo Skarżący oświadczył, że nie posiada tytułu prawnego do zamieszkiwanego lokalu, nie posiada ani też nie zbył w ciągu 2 lat nieruchomości lub ruchomości o wartości wyższej niż 10.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a.", stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki. W niniejszej sprawie, Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, którymi jest aktualnie jedynie kwota wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe uregulowanie wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. To zatem w interesie strony skarżącej leży przedłożenie wszelkich możliwych dokumentów źródłowych oraz przedstawienie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem wniosku (por. postanowienie NSA z 31 marca 2005 r., I FZ 63/05, niepubl.). Ocena przytoczonych okoliczności należy zaś do Sądu. W niniejszej sprawie takich informacji zabrakło. Z uwagi bowiem na niepełne wykonanie wezwania do przedłożenia dodatkowej dokumentacji Sąd nie miał możliwości całościowego wglądu w sytuację majątkową Skarżącego. Skarżący nie nadesłał bowiem zeznań podatkowych osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym za 2012 r., wyciągów z wszystkich rachunków bankowych Skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie trzy miesiące, dokumentu potwierdzającego wysokość wynagrodzenia otrzymywanego przez Skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (np. odcinek płacowy), nie wskazał wszystkich źródeł utrzymania, wysokości kosztów miesięcznego utrzymania, wskazania i udokumentowania wysokości wydatków (miesięcznych) składających się na bieżące utrzymanie Skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, informacji o wysokości wynagrodzenia wypłaconego na rzecz pełnomocnika i źródeł jego finansowania, do czego został zobowiązany. Uchylenie się od współpracy z Sądem nie może pozostać bez konsekwencji – z art. 255 P.p.s.a. wynika bowiem, że tryb wezwania do przedstawienia określonych informacji lub dokumentów źródłowych uruchamiany jest wtedy, gdy dane zawarte we wniosku są niewystarczające lub budzą wątpliwości, a zatem nieuczynienie zadość wezwaniu powoduje, iż materiał, którym dysponuje Sąd, pozostaje niekompletny, a wątpliwości co do oświadczeń strony nie zostają wyjaśnione. Subiektywne przekonanie strony o zasadności jej wniosku przy równoczesnym nieodniesieniu się do kwestii uznanych przez Sąd za niewystarczająco wykazane, powoduje, iż wniosku nie można uwzględnić (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2009 r., I FZ 385/09). Inaczej mówiąc skoro art. 246 P.p.s.a. przenosi na stronę obowiązek wykazania w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy, a Skarżący z obowiązku tego się nie wywiązał, to nie może oczekiwać, iż pomoc ta zostanie mu udzielona. W niniejszej sprawie, Skarżący nie wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co oznacza, iż nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Brak jest więc podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku. Mając na względzie powyższą argumentację, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło