III SA/Wa 1226/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-12
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Elżbieta Olechniewicz, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło wydać decyzję ustalającą wyższe zobowiązanie podatkowe na niekorzyść strony odwołującej się, nie wskazując przy tym okoliczności uzasadniających takie rozstrzygnięcie?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 234 Ordynacji podatkowej, wydając decyzję na niekorzyść strony odwołującej się bez wskazania okoliczności uzasadniających takie działanie, tj. rażącego naruszenia prawa lub interesu publicznego. Ponadto, Kolegium oparło swoje ustalenia na dokumentach nie spełniających wymogów wypisu z ewidencji gruntów i budynków, co stanowi naruszenie art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 rok. Prezydent m.st. Warszawy ustalił podatek w kwocie 1.726,00 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło tę decyzję i ustaliło podatek w wyższej kwocie 1.733,00 zł, korygując powierzchnię budynku. Strony skarżące podnosiły, że obiekt nie powinien być opodatkowany ze względu na zły stan techniczny i brak mediów, co według nich wyklucza uznanie go za budynek w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Skarżące wniosły skargę na decyzję SKO.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Paweł Jurczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. I. i A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.
Decyzją z [...] września 2011 r., wydaną wobec M. I. i A.W. (Skarżące) na podstawie art.207 i art.143, w związku z art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej O.o.), art. 2, art. 3, art. 4, art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r — o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 201 Or. nr 95, poz. 613 ze zm., zwanej dalej u.p.o.l. ) oraz Uchwały nr LXVII/2072/2009 Rady Miasta W. z dnia 26 listopada 2009 roku w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2010 rok, (Dz. Urz. Woj. M.. z dnia 14 grudnia 2009r. nr 207, poz. 6120), Prezydent m. W. ustalił wysokość podatku od nieruchomości za 2010 rok, za nieruchomość położoną w W. przy ul. O. [...], stanowiącej działkę ewidencyjna nr [...], obręb [...], w kwocie 1.726,00 zł (słownie: jeden tysiąc siedemset dwadzieścia sześć złotych).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Skarżące są współwłaścicielkami opisanej wyżej nieruchomości, stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 367 m2, sklasyfikowanej w ewidencji gruntów jako tereny mieszkaniowe i zabudowanej innym budynkiem niemieszkalnym 1-kondygnacja nad ziemią, o powierzchni użytkowej 231 m2.
Prezydent wskazał, że postępowanie w sprawie ustalenia podatku od przedmiotowej nieruchomości wszczęte zostało postanowieniem z [...] sierpnia 2010 r., 22 września 2010 r. przeprowadzone zostały oględziny przedmiotowej nieruchomości. Z protokołu dokumentującego powyższą czynność wynika, że nieruchomość położona w W. przy ul. O. [...] zabudowana jest budynkiem niemieszkalnym, dawną stolarnią o powierzchni 230m2. Budynek niemieszkalny jest budynkiem trwale związanym z gruntem, posiadającym dach, jest budynkiem bardzo zniszczonym w złym stanie technicznym. W budynku nie jest prowadzona żadna działalność gospodarcza. W trakcie oględzin strona wniosła uwagi dotyczące ul. O. [...] , tj. : (....) w budynku przy ul. O. [...] nie ma obecnie zasilania w energię elektryczną oraz pozbawiony jest zasilania w wodę.
Skarżące po zapoznaniu się z materiałem dowodowym wskazały, że istnieje wątpliwość, czy budynek położony na działce jest budynkiem użytkowym wobec braku mediów i stanu technicznego.
Organ podatkowy nie zgadza się ze stanowiskiem strony bowiem zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 201 Or. Nr 95, poz. 613 ze zm.) stanowi, że za budynek należy rozumieć - obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Jak wynika z treści protokołu oględzin przedmiotowej nieruchomości, budynek posadowiony przy ul. O. [...] w W. jest budynkiem trwale związanym z gruntem, posiadającym dach, jest budynkiem bardzo zniszczonym w złym stanie technicznym. Ogólna dewastacja budynku, pozbawienie znajdujących się w nim lokali mediów czy jego "porzucenie" lub niewykorzystywanie nie powoduje utraty przez taki obiekt budowlany cech budynku w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej. Budynek pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy został wyłączony z bieżącej eksploatacji.
Skarżące, nie zgadzając się z powyższą decyzją wniosły od niej odwołanie. Podniosły, że nie zgadzają się ze stanowiskiem, że obiekt znajdujący się na nieruchomości należy zakwalifikować jako budynek pozostały w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wskazały, że przez obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, do którego odwołują się u.p.o.l. należy rozumieć całość obiektu pod względem technicznym i użytkowym, wyposażony w instalacje i inne urządzenia techniczne niezbędne do spełniania funkcji, dla których został zbudowany, oraz charakteryzujący się określonym cyklem życia w szczególności posiadający instalacje i urządzenia techniczne.
Z uwagi na powyższe Skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Po rozpoznaniu odwołania Skarżących, decyzją z [...] stycznia 2012 r., wydaną na podstawie art. 220 § 2 i art. 13 § I p. 3 O.p., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (SKO), na zasadzie art. 233 § I pkt 2 lit. "a" O.p. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i ustaliło podatek od nieruchomości na rok 2010 za powyższą nieruchomość na kwotę 1.733,00 zł.
W uzasadnieniu SKO wskazało, że budynek jak podnoszą Skarżące w odwołaniu nie posiada żadnych urządzeń technicznych i jest bardzo zniszczony, przez to jednak nie utracił cech budynku w rozumieniu przepisów u.p.o.l. Budynek pozostanie budynkiem i będzie stanowił przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości nawet wówczas, gdy zostanie wyłączony z bieżącej eksploatacji.-Decydujące znaczenie dla wygaśnięcia obowiązku podatkowego może mieć tylko decyzja organu budowlanego nakazująca rozbiórkę tego budynku. Do dnia wydania decyzji podatkowej z dnia [...].09.2011 r. takie orzeczenie nie zostało podjęte, dlatego też organ I instancji budynek "[...] " przy ul. O. [...] w W. opodatkował w tym orzeczeniu jako "budynek pozostały", gdyż nie spełnia on cech budynku mieszkalnego, jak też związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą.
SKO wskazało, że organ I instancji nie wyjaśnił w swym orzeczeniu kwestii, dlaczego przy opodatkowaniu budynku przyjął jego powierzchnię jako "230 m2" a nie 231 m2, na powierzchnię budynku na co wskazuje wypis z ewidencji gruntów i budynków znajdujący się w aktach sprawy. Organ odwoławczy skorygował z urzędu powierzchnię budynku przyjętą przez organ I instancji w decyzji z dnia [...].09.2011 r. oraz kwotę podatku od nieruchomości ustaloną skarżącym na 2010 rok za nieruchomość położoną w W. przy ul. O. nr [...] i orzekł jak w sentencji, nie podzielając argumentów odwołania.
Od powyższej decyzji Skarżące wniosły do tutejszego sądu skargę w której wniosły o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazały, że w ich ocenie obiekt nie powinien być obciążony podatkiem, gdyż niespełna warunków określonych w prawie budowlanym. Jest w bardzo złym stanie technicznym, pozbawiony wszelkich instalacji i nadzór techniczny nigdy nie przyjąłby takiego budynku do użytkowania. Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. budynek to obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego, natomiast w rozumieniu przepisów prawa budowlanego przez obiekt budowlany należy rozumieć całość obiektu pod względem techniczno-użytkowym, wyposażonym w instalacje i inne urządzenia techniczne niezbędne do spełniania funkcji, dla której został zbudowany oraz charakteryzujący się określonym cyklem "życia" (art.3 i inne ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane).
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i potrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Skarga jest zasadna, zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że podstawą ustaleń faktycznych poczynionych przez SKO m.in. co do powierzchni budynku, a więc podstawy opodatkowania był wypis z ewidencji gruntów.
W aktach administracyjnych przekazanych sądowi nie znajduje się wypis z ewidencji gruntów dotyczący spornej nieruchomości, a jedynie nie opatrzone żadnym i pieczęcią podpisem wydruki komputerowe zatytułowane "informacja z rejestru gruntów" i opatrzone adnotacją, oraz zawiadomienia o zmianach w ewidencji gruntów i budynków opatrzone pieczęcią o treści "z up. Prezydenta W. J.S. p.o. Naczelnika Delegatury Biura Geodezji, Katastru w Dzielnicy W." oraz odręcznym podpisem.
Stosownie do brzmienia art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. (Dz. U. nr 38 poz. 454), treść wypisu z rejestru gruntów, kartoteki budynków, kartoteki lokali oraz rejestru budynków i rejestru lokali obejmuje m.in. nazwisko i imię osoby, która wykonała dokument, oraz jej podpis, pieczęć urzędowa organu, podpis osoby reprezentującej organ lub osoby upoważnionej przez ten organ oraz data złożenia podpisu.
Znajdujące się w aktach wydruki komputerowe atytułowane "informacja z rejestru gruntów" i opatrzone adnotacją, oraz zawiadomienia o zmianach w ewidencji gruntów i budynków nie spełniają opisanych powyżej wymogów, którym odpowiadać powinny wypisy z rejestru gruntów i budynków.
Oznacza to, że SKO rozpatrując odwołanie Skarżących podzieliło ustalenia faktyczne co do charakteru budynku, jak również dokonało własnych ustaleń faktycznych co do powierzchni budynku a co za tym idzie co do podstawy opodatkowania na podstawie pism, które nie mogły zostać uznane za wypis z ewidencji gruntów i budynków.
Działanie takie stanowiło naruszenie art. 122 w związku z art. 187 par. 1 Ordynacji podatkowej i skutkuje niemożnością podzielenia przez sąd ustaleń faktycznych, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
Sąd wskazuje również, że SKO wydając zaskarżoną decyzję naruszyło art. 234 O.p., zgodnie z którym organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że decyzja rażąco naruszał prawo lub interes publiczny. Organ podatkowy pierwszej instancji ustalił kwotę zobowiązania podatkowego Skarżącym z tytułu podatku od nieruchomości na 2010 r. na kwotę 1726 złotych. SKO uchyliło zaskarżoną decyzję i ustaliło zobowiązanie podatkowe na kwotę 1733 złotych uznając, że organ podatkowy pierwszej instancji nie wyjaśnił dlaczego przyjął, że powierzchnia budynku wynosi 230m2 a nie 231m2. Oznacza to, że organ podatkowy drugiej instancji ustalił zobowiązanie podatkowe w wyższej kwocie niż organ pierwszej instancji, czyli orzekł na niekorzyść Skarżących, które wniosły odwołanie.
W uzasadnieniu decyzji SKO nie zostały wskazane żadne okoliczności, które uzasadniałyby wydanie decyzji na niekorzyść wnoszących odwołanie. Organ podatkowy drugiej instancji nie wskazał by decyzja organu podatkowego pierwszej instancji rażąco naruszała prawa lub interes publiczny.
Rozpoznając ponownie sprawę organ podatkowy drugiej instancji uzupełni postępowanie dowodowe o wypis z ewidencji gruntów i budynków dotyczący przedmiotowej nieruchomości, spełniający wymogi określone ustawą prawo geodezyjne i kartograficzne a następnie rozpatrzy odwołanie Skarżących.
Wobec niemożności zaaprobowania ustaleń faktycznych poczynionych przez organy podatkowe w niniejszej sprawie, sąd rozpoznający sprawę uznał za przedwczesne ustosunkowanie się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego to jest wadliwego przyjęcia, że posadowiony na nieruchomości budynek może być uznany za przedmiot opodatkowania w rozumieniu przepisów u.p.o.l. w związku z przepisami ustawy prawo budowlane.
Z uwagi na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania to jest art. 122 i 187 par. 1 O.p. jak również art. 234 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję, orzekając o zakresie w jakim nie może być ona wykonana stosownie do art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło