III SA/Wa 1228/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od grudnia 2007 roku do sierpnia 2008 roku postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi Skarżący M. W. , na urzędowym formularzu PPF, wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że jest osobą bezrobotną i z tego tytułu uzyskuje zasiłek w wysokości 670 zł miesięcznie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, oraz że nie posiada żadnego majątku z wyjątkiem 15 letniego samochodu osobowego o wartości 10.000 zł. Na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową, Skarżący przedłożył terminarz wypłat zasiłku dla bezrobotnych, decyzję Starosty B. z [...] maja 2013 r. uznającą Skarżącego za osobę bezrobotną i przyznającą prawo do zasiłku. Skarżący przedstawił również wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika, że na dzień 23 czerwca 2013 r. Skarżący posiadał środki w wysokości 14,75 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy bowiem traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi wynoszącą 584 zł. jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania Skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący będąc zobowiązany do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową, dokumenty przesłał i w sposób rzetelny przedstawił swoją sytuację majątkową. Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Skarżący jest osobą bezrobotną i z tego tytułu uzyskuje miesięcznie kwotę 670 zł. Ponadto Skarżący nie posiada żadnego majątku z wyjątkiem 15 letniego samochodu osobowego. Z przedstawionego natomiast wyciągu z rachunku bankowego wynika, że na dzień 23 czerwca 2013 r. Skarżący posiadał środki w wysokości 14,75 zł. Zatem po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej Skarżącego, ocenie dokumentów źródłowych oraz informacji przedstawionych przez Skarżącego referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w całości. Jednocześnie wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania kwota wpisu sądowego jest jedynym kosztem, do którego uiszczenia zobowiązany jest Skarżący. Przyszłe ewentualne koszty postępowania mogą być przedmiotem rozpoznania kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zauważyć bowiem należy, że sytuacja materialna Skarżącego do tego czasu może ulec poprawie. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.