III SA/Wa 123/06
WyrokWSA w Warszawie2006-06-12
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Alojzy Skrodzki, Dariusz Turek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił wysokość podatku od darowizny, uwzględniając kwotę wolną od podatku tylko raz, mimo otrzymania darowizn w dwóch różnych latach od tej samej osoby prawnej?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo ustalił wysokość podatku od darowizny, stosując przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn, w tym art. 9 ust. 2, który stanowi, że prawo do odliczenia jednej kwoty wolnej od podatku przysługuje nabywcy od tej samej osoby w okresie 5 lat. W związku z tym, prawidłowe jest ustalenie podatku od łącznej wartości darowizn, z odliczeniem jednej kwoty wolnej.Stan faktyczny
Fundacja przekazała M. K. darowizny pieniężne w latach 2003 i 2004. Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił podatek od darowizny, przyjmując jako podstawę opodatkowania łączną kwotę darowizn i odliczając jedną kwotę wolną od podatku. M. K. wniósł odwołanie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i błędne wyliczenie podatku, wskazując na uiszczone już kwoty podatku przez Fundację i siebie. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, podtrzymując stanowisko o prawidłowym odliczeniu jednej kwoty wolnej. M. K. złożył skargę do WSA, zarzucając nierzetelną analizę materiału dowodowego i nieodniesienie się do faktu uiszczenia należnego podatku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, asesor WSA Alojzy Skrodzki, asesor WSA Dariusz Turek (spr.), Protokolant Konrad Aromiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od darowizny oddala skargę
Fundacja “D." z siedzibą w W. przy ul. [...] realizując swój cel statutowy, jakim jest między innymi pomoc finansowa w leczeniu groźnych i uciążliwych chorób przekazała w celu sfinansowania operacji serca przeprowadzanej we F. na konto M. K. darowiznę pieniężną w kwocie 107.000 zł w 2003 roku i 21.401,50 zł w 2004 roku.
[...] czerwca 2005 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia podatku od darowizny przekazanej przez Fundację M. K..
Decyzją z [...] lipca 2005 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego W. na podst. art.207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) zwanej dalej O.p. i art.1,6,7,9,14,15 ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn (tekst jednolity Dz.U. z 2004 roku Nr 142, poz.1514 ze zm.) zwanej dalej u.p.s.d. Ustalił podatek od darowizny dokonanej przez Fundację “D." na rzecz M. K. w wysokości 23.466,70 zł. W uzasadnieniu podano, iż za podstawę opodatkowania przyjęto kwotę 128.402 zł – zgodnie z art.8 u.p.s.d. Po uwzględnieniu kwoty wolnej od podatku w III grupie podatkowej – 4.902 zł, ustalono podatek od nadwyżki, tj. od kwoty 123.500 zł.
Pismem z dnia 17 sierpnia 2005 roku M. K. wniósł o wstrzymanie wykonania powyższej decyzji oraz złożył od niej odwołanie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przez nieuwzględnienie faktu, iż na poczet podatku naliczonego zaskarżoną decyzją Fundacja “D." uiściła kwotę 4.280 zł, zaś skarżący uiścił kwotę 17.562 zł. Zdaniem skarżącego organ przyjął nieprawidłową podstawę opodatkowania i wadliwie wyliczył kwotę podatku. W konsekwencji tego wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez prawidłowe naliczenie podatku. W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż od kwoty przekazanej mu w 2004 roku, tj.21.401,50 zł Fundacja uiściła podatek w kwocie 4.280,30 zł (Fundacja błędnie wyliczyła kwotę podatku, która prawidłowo powinna wynosić 2.228,84 zł). Ponieważ obowiązek podatkowy w przypadku darowizny ciąży solidarnie na obdarowanym i darczyńcy, podatek powinien zostać obniżony o kwotę 4.280,30 zł. Na konto skarżącego została przekazana kwota pomniejszona o uiszczoną kwotę podatku, tj. 17.121,20 zł. Organ powinien więc naliczyć podatek jedynie od kwoty 107.000 zł i pomniejszyć go o nadpłatę – 2.051,46 zł, co w rezultacie daje kwotę 17.142,84 zł. M. K. podniósł również, iż uiścił kwotę 17.142,84 zł tytułem podatku od darowizny otrzymanej w 2003 roku.
Postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] sierpnia 2005 roku wstrzymano wykonanie decyzji z [...] lipca 2005 roku.
Decyzją z [...] października 2005 roku Dyrektor Izby Skarbowej w W. na podst. art.220 par.2 i 233 par. 1 pkt 1 O.p. oraz art.1,7,8 u.p.s.d. postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż M. K. błędnie dwukrotnie odliczył kwotę wolną od podatku – raz od podstawy opodatkowania – darowizny otrzymanej w 2003 roku, drugi raz od darowizny otrzymanej w 2004 roku. Zgodnie z art. 9 ust. 2 u.p.s.d. Nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby przysługuje prawo odliczenia od podstawy opodatkowania, bez względu na ilość otrzymanych darowizn, tylko jednej kwoty wolnej od podatku w okresie 5 lat od dnia otrzymania ostatniej darowizny. Podatek ustalony na kwotę 23.466,70 zł został wyliczony prawidłowo. Kwota ta nie uwzględnia podatku już uiszczonego przez strony. Podatnikowi pozostała do uiszczenia kwota wynikająca z różnicy ustalonego podatku i kwot już uiszczonych z tego tytułu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył M. K. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art.7-9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej kpa, art.11 kpa w zw. Z art.107 par.3 kpa i art.77 i 80 kpa poprzez nierzetelną analizę materiału dowodowego, nieodniesienie się do faktu uiszczenia przez skarżącego oraz Fundację “D." kwoty należnego podatku, co skutkowało błędnym wyliczeniem kwoty podatku od darowizny. W uzasadnieniu podniósł, iż decyzja nie opiera się na okolicznościach faktycznie istniejących, tj. nie uwzględnia uiszczonego już podatku, organ w swojej decyzji nie odniósł się do tej kwestii, nie uzasadnił należycie swej decyzji, nie wskazał faktów udowodnionych, nie przedstawił też uzasadnienia prawnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodano, iż zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania , a kwoty wpłacone na poczet podatku przed wydaniem decyzji nie mają wpływu na wysokość ustalonego w decyzji zobowiązania podatkowego – art.21 par. 1 pkt 2 O.p. Na wniosek podatników na podst. art.5 u.p.s.d. Organ podatkowy zalicza na poczet zobowiązania podatkowego z tytułu darowizny kwoty wpłacone wcześniej przez strony czynności. Podatnikowi pozostaje do uiszczenia kwota wynikająca z różnicy ustalonego podatku i kwot już wpłaconych.
Do postępowania podatkowego stosuje się przepisy O.p., a nie jak wskazał skarżący kpa. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, został wyjaśniony sposób ustalenia podstawy opodatkowania i wyliczenia zobowiązania podatkowego. Postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa procesowego, prawidłowo też zastosowano przepisy prawa materialnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej jako "p.p.s.a.") sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania.
Oceniając zaskarżoną decyzję w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 7 ust.1 u.p.s.d. podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów ( czysta wartość ), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego .
Artykuł 9 ust. 1 pkt 3 ww ustawy stanowi, iż opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 4902 zł jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.
Ustęp drugi art 9 u.p.s.d. stwierdza, iż jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuję więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.
Zgodnie z art. 15 ust 1 u.p.s.d. podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku. Od nabywców zaliczonych do III grupy podatkowej przy kwocie nadwyżki ponad 20 556 zł- podatek wynosi
2 877,90 zł i 20 % ponad 20 556 zł.
Obliczenie podatku od darowizny, której beneficjentem był M. K. nastąpiło w sposób przewidziany powyżej wymienionymi przepisami. Po prześledzeniu sposobu wyliczenia podatku przeprowadzonego przez organ podatkowy należy dojść do wniosku, iż kwota podatku przypadająca do zapłacenia wynosi 23 466, 70 zł. Kwotę tę winien zapłacić beneficjent lub darczyńca.
Należy podzielić stanowisko organu, iż na wniosek podatników zgodnie z art. 5 u.p.s.d. solidarnie zobowiązanych, organ podatkowy zalicza na poczet zobowiązania podatkowego z tytułu darowizny, kwoty wpłacone wcześniej przez strony czynności. Zatem podatnikowi została do uiszczenia kwota wynikająca z różnicy ustalonego podatku i kwot wpłaconych przez strony na poczet podatku od darowizny.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów Kpa należy zaznaczyć, iż w przedmiotowej sprawie winny mieć zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, poprzez nierzetelną analizę materiału dowodowego, nieodniesienie się do faktu uiszczenia przez skarżącego oraz fundację “D." kwoty należnego podatku, co skutkować miało błędnym wyliczeniem podatku, stwierdzić należy, iż w zaskarżonej decyzji znajduję się argumentacja, z której wynika, iż do uiszczenia została kwota wynikająca z różnicy ustalonego podatku i kwot dotychczas wpłaconych. Organ podatkowy zatem wskazał, iż kwota ustalonego podatku w oparciu o obowiązujące przepisy to kwota 23 466,70 zł, natomiast kwota pozostała, którą należy wpłacić na rzecz Skarbu Państwa jest kwotą niższą ze względu na wpłacenie przez skarżącego jak i fundację znacznej części podatku. Kwoty 21 842,30zł, którą uiściły strony na rzecz podatku organ podatkowy nie podważa.
Rozpoznanie sprawy na rozprawie nie ograniczało w żaden sposób praw stron w toku postępowania przed sądem.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak na wstępie.
-----------------------
5
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło