III SA/Wa 1230/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług postanawia: 1. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnić ją z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W dniu 21 września 2007 r. W. S. (dalej "skarżący") złożył zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału [...] wzywające do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w wysokości 2.400 zł (dwa tysiące czterysta złotych) wnosząc w nim o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ nie jest w stanie ich zapłacić. Pismo potraktowane zostało jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi Sądu na wezwanie do uzupełnienia wniosku o urzędowy formularz (PPF) oraz przedstawienia informacji na temat sytuacji majątkowej skarżący złożył formularz PPF, kopie: zeznania podatkowego za 2006 r. i informacji o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2006 (PIT-36, PIT/B), deklaracji na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy za wrzesień 2007 r. (PIT-5), rocznego obliczenia I. S. podatku przez organ rentowy za rok podatkowy 2006 (PIT-40A), wykazu środków trwałych, księgi wieczystej nr [...], decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2007 r., rachunku telefonicznego, wypowiedzenie umowy rachunku bankowego oraz wyciąg z konta I. S.. Skarżący poinformował Sąd, że nie posiada żadnych lokat bankowych, nie posiada i nie zbywał w ostatnich dwóch latach nieruchomości lub ruchomości o wartości ponad 5.000 zł. Uzasadniając wniosek wskazał, że nie jest w stanie wpłacić kosztów sądowych, ponieważ jego sytuacja finansowa pozostaje krytyczna od kilku lat. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, ale uzyskiwane dochody są niskie i z trudem wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych. Żona skarżącego otrzymuje świadczenie emerytalne, ale jego wysokość "ledwie wystarcza na pokrycie rachunków". W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący potwierdził, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, wskazał, że posiada udział (1/6) w zabudowanej działce o pow. 2.012 m. kw., uzyskuje dochód z działalności gospodarczej w kwocie 300 zł miesięcznie, jego żona otrzymuje emeryturę w kwocie 400 zł. Skarżący nie wykazał innych składników majątkowych i wyjaśnił, że udział w nieruchomości jest obciążony hipoteką w związku z zaległościami wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis w kwocie 2.400 zł, jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy poprzez zwolnienie od zapłaty części wpisu od skargi, tj. ponad kwotę 500 zł. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną. Podstawą ich utrzymania jest emerytura w wysokości 400 zł oraz dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego w wysokości 300 zł. Zgodnie z wyciągiem z rachunku bankowego I. S. otrzymuje emeryturę w kwocie 416,40 zł, ponieważ otrzymywane świadczenie podlega egzekucji komorniczej. Jej dochód w 2006 r. wyniósł 7.958 zł. Skarżący nie posiada oszczędności pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych, jest współwłaścicielem działki zabudowanej o powierzchni 2.012 m. kw.; udział w nieruchomości jest obciążony hipoteką w związku z zaległościami skarżącego wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Urzędu Skarbowego. Ponadto, S. B.[...], związku z naruszeniem warunków umowy wypowiedział skarżącemu umowę rachunku bankowego w części dotyczącej rachunku rozliczeniowego. W wypowiedzeniu powyższym wskazano równocześnie, że umowa ta w części nie została rozwiązana, ale skarżący nie złożył w tym zakresie szczegółowych wyjaśnień. Skarżący przedstawił również spis posiadanych środków trwałych. Wynika z niego, że oprócz maszyn i urządzeń, posiada on środki transportowe tj. samochód dostawczy "Polonez Track", rok produkcji 1989 oraz samochód ciężarowy "Ford Transit", rok produkcji 2004. Przedstawione zeznania podatkowe wskazują natomiast, że w 2006 r. skarżący uzyskał przychód z działalności gospodarczej w wysokości 193.205,51 zł, poniósł koszty uzyskania przychodów w kwocie 187.376,74 zł oraz uzyskał dochód w wysokości 5.828,77 zł. Zgodnie z deklaracją PIT-5 przychód z prowadzonej działalności do września 2007 r. wyniósł 76.756,74 zł, skarżący poniósł w tym okresie koszty podatkowe związane z prowadzoną działalnością w wysokości 78.609,77 zł oraz wykazał stratę w kwocie 10.853,03 zł. Analiza przedstawionego stanu faktycznego prowadzi do wniosku, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania i wpisu sądowego w wysokości 2.400 zł. Jednocześnie podkreślić należy, że skarżący posiada środki transportowe, w tym samochód ciężarowy Ford Transit z 2004 r., prowadzi działalność gospodarczą, a więc uzyskuje przychody i ponosi wydatki, do czego niezbędne są środki pieniężne. Dlatego nie można stwierdzić, że skarżący jest całkowicie pozbawiony środków finansowych i nie jest w stanie ponieść przynajmniej części kosztów sądowych. Ponadto, jego żona otrzymuje stałe świadczenie emerytalne. Przyjąć należy, iż sytuacja finansowa wnioskodawcy uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego ponad kwotę 500 zł tj. w wysokości 1.900 zł. Niewątpliwie skarżący jest w stanie zapłacić 500 zł (pięćset złotych), co umożliwi rozpoznanie jego sprawy przez Sąd. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.