III SA/Wa 1235/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r postanawia 1. zwolnić stronę od wpisu od skargi 2. odmówić przyznania stronie prawa pomocy w pozostałym zakresie T. M. (dalej "skarżący" lub "wnioskodawca"), na urzędowym formularzu PPF z 21 marca 2014 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją finansową. Wskazał, że: - jest zarejestrowanym bezrobotnym; - prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe; - jest osobą rozwiedziona; - nie posiada wartościowych przedmiotów; - mieszka w lokalu syna; - spodziewa się wniesienia siedmiu skarg i kwoty wpisów w wysokości ok. 1400 zł; - nie posiada żadnego dochodu. Skarżący, w wykonaniu wezwania referendarza sadowego, wyjaśnił, że za 2013 r. nie składał zeznania podatkowego (ponieważ nie uzyskał dochodów), nie posiada rachunków bankowych, nie korzysta z pomocy społecznej. Jest uprawniony jedynie do korzystania ze świadczeń publicznej opieki zdrowotnej. Strona wyjaśnia, że pozostaje na utrzymaniu syna oraz korzysta pomocy osób bliskich i zaprzyjaźnionych. Syn opłaca koszty związane z mieszkaniem, podobnie jak koszty zakupu leków oraz koszty wyżywienia. Skarżący poinformował, że od półtora roku pozostaje bez pracy. Na taki stan rzeczy ma wpływ wiek ([...] lata) oraz nienajlepszy stan zdrowia. Wskazał także na liczne postępowania skarbowe i karnoskarbowe, które toczą się względem niego. Do wniosku skarżący załączył zeznanie PIT-37 za 2012 r., zaświadczenie z urzędu pracy, informację o dochodach i zaliczkach pobranych za 2011 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 §2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. o prawo pomocy w zakresie częściowym. Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpisy od skarg w łącznej wysokości 600 zł we wszystkich sprawach. Zdolność do uiszczenia pozostałych kosztów sądowych, tj. potencjalnie wymagalnych, należy badać z każdorazowym uwzględnieniem sytuacji finansowej strony w momencie wystąpienia kosztów, ponieważ sytuacja majątkowa strony może zmieniać się w czasie (choćby w wyniku podjęcia zatrudnienia). Stąd rozstrzygnięcie o zakresie wniosku wyrażone w sentencji. Zdaniem referendarza sądowego, nieprzekazanie informacji, o które strona była wzywana, np. kalkulacji kosztów życia, wyczerpuje wprawdzie znamiona niewykonania wezwania, lecz skutki owego "niewykonania wezwania" należy miarkować tym, że skarżący, jak wskazał, nie dysponuje źródłem stałych dochodów. Brak dochodów skarżący wyjaśnił tym, że jest osobą bezrobotną i od półtora roku poszukuje – bezskutecznie, zatrudnienia. Brak jest dowodów w aktach sprawy, że oświadczenia strony w tym zakresie są nierzetelne. Także zadeklarowane przyczyny trudności w znalezieniu pracy (wiek i zły stan zdrowia) referendarz sądowy przyjął za usprawiedliwione i niesprzeczne z warunkami panującymi na rynku pracy. Referendarz sądowy nie uznał zarazem, że fakt zamieszkiwania przez stronę w mieszkaniu syna i pozostawanie na utrzymaniu syna stanowią źródło dochodu umożliwiające skarżącemu wygospodarowanie środków finansowych na poczet wpisów od skarg w badanych sprawach. Zdolności płatniczej strony nie zwiększają także liczne postępowania skarbowe, które toczą się względem niej. Skoro strona nie dysponuje samodzielnym, stałym źródłem dochodów, nie ma zasobów finansowych i majątkowych to nie jest w stanie wygospodarować środków na poczet postępowania sadowego. Referendarz sądowy wskazuje dodatkowo, że zbliżona do wydanej w niniejszym postępowaniu ocena sytuacji życiowej strony była już uprzednio podjęta przez Sąd Administracyjny. Mając powyższe na uwadze, z uwagi na to, że skarżący wykazał, że nie jest obecnie w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie, ponieść kosztów sądowych/wpisów od skarg, należało, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzec jak w sentencji.