III SA/Wa 1238/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. postanawia 1) ustanowić na rzecz skarżącego adwokata, 2) odmówić mu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący M.K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką. Oświadczył, że ani on, ani jego żona nie posiadają żadnych oszczędności ani w kraju, ani za granicą, gdzie obecnie pracują. Bieżące wynagrodzenie Skarżącego i jego żony jest przeznaczane na comiesięczne wydatki związane z prowadzeniem trzyosobowego gospodarstwa domowego takie jak spłata kredytu hipotecznego, alimenty na dzieci, opłaty za ubezpieczenie kredytu, obowiązkowe ubezpieczenie na życie, ciągłe naprawy samochodu, opłaty za energię, wodę, gaz oraz żywność. Z uwagi na trudną sytuację finansową Skarżący i jego rodzina korzystają z wypoczynku wakacyjnego jedynie raz na dwa lata. Podał, iż posiada dom o pow. 145 m², niewykończony, nienadający się do zamieszkania, obciążony kredytem hipotecznym (raty kredytu do 2033 r.). Skarżący wskazał, że jego żona zatrudniona jest w [...] . w C. w charakterze pracownika krajowego. Wysokość jej wynagrodzenia za pracę jest niższa od ustawowej płacy minimalnej obowiązującej w Australii (ustawa ta nie ma zastosowania do pracowników [...] i członków ich rodzin). Ujawnił, że osiąga dochód miesięczny (w przeliczeniu na PLN) w wysokości 18.000 zł, a jego żona 5.500 zł. Wyjaśnił, że nie posiada jakichkolwiek oszczędności, ani rachunku bankowego w Polsce. Oba rachunki małżonków zostały zajęte przez urząd skarbowy. Małżonkowie spłacają w Polsce kredyt hipoteczny z miesięczną ratą w wysokości 4.300 zł, płacą alimenty na dzieci w wysokości 2.800 zł. Pozostałe bardzo wysokie koszty utrzymania w Australii przekraczają dochody małżonków. Są oni zadłużeni w banku australijskim na kwotę ponad 5.837 AUD (ponad 16.992 PLN). W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w którym powołał się dodatkowo na konieczność pokrycia kosztów nauki córki, wizyt lekarskich, częstych napraw samochodu. Podał aktualną wysokość dochodów i zadłużenia. Przedstawił zaświadczenie o zatrudnieniu, informację dotyczącą cen podstawowych produktów w Australii, dokumenty obrazujące wydatki, pismo w sprawie ubezpieczenia kredytu, korespondencję w sprawie refundacji kosztów nauki, pisma w sprawie zadłużenia, postanowienia przyznające Skarżącemu prawo pomocy w sprawie III SA/Wa 843/15. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że częściowo zasługuje on na uwzględnienie. O powyższym zadecydowała wyjątkowo skomplikowana sytuacja finansowa i rodzinna Skarżącego. Co prawda wraz z żoną uzyskuje on stały dochód z wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości 21.400 zł, niemniej kwoty tej nie można automatycznie przekładać na warunki polskie. Wynagrodzenie Skarżącego jest – jak wskazuje informacja o wysokości pensji w Australii – zbliżone do pensji lokalnej sprzątaczki, czy malarza pokojowego, zaś pensja żony jest "niższa od ustawowej płacy minimalnej obowiązującej w Australii". Nadto z wykazu najniższych cen podstawowych produktów wynika, że koszty życia w Australii są dużo wyższe niż w Polsce. Przykładowo bochenek chleba wiejskiego kosztuje tam 14,50 zł, kg marchwi 10,15 zł, kg buraków/cebuli 8,70 zł, mąka 8,67 zł, ryż 10,59 zł, proszek do prania (1,5 kg) 49,30 zł. To wszystko sprawia, że osiągany dochód praktycznie w całości przeznaczany jest na comiesięczną egzystencję. Wśród wydatków Skarżący wymienił ratę kredytu hipotecznego (wartość kredytu znacząco przewyższa wartość niewykończonego i nienadającego się do zamieszkania domu - zadłużenie wynosi ok. 1 mln zł), alimenty na [...] dzieci, koszt ubezpieczenia kredytu, obowiązkowe ubezpieczenie na życie, koszty naprawy samochodu, opłaty za energię, wodę, gaz oraz żywność, opłaty za naukę w szkole średniej, koszty wizyt lekarskich. Jak sam Skarżący wskazał koszty utrzymania jego rodziny przekraczają oba wynagrodzenia, co powoduje, iż rośnie jego dług w banku australijskim (aktualnie wynosi on ok. 18.000 zł). W tym stanie rzeczy, uznać należy, że sytuacja finansowa Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Jego ustanowienie umożliwi Skarżącemu skorzystanie z prawa do kontroli (w drodze skargi kasacyjnej) przez Sąd II instancji wydanego w niniejszej sprawie postanowienia z 22 października 2015 r. o odrzuceniu skargi. Jest to o tyle istotne, że realizacja tego prawa obwarowana jest "przymusem adwokackim", czyli wprowadzonym przepisem art. 175 P.p.s.a. obowiązkiem sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie uwzględniając przedstawioną przez Skarżącego kalkulację wydatków referendarz sądowy doszedł do przekonania, iż w wydatkach tych może on dokonać pewnych zmian i oszczędności (jak choćby we wskazywanych kosztach napraw samochodu). Zmiany te pozwolą wygospodarować kwotę 250 zł celem opłacenia ewentualnej skargi kasacyjnej, którą – jak wynika z treści pism z 5 grudnia 2015 r. i 18 stycznia 2016 r. – Skarżący zamierza wnieść. Zdaniem referendarza sądowego zapłata tej kwoty nie wywoła negatywnego wpływu na możliwość utrzymania Skarżącego i jego rodziny. Z tej przyczyny jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało załatwić odmownie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.