III SA/Wa 1242/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-08-18
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (wpisu od skargi) w sytuacji, gdy strona jest bezrobotna, opiekuje się ciężko chorą córką i jej dochody są niewystarczające na pokrycie kosztów utrzymania?Ratio decidendi
Strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Trudna sytuacja materialna, brak stałego dochodu, konieczność opieki nad chorą córką oraz zaległości czynszowe potwierdzają zasadność wniosku.Stan faktyczny
Skarżący W. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na bezrobocie, konieczność opieki nad ciężko chorą córką oraz niskie dochody z prac dorywczych i pomocy matki. Na wezwanie przedstawił dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną, w tym zaległości czynszowe i rachunki za media, a także zaświadczenie o bezrobociu. Organ ocenił, że przedstawione okoliczności uzasadniają przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku od spadków i darowizn postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi
Skarżący W. B. na urzędowym formularzu PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, że jest osobą bezrobotną. Oświadczył, że nie może podjąć stałej pracy z uwagi na konieczność opieki nad ciężko chorą, od dwudziestu lat, córką. Jego żona z którą pozostaje w separacji z uwagi na przebyty [...] oraz [...] nie jest w stanie zapewnić ciągłej opieki córce. Podniósł, że żona z córką zamieszkują w K. dlatego Skarżący zmuszony jest do częstych wyjazdów. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku oraz dochodach, wynika że Skarżący nie posiada żadnego majątku, a swój dochód określił na kwotę 600 zł miesięcznie z tytułu prac dorywczych oraz 400 zł otrzymywane jako pomoc finansowa matki.
Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową, Skarżący oświadczył, że jest osobą bezrobotną od 10 lat. Argumentował, że nie może podjąć stałej pracy gdyż nie mógłby opiekować się ciężko chorą córką. Obecnie mieszka w mieszkaniu matki, która przebywa w domu opieki. Oświadczył, że nie posiada zeznań podatkowych, rachunków bankowych oraz że nie korzysta z pomocy społecznej. Skarżący przedstawił zaświadczenie z Urzędu Pracy m. W., że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Ponadto przedstawił rachunki za energię elektryczną – 48,66 zł, czynsz, ogrzewanie, wodę i wywóz nieczystości – 368,14 zł, gaz – 87,74 zł oraz pismo z 2 lipca 2010 r. Zakładu [...] dla W., świadczące o zaległości czynszowej na kwotę 1.826,99 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 500,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego.
Zauważa się, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona Skarżąca uprawdopodobniła natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie do których uiszczenia jest zobowiązana tj. wpisu sądowego należnego w sprawie. Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, bowiem nie posiada żadnego stałego źródła dochodów. Jedyny dochód jaki uzyskuje stanowi kwota 1.000 zł otrzymywana z tytułu prac dorywczych oraz pomocy finansowej matki. Z przedstawionych materiałów wynika, że kwota ta jest niewystarczająca na pokrycie kosztów miesięcznego utrzymania, bowiem Skarżący posiada zaległości czynszowe. W sprawie należało również wziąć pod uwagę, że Skarżący sprawuje opiekę nad ciężko chorą córką, co jak wynika z wyjaśnień Skarżącego, powoduje znaczne wydatki na dojazdy oraz uniemożliwia podjęcie stałej pracy.
Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącego stwierdzić należy, że Skarżący wykazał, że nie jest obecnie w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania, ponieść kosztów sądowych / wpisu od skargi. Jednocześnie podnieść należy, że kwota wpisu od skargi na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem do uiszczenia którego Skarżący jest zobowiązany.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło