III SA/Wa 1243/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-06-20
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej, ale posiadająca stałe dochody z emerytury, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi?Ratio decidendi
Strona skarżąca, która wykazała trudną sytuację materialną i konieczność ponoszenia wysokich kosztów leczenia i rehabilitacji, może zostać częściowo zwolniona od wpisu sądowego od skargi, jeśli nie jest w stanie ponieść go w całości bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku stałych dochodów, strona powinna być w stanie wygospodarować środki na pokrycie części kosztów.Stan faktyczny
Skarżąca E. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając to wypadkiem, koniecznością rehabilitacji, ponoszeniem wysokich kosztów leczenia oraz bieżących wydatków. Z oświadczenia o stanie rodzinnym wynikało, że skarżąca wraz z mężem uzyskuje miesięczny dochód z emerytur w kwocie 2.000 zł po zajęciach komorniczych. Skarżąca przedłożyła dokumentację potwierdzającą jej sytuację materialną i zdrowotną. Wpis sądowy od skargi wynosił 693,00 zł.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 300 zł.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 300 zł (słownie: trzysta złotych)
Skarżąca E. S. na urzędowym formularzu PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek podniosła, że w 2012 r uległa wypadkowi, który skutkuje koniecznością rehabilitacji, za którą Skarżąca ponosi koszty. Skarżąca ponosi wydatki na opłatę rachunków za prąd, ogrzewanie w wysokości. 1.200 zł. Pozostałe 600 zł przeznacza na żywność, lekarstwa, środki czystości itp. Skarżąca od kilku lat cierpi na [...] i [...] , co również wiąże się z koniecznością ponoszenia kosztów.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem. Skarżąca posiada dom o powierzchni 110 m² oraz ½ udziału w nieruchomości rolnej o powierzchni około 1 ha.
Z oświadczenia wynika również, że Skarżąca z tytułu emerytury uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 1.562 zł. Natomiast jej mąż, z tego samego tytułu uzyskuje dochód 1.300 zł miesięcznie.
Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową, Skarżąca przedłożyła dokumentację medyczną, roczne obliczenie podatku przez organ rentowy swoje i męża, rachunki bieżących opłat, paragony za wykup leków oraz wyciąg z rachunku bankowego. Ponadto Skarżąca wyjaśniła, że jej mąż jest również osobą schorowaną m.in. przeszedł [...] , co spowodowało [...]. W wyniku tego zmuszony jest korzystać z zabiegów rehabilitacji.
Skarżąca podniosła, ze emerytura jej oraz męża (75 lat) po zajęciach komorniczych wynosi 2.000 zł. i jest jedynym źródłem ich dochodu.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 693,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego w kwocie powyżej 300 zł.
Zauważyć należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie Skarżąca uprawdopodobniła natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie do których uiszczenia jest zobowiązana w całości tj. wpisu sądowego należnego w sprawie. Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Jedyny dochód jaki uzyskuje Skarżąca oraz jej mąż z tytułu emerytury stanowi kwota 2.000 zł (po zajęciu komorniczym). Dochód rodziny jest przeznaczany na bieżące potrzeby, w tym wysokie koszty rodzina ponosi na leczenie oraz koszty rehabilitacji. Z przedstawionych materiałów wynika, że uzyskiwana kwota jest wystarczająca w zasadzie tylko na pokrycie kosztów miesięcznego utrzymania. Jednakże z uwagi na fakt, że Skarżąca oraz jej mąż posiadają stałe miesięczne dochody z tytułu emerytury, oraz okoliczność, że koszty sądowe należy traktować na równi z innymi bieżącymi wydatkami, stwierdzić należy, że Skarżąca jest w stanie wygospodarować środki na uiszczenie kwoty 300 zł.
Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącą stwierdzić należy, że Skarżąca wykazała, że nie jest obecnie w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania, ponieść kosztów sądowych / wpisu od skargi w całości. Jednocześnie podnieść należy, że kwota wpisu od skargi na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem do uiszczenia którego Skarżąca jest zobowiązana.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło