III SA/Wa 1244/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędzia WSA Małgorzata Długosz – Szyjko, Asesor WSA Ewa Radziszewska – Krupa (spr.), Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Rady Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w W. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego oddala skargę Pismem z dnia [...] sierpnia 2002r. Komenda Powiatowej Policji w O. zawiadomiła Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, zwany dalej UFG, że w dniu [...] sierpnia 2002r. o godz. [...] podczas kontroli drogowej stwierdzono, iż B. B. nie okazał dokumentu stwierdzającego zawarcie w 2002r. umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza przyczepki typu [...] o nr rej. [...]. UFG pismem z dnia [...] października 2002r. wezwał więc ww. osobę fizyczną do uiszczenia opłaty za niedopełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w wysokości 700zł, albo przedstawienia dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia OC zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczeń obowiązkowych – w terminie 30 dni. W podstawie prawnej wskazano art. 90e ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1990r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 1996r., Nr 11, poz. 62 ze zm.), zwanej w skrócie u.d.u. oraz § 7 ust. 2 rozporządzenia z 15 kwietnia 1998r. w sprawie organów uprawnionych i organów obowiązanych do przeprowadzania kontroli wykonania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego oraz trybu ustalania i egzekwowania opłaty za niedopełnienie tego obowiązku (Dz. U. Nr 74, poz. 474 ze zm.), powołanego dalej jako rozporządzenie z 15 kwietnia 1998r. W dniu [...] października 2002r. do UFG wpłynęło pismo zobowiązanego, do którego załączona została kserokopia dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia OC w dniu [...] sierpnia 2002r. o godz. [...]. Pismem z dnia [...] października 2002r. UFG wezwał p. B. do przedstawienia dowodu ubezpieczenia OC aktualnego do dnia [...] sierpnia 2002r. W wyniku niedopełnienia obowiązków wynikających z wezwania do zapłaty Zarząd UFG orzekł w dniu [...] lutego 2003r., na mocy art. 90e ust. 1 i 2 u.d.u. oraz § 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia z 15 kwietnia 1998r. o skierowaniu dochodzenia należnej opłaty na drogę postępowania egzekucyjnego w administracji. Strona po otrzymaniu w dniu [...] marca 2003r. tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2003r., którego podstawę wystawienia stanowił art. 90e ust. 1 u.d.u., zgłosiła pismem z dnia [...] marca 2003r. dwa zarzuty: 1) "wykonanie albo nieistnienie obowiązku", ponieważ nie przypomina sobie, aby przed datą zawarcia w dniu [...] sierpnia 2002r. w godzinach około-południowych używała przyczepką na drogach publicznych. Podstawa prawna przytoczona w tytule wykonawczym pozwala na stwierdzenie, że z tym dniem został dopełniony obowiązek podatkowy. Tytuł wykonawczy jest więc bezzasadny. 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, gdyż kwota obowiązkowego ubezpieczenia OC była nieadekwatnie wysoka w stosunku do zapisu ustawy, w której mówi się o trzykrotnej średniej podstawowej rocznej składce ubezpieczeniowej. W 2002r. wynosiła ona 60 zł, co w konsekwencji winno dawać 180, a nie 700 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego P. przekazał wierzycielowi ww. pismo strony w celu zajęcia stanowiska w przedmiocie postawionych zarzutów. Zarząd UFG postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003r., wydanym na podstawie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 ze zm.), w skrócie zwanej u.p.e.a. uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. W uzasadnieniu stwierdził, iż obowiązek ubezpieczenia w zakresie OC ciąży na każdym posiadaczu pojazdu mechanicznego bez względu na zakres i charakter użytkowanego pojazdu. Wynika bowiem z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 2000r. w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów (Dz. U. Nr 26, poz. 310 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 24 marca 2000r. Z zawiadomienia Komendy Policji w O. wynikało, iż w dniu [...] sierpnia 2002r. strona (posiadacz przyczepy typu [...], nr rej. [...]) nie legitymowała się dokumentem obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, natomiast obowiązek zawarcia tej umowy na 2002r. powstał najpóźniej dnia [...] grudnia 2001r. Wypełnienie tego obowiązku w dniu [...] sierpnia 2002r. (po zatrzymaniu przez Policję) naruszało więc termin do jego spełnienia i dało podstawę do nałożenia opłaty, zgodnie z art. 90e ust. 1 u.d.u. Wierzyciel w odniesieniu do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego stwierdził, iż opłata ustalana jest na rok kalendarzowy w wysokości trzykrotnej średniej rocznej składki ubezpieczeniowej bez zniżek i zwyżek stosowanych przez zakłady ubezpieczeń, których udział w rynku ubezpieczeń obowiązkowych przekracza 5%. Jej wysokość ogłaszana jest Obwieszczeniem Ministra Finansów w Dzienniku Urzędowym. Wysokość opłaty na 2002r. ogłoszono w Dz. Urz. Min. Fin. Nr 1 poz. 5. W zażaleniu z dnia [...] kwietnia 2003r. B. B. wniósł o wycofanie tytułu wykonawczego z organu egzekucyjnego i umorzenie sprawy. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił nadużycie prawa przez stwierdzenie, że ustalenia Funduszu nie ograniczają się do dnia kontroli drogowej. W przytoczonej podstawie prawnej brak jest zapisu, że okresem kontroli objęty jest cały rok, w którym dokonano kontroli. W ocenie strony powołano się także na niezgodne z prawdą lub nieścisłe zawiadomienie Komendy Powiatowej Policji w O., gdyż w dniu [...] sierpnia 2002r. legitymował się przed Policją posiadanym dokumentem obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Okazanie tego dokumentu warunkowało dopuszczenie przez Policję przyczepy do ruchu drogowego. Ponadto zdaniem dłużnika zastosowano wobec niego zbyt uciążliwy środek egzekucyjny, niezgodny z podstawą prawną wydania tytułu egzekucyjnego. Rada UFG postanowieniem z dnia [...] maja 2003r., działając na podstawie art. 34 § 5 u.p.e.a., uznała zażalenie za niezasadne. W uzasadnieniu przywołała argumentację tożsamą z zawartą w zaskarżonym postanowieniu Zarządu UFG. W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu w dniu [...] maja 2003r. skarżący wniósł o wycofanie tytułu wykonawczego i umorzenie postępowania egzekucyjnego, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi podtrzymano zarzuty zawarte w zażaleniu z dnia [...] kwietnia 2003r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2003r. sprawa została przekazana według właściwości do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę Rada Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego wnosiła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Pismem z dnia [...] lipca 2004r. Wydział VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przekazał według właściwości sprawę do Wydziału III tego sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotowa sprawa została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Przepis ten stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd stwierdza również, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) P.p.s.a.). Żadna z wyżej wymienionych przesłanek w sprawie nie zaszła. Przedmiotem oceny sądowej były postanowienia wydane w trybie art. 34 § 1 u.p.e.a. przez wierzyciela, który zajmował stanowisko co do zgłoszonych przez skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym zarzutów. W ocenie Sądu zarówno postanowienie z dnia [...] kwietnia 2003r., jak również postanowienie z dnia [...] maja 2003r. odpowiadają prawu. Wierzyciel w sposób szczegółowy ustosunkował się do przedstawionych zarzutów. Prawidłowe jest przede wszystkim stanowisko, że obowiązek zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na 2002r. powstał wobec skarżącego najpóźniej w dniu [...] grudnia 2001r. W związku z tym zawarcie przez skarżącego umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej dopiero w dniu kontroli policyjnej, tj. [...] sierpnia 2002r., oraz wpłacenia stosownej kwoty ubezpieczenia nie stanowiło wykonania ciążącego na nim obowiązku w sposób prawidłowy. W świetle art. 5 ust. 1 u.d.u. w związku z § 8 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia z dnia 24 marca 2000r. posiadacz przyczepki obowiązany jest zawrzeć umowę ubezpieczenia OC przed wprowadzeniem tego pojazdu na drogę publiczną. Z treści przepisu § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że umowę ubezpieczenia OC zawiera się na okres 12 miesięcy. Skarżący zarejestrował przyczepkę w dniu [...] sierpnia 1984r. Z przepisów § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 24 marca 2000r. wynika natomiast, że jeśli posiadacz pojazdu jeden dzień przed upływem dwunastomiesięcznego okresu, na który umowa ubezpieczenia OC została zawarta nie opłaci w całości składki zawarcie kolejnej umowy nie następuje. Opłaty za obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej ustala się na rok kalendarzowy, co wynika z treści art. 90e ust. 1a u.d.u. W związku z tym zawarcie umowy ubezpieczenia po dacie [...] grudnia 2001r. przez posiadacza pojazdu zarejestrowanego przed tą datą oznaczało zasadność nałożenia swoistej sankcji pieniężnej – opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy. Rację ma także wierzyciel, że obowiązek ubezpieczenia w zakresie OC nie jest uzależniony od tego czy właściciel użytkuje pojazd i w jakim stanie technicznym jest ten pojazd. Prawidłowa jest również wysokość nałożonej opłaty. W obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 16 stycznia 2002r. w sprawie wysokości obowiązkowej opłaty z tytułu niespełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego (Dz. Urz. Min. Fin. Nr 1, poz. 5 ze zm.), które wydano na podstawie § 8 rozporządzenia z 15 kwietnia 1998r. stwierdzono, że osoba która nie wypełniła obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jest obowiązana wnieść opłatę od pozostałych pojazdów, tj. innych niż samochód osobowy (3.500 zł), oraz samochody ciężarowe i autobusy (4.100 zł), w wysokości 700zł. Skład orzekający, zauważa również, że stanowisko wierzyciela zostało zajęte w terminie przewidzianym w art. 34 § 1 u.p.e.a. Sąd mając na względzie powyższe rozważania, jak również stan faktyczny i prawny sprawy doszedł do przekonania, że skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało oddalić.