III SA/Wa 1247/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-11-17
Skład orzekający: Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, mimo wezwania sądu, nie przedłożyła dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną. Ciężar wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej, a jej oświadczenia muszą być poparte dowodami, aby umożliwić sądowi obiektywną ocenę jej stanu finansowego.Stan faktyczny
Skarżący M. P. złożył skargę na postanowienie Ministra Finansów odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. Mimo wezwania sądu do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną, skarżący nie uczynił tego, twierdząc, że żądania sądu są wygórowane i że niezbędne informacje zawarte są w formularzu PPF. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw. Sąd wezwał ponownie do uzupełnienia wniosku, czego skarżący nie uczynił.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym po rozpoznaniu wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
M. P. (dalej "Skarżący") reprezentowany przez R.P. wniósł skargę na postanowienie Ministra Finansów w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną Skarżący pismem z 13 lipca 2015 r. podał, że nie może przedłożyć żądanych przez sąd dokumentów, a "żądania sądu są wygórowane". Wszystkie natomiast niezbędne – zdaniem Skarżącego– informacje są zawarte w formularzu PPF. W uzasadnieniu formularza PPF Skarżący wskazał, że nie posiada żadnych dochodów, otrzymuje z KRUS zasiłek w kwocie 140 zł, jest osobą samotną, cierpi na brak środków do życia, leczenia oraz wpisu do "KRD niewypłacalnych".
Postanowieniem z 6 sierpnia 2015 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Skarżący w sprzeciwie od ww. postanowienia wskazał, że jest ono niezgodne ze "stanem faktycznym i prawnym".
Pismem z 25 września 2015 r. wezwano Skarżącego do nadesłania dodatkowych informacji dotyczących jego stanu majątkowego oraz dochodów tj. zeznania podatkowego za ostatni rok podatkowy, kopii dokumentu potwierdzającego wysokość zasiłku rentowego z KRUS, wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące, zestawienia wysokości miesięcznych dochodów i wydatków składających się na bieżące utrzymanie, informacji o korzystaniu ze świadczeń pomocy społecznej, innych informacji o przyczynach uniemożliwiających poniesienie kosztów sądowych.
Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącego 8 października 2015 r. (akta sądowe k.31).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody i stan majątkowy nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż strona skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) podkreśla się, że ciężar wykazania istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).
Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.; zwanej dalej "P.p.s.a."), jeżeli oświadczenie strony co do jej sytuacji majątkowej okaże się niewystarczające lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek na wezwanie uzupełnić je lub przedstawić dokumenty źródłowe, obrazujące jej sytuację rodzinną, majątkową czy dochody. Wezwanie to jest zatem dla strony wiążące. Niezastosowanie się do niego powoduje, iż materiał dowodowy co do wystąpienia przesłanek prawa pomocy, jest niekompletny, a w rezultacie wątpliwości, co do oświadczeń strony pozostają niewyjaśnione. Subiektywne przekonanie strony o zasadności jej wniosku przy równoczesnym ograniczeniu się do stwierdzenia o braku majątku, które to stwierdzenie uznane zostało przez sąd za niewystarczające, uniemożliwia uwzględnienie wniosku.
Skoro Skarżący wnioskuje o przyznanie prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością wykazania okoliczności, na które się powołuje. Skarżący nie odpowiedział na skierowane do niego wezwanie do przedłożenia dokumentów. Nie potwierdził złożonych oświadczeń żadnymi dokumentami, w szczególności wyciągami z rachunków bankowych, zaświadczeniem o wysokości zasiłku z KRUS, a zatem nie uprawdopodobnił swojej sytuacji majątkowej. Wszystko to sprawia, że Sąd ma do dyspozycji jedynie oświadczenie Skarżącego. Oświadczenie to nie jest jednak wystarczające, aby dokonać obiektywnej oceny stanu finansowego i możliwości płatniczych Skarżącego. W konsekwencji pozytywne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niemożliwe.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 P.p.s.a, orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło