III SA/Wa 1247/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka, po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi M.P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący M.P. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, powołując się na takie okoliczności, jak bezdomność, ciężki rozstrój zdrowia, brak dochodów, zadłużenie. W związku z tym, pismem z 23 sierpnia 2017 r., wezwano Skarżącego do nadesłania w terminie 7 dni formularza PPF oraz dodatkowej dokumentacji dotyczącej stanu majątkowego i dochodów. Z uwagi na to, że nadesłany w odpowiedzi na to wezwanie formularz zawierał braki, pismem z 10 października 2017 r. wezwano Skarżącego do ich uzupełnienia. Wykonując to wezwanie przesłał on ponownie wypełniony formularz PPF, w którym wskazał, iż jest osobą samotną i bezdomną, chorą, niezdolną do pracy, bez środków do życia, utrzymującą się dzięki jadłodajni [...]. Skarżący powołał się również na ciążące na nim zadłużenie. Postanowieniem z dnia 27 października 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Jako podstawę odmowy wskazał brak nadesłania dodatkowych dokumentów poza formularzem PPF. Skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", w brzmieniu obowiązującym w chwili składania skargi, tj. przed 15 sierpnia 2015 r.) – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy może być przyznane temu, kto z przyczyn niezależnych od siebie nie może podołać obowiązkowi ponoszenia kosztów postępowania. Na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. To wykazanie polega na przedstawieniu w sposób przekonujący, że uiszczenie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek i jego rodziny. W tym celu strona powinna złożyć na urzędowym formularzu oświadczenie o swoim stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym (art. 252 § 1 i § 2 P.p.s.a.). Jednakże, gdy oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to zgodnie z art. 255 w związku z art. 258 § 2 pkt 5 P.p.s.a strona obowiązana jest złożyć na wezwanie referendarza sądowego, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konstrukcja tego przepisu zakłada zatem obowiązek współpracy wnioskodawcy z referendarzem sądowym. Niedopełnienie powyższego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Jest to rodzaj dodatkowego postępowania dowodowego, w którym referendarz sądowy ma możliwość uzupełnienia wniosku oraz określenia w sposób pełny i klarowny stanu majątkowego wnioskodawcy. Niedostarczenie żądanych przez referendarza sądowego danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny, powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji referendarz sądowy uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony. W ocenie Sądu, Skarżący uniemożliwił dokonanie merytorycznej oceny wniosku. Okoliczność powyższa wynika z faktu, iż Skarżący pomimo wezwania nie przedstawił żadnych dokumentów. Skoro Skarżący uchylił się od obowiązku udzielenia żądanych danych, to Sąd pozbawiony został możliwości dokonania merytorycznej oceny wniosku. Mając na względzie okoliczności sprawy, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.