III SA/Wa 1248/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Tarno, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi T. N. i B. N. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr (sprostowanym postanowieniem Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2007 r.) Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] stycznia 2007 r. odmawiające skarżącym - T. i B. N. wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Wskazał, iż na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] oraz [...] i [...] wystawionych przez Urząd Gminy M., Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. prowadził wobec Skarżącej - T. N. postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego w zakresie wymiaru podatku rolnego, leśnego oraz od nieruchomości. W dniu 16 grudnia 2005 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia należącej do zobowiązanej oraz jej męża nieruchomości położonej w miejscowości G. i W. Jednocześnie wystąpiono do właściwego sądu o dokonanie w księdze wieczystej wpisu o wszczętej egzekucji. W piśmie z dnia 5 stycznia 2006 r. zatytułowanym "skarga" Skarżący stwierdzili, iż zastosowanie hipoteki jest formą szykanowania. Zwrócili też uwagę na prowadzone postępowania w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku rolnym oraz od nieruchomości, które nie zostały jeszcze zakończone. Ponadto wskazali na koszty, które muszą ponieść w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Pismo powyższe, uznane za skargę na czynności egzekucyjne, zostało załatwione przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r., oddalającym skargę. Wnioskiem z dnia 28 lutego 2006 r., złożonym do Wójta Gminy M. podpisanym zarówno przez T. jak i B. N. Skarżący wnieśli o umorzenie zaległości w podatku rolnym i od nieruchomości wraz z odsetkami za zwłokę. Wskazali, iż poprzednia decyzja Wójta Gminy odmawiająca umorzenia zaległości została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze a ponowna decyzja organu pierwszej instancji nie została jeszcze wydana. Ponadto wnieśli o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania wniosku o umorzenie. Z podobnym wnioskiem zwrócili się również do Ministra Finansów w zażaleniu na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] lutego 2006 r. oddalające ich skargę na zastosowane w sprawie czynności egzekucyjne. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. Wójt Gminy M., działając na podstawie art. 23 § 7 oraz art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm., dalej: u.p.e.a.) nie wyraził zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Wskazał, iż wniesienie przez zobowiązaną odwołania od decyzji w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych nie ma wpływu na prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne. Zaznaczył też, iż wystąpił do organu egzekucyjnego w wycofanie tytułów wykonawczych za 2000 r. z uwagi na przedawnienie zobowiązań za ten rok. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego w stosunku do Skarżących. Przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz stwierdził, że zgodnie z art. 23 § 6 u.p.e.a. organ nadzoru może w szczególnie uzasadnionych przypadkach wstrzymać na czas określony czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne. W myśl natomiast art. 23 § 7 postępowanie egzekucyjne dotyczące należności pieniężnych innych niż pozostające we właściwości urzędów skarbowych można wstrzymać wyłącznie za zgodą wierzyciela. W opinii Dyrektora Izby Skarbowej w niniejszej sprawie zobowiązani nie przedstawili żadnych szczególnie uzasadnionych okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Ponadto Wójt Gminy M., jako wierzyciel dochodzonych zaległości, nie wyraził zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Z materiałów zgromadzonych w sprawie nie wynika również, aby zaistniał jakikolwiek warunek powodujący jego zawieszenie (art. 56 § 1 u.p.e.a.). Na powyższe postanowienie Skarżący wnieśli zażalenie. Opisali przebieg postępowania w sprawie wniosku o umorzenie zaległości w podatku rolnym oraz podatku od nieruchomości oraz wskazali, iż informowali Wójta Gminy M. o braku w aktach tego postępowania szeregu ważnych dla sprawy dokumentów. Ustosunkowując się do argumentacji Dyrektora Izby Skarbowej, iż nie przedstawili uzasadnionych przypadków, mogących mieć wpływ na pozytywne załatwienie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego powołali się na problemy zdrowotne B. N. (w związku z którymi otrzymuje rentę), trudności finansowe związane z koniecznością spłaty kredytu. Wskazali, iż w związku z tymi trudnościami nie regulowali składek na ubezpieczenie w KRUS, w związku z czym mieli ograniczony dostęp do opieki zdrowotnej. Ich prośby o zaliczenie na poczet składek świadczeń rodzinnych na dzieci nie zostały uwzględnione. Poinformowali też, iż mają czwórkę dzieci, utrzymują się z rent. Łączny dochód na członka rodziny wynosi 163,20 zł. Utrzymując w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z [...] stycznia 2007 r. Minister Finansów przytoczył treść art. 23 u.p.e.a., zgodnie z którym organy sprawujące nadzór na egzekucją administracyjną w szczególnie uzasadnionych przypadkach uprawnione są do wstrzymania na czas określony czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego. W przypadku postępowania egzekucyjnego dotyczącego innych należności pieniężnych niż pozostające we właściwości urzędów skarbowych, może ono być wstrzymane wyłącznie za zgodą wierzyciela (art. 23 § 7 u.p.e.a). Zdaniem Ministra Finansów w przepisie tym zawarty został zakaz wstrzymania postępowania egzekucyjnego bez zgody wierzyciela. Organ odwoławczy stwierdził, iż wydając zaskarżone postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej kierował się postanowieniem Wójta Gminy M., którym nie wyrażono zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W związku z tym organ pierwszej instancji nie mógł pozytywnie załatwić wniosku Skarżących. Powoływane przez nich okoliczności sprawy pozostają w takiej sytuacji bez wpływu na rozstrzygnięcie podjęte przez organ nadzoru. W skardze na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2006 r. Skarżący wskazali, iż na postanowienie Wójta Gminy M., którym nie wyraził on zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego nie przysługiwało im zażalenie. Ponadto powyższe postanowienie zostało wydane przez ostatecznym zbadaniem całej sprawy. Dodali też, iż Urząd Gminy nie wskazał, w jaki sposób wykorzystał nadpłatę z rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. W uzasadnieniu skargi opisali również przebieg postępowania w sprawie wniosku o umorzenie zaległości będących przedmiotem postępowania egzekucyjnego, wskazali na problemy zdrowotne dzieci oraz B. N. oraz podali wysokość uzyskiwanych świadczeń rentowych zaznaczając, iż posiadane gospodarstwo rolne wydzierżawili i to dzierżawca pobiera dopłaty z tytułu jego prowadzenia. Wskazali, iż wszystkie dokumenty obrazujące ich sytuację znajdują się w Urzędzie Gminy M. Stwierdzili też, iż aktualnie terminowo regulują swoje zobowiązania. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Dodał, iż podnoszone w skardze argumenty dotyczące postępowania w przedmiocie umorzenia zaległości pustakowych nie podlegają ocenie w ramach postępowania egzekucyjnego, nie były zatem rozpatrywane w postępowaniu prowadzonym na podstawie wniosku o wstrzymanie egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie sądu podlega zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowienia) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku załatwiania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Wyjaśnić również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy; rozstrzyga przy tym, w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznając sprawę nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2007. zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, jak tego żądano w skardze. Sąd zwraca uwagę, że przedmiotem zaskarżenia w rozpoznanej sprawie było postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2007r. wydane w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Z tej racji ani prawidłowość rozliczania przez wierzyciela kwot wyegzekwowanych przez organ egzekucyjny, ani prawidłowość prowadzonego postępowania w sprawie o umorzenie zaległości nie mogły być przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie .Sąd w tym postępowaniu nie mógł także oceniać legalności postanowienia wierzyciela z dnia [...] grudnia 2006r. Zaskarżone postanowienie jak również poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2007r. wydane zostały w oparciu o art. 23 § 6 i § 7 u.p.e.a. Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, iż organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać na czas określony czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ, z zastrzeżeniem §7. Z kolei §7 art. 23 u.p.e.a. stanowi, iż Dyrektor Izby Skarbowej może wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności pieniężnych niż pozostających we właściwości urzędów skarbowych wyłącznie za zgodą wierzyciela. Przede wszystkim podkreślić należy uznaniowy charakter rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania czynności egzekucyjnych, określony jednoznacznie poprzez użycie w treści art. 23 § 6 u.p.e.a. słowa "może". Oznacza to, że organowi nadzoru przysługuje prawo wyboru rozstrzygnięcia. Istota uznania administracyjnego wyraża się bowiem w tym, że może on, ale nie musi wstrzymać czynności egzekucyjne, nawet w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek uzasadniających to wstrzymanie. Sąd nie jest zatem władny nakazać organowi nadzoru podjęcia rozstrzygnięcia o określonej treści. Zasadnicze jednak znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma treść powołanego wyżej art. 23 §7 u.p.e.a. Z użytego w tym przepisie sformułowania ("wyłącznie za zgodą") wynika jasno, że Dyrektor Izby Skarbowej może zrealizować przyznaną mu kompetencję w odniesieniu do postępowania egzekucyjnego dotyczącego innych należności pieniężnych, niż pozostających we właściwości urzędów skarbowych tylko ("wyłącznie") za zgodą wierzyciela - w tym wypadku Wójta Gminy M. Wierzyciel ma w tym zakresie pełną, można powiedzieć wierzycielską kompetencję w zakresie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej został wprawdzie wyposażony w kompetencję w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, jest to jednak kompetencja subsydiarna w stosunku do tej, która przysługuje wierzycielowi. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż trafnie organy obu instancji przyjęły, iż skoro Wójt Gminy M. nie wyraził zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, to organy te były stanowiskiem wierzyciela bezwzględnie związane i nie mogły wydać odmiennej decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.