III SA/Wa 1248/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-07
Skład orzekający: Referendarz sądowy Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację finansową rodziny i dochód w wysokości ok. 1000 zł brutto miesięcznie, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W przypadku, gdy jedynym wymagalnym kosztem jest wpis od skargi, a sytuacja finansowa strony jest trudna, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od tego wpisu, jednocześnie zastrzegając badanie zdolności do pokrycia pozostałych kosztów w przyszłości.Stan faktyczny
Skarżący K.Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zaliczenia nadpłaty podatku dochodowego na poczet zaległości w podatku od towarów i usług. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją finansową rodziny, wskazując na wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką, brak zatrudnienia żony oraz miesięczny dochód brutto w wysokości ok. 1000 zł. Skarżący wykazał posiadanie domu, nieruchomości rolnej oraz udziału w działce.Rozstrzygnięcie
1. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi; 2. odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych na poczet zaległości w podatku od towarów i usług postanawia 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
K.Z. (dalej "Skarżący" lub "Wnioskodawca") złożył na urzędowym formularzu PPF z 30 kwietnia 2012 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wniosek uzasadnił trudną sytuacją finansową rodziny. Wskazał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i z córką. Córka jest uczennicą liceum. Żona Wnioskodawcy pozostaje bez zatrudnienia. Do swojego majątku Skarżący zaliczył dom o pow. 110 m², nieruchomość rolną o pow. 0.85 ha oraz 5/26 w działce o powierzchni 2600 m.kw.. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości ok. 1000 zł miesięcznie brutto. Z akt sprawy wynika, ze pracuje jako kierowca.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 §2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 §3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu
i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj o prawo pomocy w zakresie częściowym.
Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 100 zł. Zdolność do uiszczenia pozostałych kosztów sądowych, tj potencjalnie wymagalnych, należy badać z każdorazowym uwzględnieniem sytuacji finansowej strony w momencie wystąpienia kosztów. Referendarz sadowy ma też na uwadze to, że sytuacja majątkowa strony była już wielokrotnie badana – i to w niewielkim odstępie czasowym - przez Sąd Administracyjny. Stąd nienadesłanie dokumentów źródłowych, wobec deklarowanej i niezmienionej sytuacji majątkowej strony w formularzu PPF, nie jest okolicznością uzasadniającą odmowę przyznania prawa pomocy.
Z oświadczeń złożonych przez skarżącego wynika, iż prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką. Łączny miesięczny dochód trzyosobowej rodziny wynosi 1000 zł brutto i składa się z wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy. Żona skarżącego pozostaje bez zatrudnienia, co zostało udokumentowane decyzjami właściwych organów – w innych sprawach skarżącego.
Pogląd, że skarżący nie jest w stanie ponieść wymaganych w sprawie kosztów sądowych referendarz sądowy uzasadnia zestawieniem przeciętnych cen towarów pierwszej potrzeby, wysokością dochodu przypadającą na głowę w gospodarstwie domowym skarżącego i dostępnymi powszechnie wskaźnikami minimum socjalnego.
Zwolnienie skarżącego referendarz sadowy ogranicza do wpisu od skargi, ponieważ wpis od skargi jest jedynym kosztem sadowym wymagalnym obecnie w sprawie. Zdolność skarżącego do pokrywania pozostałych kosztów sądowych będzie badana w razie ich wystąpienia z uwzględnieniem każdoczesnej sytuacji majątkowej strony.
Z tych powodów referendarz sądowy, uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło