III SA/Wa 1249/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-07

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką, uzyskując miesięczny dochód brutto w wysokości ok. 1000 zł, a posiadając dom, nieruchomość rolną i udział w działce, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący, który wykazał trudną sytuację finansową rodziny i niskie dochody, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych, obejmujących wpis od skargi, jeśli nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Zdolność do pokrywania pozostałych kosztów będzie badana w razie ich wystąpienia, z uwzględnieniem bieżącej sytuacji majątkowej strony.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając go trudną sytuacją finansową rodziny (wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką, żona bezrobotna). Skarżący uzyskuje miesięczny dochód brutto ok. 1000 zł z umowy o pracę. Do majątku zaliczył dom, nieruchomość rolną oraz udział w działce. Organ administracyjny rozpatrywał wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.
Rozstrzygnięcie
1. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. 2. odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych na poczet zaległości w podatku od towarów i usług postanawia 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. K.Z. (dalej "Skarżący" lub "Wnioskodawca") złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją finansową rodziny. Wskazał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i z córką. Żona Wnioskodawcy pozostaje bez zatrudnienia. Do swojego majątku Skarżący zaliczył dom o pow. 110 m², nieruchomość rolną o pow. 0.85 ha oraz 5/26 w działce o powierzchni 2600 m.kw.. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości ok. 1000 zł miesięcznie brutto. Z akt sprawy wynika, ze pracuje jako kierowca. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 §2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 §3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj o prawo pomocy w zakresie częściowym. Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 100 zł. Zdolność do uiszczenia pozostałych kosztów sądowych, tj potencjalnie wymagalnych, należy badać z każdorazowym uwzględnieniem sytuacji finansowej strony w momencie wystąpienia kosztów. Referendarz sadowy ma też na uwadze to, że sytuacja majątkowa strony była już wielokrotnie badana – i to w niewielkim odstępie czasowym - przez Sąd Administracyjny. Stąd nienadesłanie dokumentów źródłowych, wobec deklarowanej i niezmienionej sytuacji majątkowej strony w formularzu PPF, nie jest okolicznością uzasadniającą odmowę przyznania prawa pomocy. Z oświadczeń złożonych przez skarżącego wynika, iż prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką. Łączny miesięczny dochód trzyosobowej rodziny wynosi 1000 zł brutto i składa się z wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy. Żona skarżącego pozostaje bez zatrudnienia, co zostało udokumentowane decyzjami właściwych organów – w innych sprawach skarżącego. Pogląd, że skarżący nie jest w stanie ponieść wymaganych w sprawie kosztów sądowych referendarz sądowy uzasadnia zestawieniem przeciętnych cen towarów pierwszej potrzeby, wysokością dochodu przypadającą na głowę w gospodarstwie domowym skarżącego i dostępnymi powszechnie wskaźnikami minimum socjalnego. Zwolnienie skarżącego referendarz sadowy ogranicza do wpisu od skargi, ponieważ wpis od skargi jest jedynym kosztem sadowym wymagalnym obecnie w sprawie. Zdolność skarżącego do pokrywania pozostałych kosztów sądowych będzie badana w razie ich wystąpienia z uwzględnieniem każdoczesnej sytuacji majątkowej strony. Z tych powodów referendarz sądowy, uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło