III SA/Wa 1253/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do złożenia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz K. R. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem, Dyrektor Izby Skarbowej w W. działając na podstawie art. 207, art. art. 163 § 2 w związku z art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), dalej: "O.p.", odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...].12.2008 r. wydanej w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego K. R., dalej: "Skarżący", w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w kwocie 1.702.839,40 zł. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...].12.2008 r., organ podatkowy określił Skarżącemu podatek dochodowy od osób fizycznych za 2002 r. Organ uznał, iż doręczenie przedmiotowej decyzji nastąpiło zgodnie z art. 144 O.p. przez pracownika organu podatkowego A. K. w dniu 17.12.2008r. o godzinie 14:00, w miejscu zamieszkania Strony, tj. pod adresem [...]. W wyniku odmowy przez adresata przyjęcia przesyłki, z której to osoba doręczająca sporządziła notatkę, przesyłkę uznano za doręczoną w trybie art. 153 O.p. Następnie, w dniu 23.01.2009r. wpłynęło do organu pierwszej instancji, złożone przez R. O. w imieniu Skarżącego, odwołanie z dnia 13.01.2009 r., zaskarżające ww. decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.. Jednocześnie, wraz z odwołaniem Pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Po zapoznaniu się ze sprawą, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził postanowieniem uchybienie terminu do wniesienia odwołania oraz odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...].12.2008 r. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie podstawową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy w świetle obowiązujących przepisów prawa miało miejsce skuteczne doręczenie zaskarżonej decyzji, tj. takie doręczenie, które wywołuje określone skutki prawne dla stron postępowania podatkowego. Organ odwoławczy po przytoczeniu treści art. 144, art. 145 § 1, art. 153 § 1 i 2 O.p. stwierdził, że okoliczności odmowy przyjęcia decyzji przez Skarżącego uzasadniają uznanie decyzji za doręczoną w dniu 17.12.2008r. Zaznaczył, iż organ podatkowy w swoim działaniu kieruje się wiedzą posiadaną w chwili rozpoczęcia danej czynności, nie ma bowiem możliwości przewidzenia ewentualnych działań Strony, mogących mieć wpływ na daną czynność, gdyby został o nich poinformowany przed jej dokonaniem. Wyjaśnił, że w dniu 17.12.2008r. do Urzędu Skarbowego w P. wpłynęło pełnomocnictwo udzielone R. O. przez Skarżącego. Podkreślił, że w trakcie trwania postępowania podatkowego przed organem pierwszej instancji Strona nie działała przez pełnomocnika. Ani w dniu wydania decyzji ([...].12.2008r.), ani z chwilą podjęcia czynności doręczenia decyzji organ podatkowy nie miał wiedzy na temat ustanowienia przez Stronę pełnomocnika. Z notatki służbowej sporządzonej 23.01.2009r. przez Poborcę Skarbowego A. K. wynika, że Skarżący w dniu 17.12.2008r. nie poinformował go o ustanowieniu pełnomocnictwa. Powiedział natomiast, by decyzję wysłać pocztą. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał, iż nie ma podstaw by odmówić wiary temu oświadczeniu. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej uznał za bezzasadny argument, iż informację o wydaniu przedmiotowej decyzji zarówno Strona jak i Pełnomocnik powzięli w dniu 8.01.2009r., natomiast o jej doręczeniu w dniu 13.01.2009r. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej po przytoczeniu art. 162 § 1 i 2 stwierdził, że okolicznościami bezspornymi w sprawie są: odmowa Skarżącego odbioru decyzji doręczanej przez pracownika Urzędu Skarbowego w P. w dniu 17.12.2008r., na którą to okoliczność pracownik sporządził właściwą notatkę, wpisując jako godzinę doręczenia - godzinę 14:00; udzielenie przez Skarżącego w dniu 11.12.2008r. pełnomocnictwa doradcy podatkowemu R. O.; złożenie w kancelarii Urzędu Skarbowego w P. dokumentów z zakresu udzielonego pełnomocnictwa, nie wcześniej niż 17.12.2008r. po godzinie 13:57. W jego ocenie, pełnomocnik Skarżącego nie przedstawił okoliczności świadczących o niezawinionym przez Stronę niezachowaniu terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił stanowiska pełnomocnika, co do niezasadnego zastosowania przepisu art. 153 O.p. Wyjaśnił, że próba doręczenia decyzji nastąpiła w chwili, gdy organ podatkowy nie miał jeszcze wiedzy o ustanowieniu w sprawie pełnomocnika. Zauważył, iż Skarżący odmawiając przyjęcia decyzji został tym samym poinformowany o jej wydaniu. W ocenie organu odwoławczego nie znajduje zatem podstaw twierdzenie Pełnomocnika, iż wiedzę o wydaniu decyzji Skarżący i jego pełnomocnik powzięli w dniu 8.01.2009 r. Zdaniem organu odwoławczego wiedzę o wydaniu decyzji Strona miała już 17.12.2008 r. Ustanowiony w sprawie Pełnomocnik nie podjął do dnia 9.01.2009r. żadnych działań. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie wyjaśnia przyczyn tego zaniechania. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że pełnomocnictwo dla R. O. zostało udzielone przez Skarżącego w dniu 11.12.2008 r. Do Urzędu Skarbowego w P. zostało natomiast złożone osobiście dopiero w dniu 17.12.2008 r. Zwłoka w doręczeniu pełnomocnictwa do organu podatkowego świadczy także o braku należytej staranności w prowadzeniu spraw reprezentowanego Podatnika. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej podnoszona we wniosku argumentacja, nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Pełnomocnik, ustanowiony w dniu 17.12.2008r., miał możliwość uzyskania informacji w tym samym dniu zarówno o wydaniu decyzji jak i uznaniu jej przez organ pierwszej instancji za doręczoną, zgodnie z art. 153 O.p. W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, że pełnomocnik Skarżącego nie wykazał szczególnej staranności w kwestii dbałości o interesy zarówno własne jak i mocodawcy. W złożonym, w dniu 23.01.2009r., wniosku nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. O braku winy w niedopełnieniu spornego obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie tego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Natomiast zarówno brak należytej staranności w prowadzeniu własnych interesów, czy też niedbalstwo w odniesieniu do interesów reprezentowanego podatnika, skutkuje nie spełnieniem podstawowej przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W konsekwencji powyższego uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji procesowej wynikającej z zapisu art. 162 § 1 O.p. Pełnomocnik Skarżącego pismem z dnia 2 lipca 2009 r. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].05.2009 r. w całości, zarzucając mu naruszenie następujących przepisów prawa: 1) art. 162 § 1 i § 2 O.p. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W., pomimo zaistnienia przesłanek do jego przywrócenia tj.: a) wykazania braku winy podatnika w uchybieniu terminu, o przywrócenie którego wnioskowano, b) wniesienia podania o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, tj. w ciągu 7 dni od dnia zapoznania się z treścią decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., 2) art. 122, 180 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie rzetelnego postępowania wyjaśniającego stan faktyczny sprawy jak również dokonanie jego wadliwej oceny zmierzającej do akceptacji z góry fałszywego założenia, iż: a) w dacie 17 grudnia 2008 r. nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] grudnia 2008 r., b) podatnik miał obowiązek wniesienia dowołania w terminie 31 grudnia 2008 r., 3) art. 144 i 145 O.p. poprzez przyjęcie, iż doręczenie korespondencji w postępowaniu podatkowym i egzekucyjnym może następować bezpośrednio do rąk podatnika z pominięciem ustanowionego w tych postępowaniach pełnomocnika i wskazanego przez pełnomocnika adresu do doręczeń. W związku z powyższym Pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia Dyrektorowi Izby Skarbowej. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; W rozpoznanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Co prawda, ocena legalności postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu opiera się na zbadaniu, czy prawidłowo organ uznał, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki przywrócenia terminu, określone w art. 162 § 1 i § 2 O.p., a także czy Strona dochowała terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, niemniej jednak w niniejszej sprawie istotne jest to, że wyrokiem z dnia 27 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 1253/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W wyroku tym Sąd stwierdził, że nie doszło do uchybienia terminu do złożenia odwołania. Ponadto Sąd uznał, że nie można przyjąć, iż decyzja z dnia [...] grudnia 2008. została doręczona w dniu 17 grudnia 2008 r., Zdaniem Sądu, organ odwoławczy nieprawidłowo uznał, że doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. nastąpiło w dniu odmowy jej przyjęcia przez pełnomocnika skarżącego 17 grudnia 2008r. i od tego dnia zaczął biec termin do wniesienia odwołania, określony w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Termin ten nie upłynął w dniu 31 grudnia 2007 r. Odwołanie natomiast zostało złożone dopiero 14 stycznia 2008r. Z akt sprawy nie wynika, aby organ podatkowy podejmował jakiekolwiek inne czynności związane z doręczeniem decyzji w innych datach. W konsekwencji powyższego należało uznać, iż odwołanie zostało wniesione w terminie. Skoro zostało wniesione w terminie to postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu było bezprzedmiotowe. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.