III SA/Wa 1255/04
WyrokWSA w Warszawie2005-01-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Dariusz Dudra, Sędzia NSA Krystyna Chustecka (spr.), Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, wydana w oparciu o art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, może zostać uchylona, jeśli skarżący zarzuca rażące naruszenie prawa przez organ podatkowy, a spór dotyczy wykładni przepisów podatkowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej nie jest kolejną instancją postępowania podatkowego służącą ponownej weryfikacji rozstrzygnięcia. Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zachodzi jedynie w przypadku oczywistej sprzeczności decyzji z prawem, gdy wykładnia przepisu nie budzi wątpliwości. Różna interpretacja przepisów nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżący A. Ś. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego Ł. z 2002 r., która odmówiła stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług. Organ podatkowy uznał, że faktury VAT wystawione na jednego z małżonków nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Izba Skarbowa i Minister Finansów odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji, wskazując na brak rażącego naruszenia prawa. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej i nadmierny formalizm organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Dudra, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Chustecka (spr.), Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie o nadpłatę w podatku od towarów i usług oddala skargę
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. Urząd Skarbowy Ł. odmówił p. A. Ś. "A." stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za okres od czerwca 1998 r. do lipca 1999 r. w kwocie 19.885,90 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wpłaty. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazał, że podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w udzielonej podatnikowi w trybie art. 14 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), dalej powoływanej jako ord.pod, interpretacji dotyczącej możliwości obniżenia podatku należnego o podatek naliczony .Państwo Ś., pozostający w związku małżeńskim, do którego odnoszą się zasady ustawowej wspólności majątkowej, nabyli aktem notarialnym dwa lokale użytkowe nr 1 i nr 2 w Ł. przy ul.C. , zaś faktury VAT Nr 1/98 i 2/98 z dnia 25 maja 1998 r. zostały wystawione tylko na jednego z małżonków - tj. p.A. Ś., prowadzącego działalność gospodarczą jako osoba fizyczna i będącego podatnikiem podatku od towarów i uslug. Opierając się na powyżej opisanym stanie faktycznym, w udzielonej interpretacji Urząd Skarbowy stwierdził, że faktury wystawione tylko na jednego z małżonków nie mogą stanowić podstawy do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w ww. sprawie. Wskazał przy tym na wyrok NSA z dnia 27 listopada 1997 r., sygn. akt I S.A./Po 672/97. Stwierdził, że w świetle przepisu art. 72 § 1 ord.pod. nie można uznać, że podatnik dokonał wpłaty nienależnego podatku od towarów i usług za wskazany wyżej okres.
Strona nie wniosła odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego, w związku z czym stała się ona ostateczna.
Wnioskiem z dnia 1 października 2002 r. p. A.Ś. zwrócił się do Izby Skarbowej o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w oparciu o przepis art. 247 § 1 pkt 3 ord.pod.Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2002 r.
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Minister Finansów, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 247 § 1 pkt 3 ord.pod. oraz w zw. z art. 23 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387), utrzymał w mocy decyzję Izby Skarbowej, nie znajdując podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] sierpnia 2002 r.
W uzasadnieniu decyzji Minister Finansów podniósł, że tryby nadzwyczajne, w tym stwierdzenie nieważności, nie mogą stanowić alternatywnego dla skargi do sądu administracyjnego sposobu eliminowania wadliwych decyzji oraz że w przypadku, gdy mamy do czynienia różną wykładnią przepisu prawa nie może dojść od rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247§ 1 pkt 3 ord.pod. Minister Finansów nie zgodził się ze stanowiskiem strony, iż Urząd Skarbowy wydając ostateczną decyzję z dnia [...] sierpnia 2002 r. naruszył prawo w stopniu rażącym. Nie stwierdził także, aby postępowanie przeprowadzone przez Izbę Skarbową uchybiało przepisom zawartym w art. 247 ord.pod.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2004 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa - tj. art. 122 ord.pod. Organom podatkowym zarzucił nadmierny formalizm, wskazał, że "zasadniczym problemem rozstrzyganym w zaskarżonej decyzji jest okoliczność, czy stan faktyczny sprawy wskazuje na rażące uchybienie organów podatkowych skutkujące nieważność postępowania". Uznał, że przedmiotem oceny powinna być okoliczność, czy organ skarbowy udzielił podatnikowi właściwej informacji i czy podatnik się do niej zastosował. W przekonaniu skarżącego "rażące naruszenie prawa w rozpoznawanej sprawie jest oczywiste i rozbieżne orzecznictwo sądów dotyczące wagi naruszenia nie może podważyć oceny wynikającej z dokumentacji podatkowej".
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje . Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U.Nr 153,poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 tej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. Nr 153, poz. 1270z późn. zm.).Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art.247§1 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, jeżeli jest ona obarczona jedną z wad wymienionych w art.247 §1 pkt 1-8. Na podstawie art.247 § 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy stwierdza się nieważność decyzji, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
W orzecznictwie utrwalony jest pogląd ,że rażące naruszenie prawa zachodzi gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może się ostać jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej nie jest też kolejną instancją postępowania podatkowego służącą ponownej, pełnej weryfikacji podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.Ramy tego postępowania zostały wyraźnie zakreślone przepisem art. 247§1ustawy Ordynacja podatkowa. Rażące naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy orzeczenie wydane przez organ w sposób ewidentny odbiega od obowiązującej normy prawnej, przy czym wykładnia tej normy nie budzi wątpliwości Nie można natomiast mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdy na gruncie danego przepisu możliwy jest wybór różnych jego interpretacji.
W świetle powyzszego za uprawnione Sąd uznał stanowisko Ministra Finansów, iż w toczącym się postępowaniu nie był zobligowany do merytorycznego analizowania orzeczenia Urzędu Skarbowego zawartego w decyzji ostaecznej,gdyż ten tryb jest przewidziany w art.233 ustawy ord.pod. Natomiast w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego przedmiot jest inny, bo stanowi spór o istnienie albo nieistnienie określonych ,okreslonych wprost w art. 247 §1 ord. pod. wad decyzji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wykazano, że działając w trybie wyznaczonym granicami art. 247§1 pkt 3 ord. pod. Minister Finansów stwierdził , iż brak jest przesłanek do załatwienia sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącej, gdyż decyzja Urzędu Skarbowego Ł. nie jest obarczona żadną z wad powodującą w świetle tego przepisu stwierdzenie jej nieważności.
Mając powyższe na uwadze ,Sąd uznał za nieuzasadnione zarzuty skargi i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło