III SA/Wa 1256/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-08-26
Skład orzekający: Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie uprawdopodobnienia braku środków na pokrycie tych kosztów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli uprawdopodobni, że nie posiada dostatecznych środków na ich poniesienie. W przedmiotowej sprawie Skarżąca wykazała niewypłacalność i brak środków na pokrycie kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
M. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Spółka wskazała, że od dwóch lat nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada środków na rachunkach bankowych oraz ma zobowiązania publiczne, których nie jest w stanie uregulować. Wniosek o ogłoszenie upadłości został oddalony z powodu braku środków na pokrycie kosztów postępowania. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, zarzucając brak dokumentów potwierdzających sytuację majątkową i nieprowadzenie działalności. Skarżąca złożyła sprzeciw, powołując się na wcześniejsze orzeczenia i dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska, , po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności postanowił: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
M. Sp. z o.o – dalej "Skarżąca" lub "Spółka", wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca – M. sp. z o.o. w W. złożyła urzędowy formularz PPPr, w którym zaznaczyła, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała że od dwóch lat nie prowadzi działalności, w związku z czym nie jest w stanie wykonać wezwania w zakresie nadesłania żądanej dokumentacji. Wniosek Skarżącej o ogłoszenie upadłości oddalono z powodu braku środków na pokrycie kosztów postępowania. Postanowienie sądu w tej materii dołączono. Wartość kapitału zakładowego wynosi 574.500 zł. Na rachunkach bankowych Skarżąca nie posiada środków, na dowód czego przedłożyła wyciągi. Ciążą na niej zobowiązania publiczne których nie jest w stanie uregulować. Wszelkie zaległości podatkowe są wynikiem działalności poprzedniego zarządu. Skarżąca nie uzyskuje żadnych przychodów, nie ma także dochodów z innych źródeł.
Postanowieniem z 13 lipca 2010 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż Skarżąca nie przedłożyła wszystkich dokumentów potwierdzających jej oświadczenia. Nie przedstawiła w szczególności dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia przez nią działalności gospodarczej. Nie wskazała także czy formalnie zawiesiła wykonywanie działalności gospodarczej. Zaznaczył, iż w przedłożonym przez nią odpisie z rejestru przedsiębiorców brak jest wzmianki o zawieszeniu działalności gospodarczej. Podniósł, iż można było oczekiwać od skarżącej by złożyła na wezwanie zeznanie podatkowe CIT-8 oraz sprawozdanie finansowe. Skarżąca nie wyjaśniła także, kto skoro nie prowadzi działalności - ponosi koszty korespondencji, czy też figurującego jako adres siedziby lokalu. W związku z powyższym stwierdził, iż niemożliwa jest ocena, czy sytuacja Skarżącej uprawnia ją do skorzystania z prawa pomocy.
Pismem z dnia 3 sierpnia 2010 r. Skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu sprzeciwu podniosła, iż z nadesłanych przez nią wyciągów z jej rachunków bankowych oraz z postanowienia Sądu [...] dla W. z dnia [...] lipca 2008 r. sygn. [...] w sprawie z wniosku Skarżącej o ogłoszenie upadłości, jednoznacznie wynika, że majątek Spółki nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Zaś Sąd w uzasadnieniu tym wskazał, że jedynym majątkiem Spółki są należności, które są trudne do wyegzekwowania. Zaznaczyła, iż od tego czasu jej sytuacja się nie zmieniła. Powołując się na postanowienie NSA z 12 lutego 2010r. sygn. akt II FZ 12/10 oraz postanowienia WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 1538/09 oraz z dnia 15 lipca 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 508/10 wskazała, iż na podstawie dokumentów, które przedstawiła w niniejszej sprawie w w/w sprawach przyznano jej prawo pomocy. Jednocześnie zarzuciła postanowieniu referendarza naruszenie art., 255 p.p.s.a. poprzez wezwanie do złożenia dokumentów źródłowych nieprzewidzianych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227 poz. 2245). Podkreśliła, iż nie można oczekiwać aby na wezwanie złożyła dokumenty, z których obowiązku składania została zwolniona na mocy przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek skarżącego podlega ponownemu rozpatrzeniu.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1 oraz art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze z zm.) - dalej powoływana jako p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku częściowego przyznania prawa pomocy, prawo to może obejmować m. in. zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej bądź innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym tylko wtedy, gdy osoba ta wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sąd zwraca uwagę, iż mający zastosowanie w sprawie wyżej cyt. art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nakłada na ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek w tym przepisie określonych. Rozpatrując w tym świetle wniosek Skarżącej w tym nadesłane przez nią dokumenty oraz biorąc pod uwagę twierdzenia zawarte we wniesionym sprzeciwie, Sąd doszedł do przekonania, iż Skarżąca uprawdopodobniła zaistnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zasadniczy wpływ na zajęcie takiego stanowiska wywarła okoliczność, iż Skarżąca nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W niniejszej sprawie wpis od skargi w wysokości 100,- zł jest jedynym kosztem sądowym wymaganym w sprawie na obecnym etapie postępowania.
W ocenie Sądu, sytuację majątkową Skarżącej w sposób dostateczny przedstawia postanowienie Sądu [...] dla W. z [...] lipca 2008 r. sygn. akt [...] w sprawie z wniosku Spółki o ogłoszenie upadłości. Sąd [...] oddalając wniosek stwierdził, iż Spółka jest niewypłacalna, jednak jej majątek nie wystarczy na zaspokojenie kosztów postępowania, nie mówiąc już o zaspokojeniu wierzycieli. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że jedynym majątkiem Spółki są należności, których wyegzekwowanie wiąże się z obiektywnymi trudnościami. Jak wynika z oświadczeń Skarżącej i przedstawionych wykazów z rachunków bankowych w Banku [...] sytuacja finansowa Skarżącej nie uległa poprawie i nie posiada ona żadnych środków. Zatem stwierdzić należy, że Skarżąca wykazała, że nie jest obecnie w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 oraz art. 260 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło