III SA/Wa 1257/08

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1. W skardze Skarżąca K. J. wniosła o zwolnienie od kosztów wpisu sądowego od skargi. 2. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przesłała wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w uzasadnieniu którego wskazała, że jej mąż zarabia średnio 1.000 zł. Źródłem utrzymania pięcioosobowej rodziny jest – oprócz pensji męża – pomoc rodziny. Skarżąca – podobnie jak mąż - nie posiada żadnego majątku. W dołączonym do formularza piśmie z dnia 17 czerwca 2008 r. Pełnomocnik Skarżącej wyjaśnił, że do wydatków bieżącego utrzymania rodziny należą czynsz najmu mieszkania (275 zł), prąd, gaz i inne media (250 zł), żywność i ubrania (650 zł) oraz inne (500 zł rocznie). Powtórzył, że Skarżąca utrzymuje się z pensji męża oraz incydentalnej pomocy rzeczowej najbliższej rodziny. Nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. W ciągu ostatniego roku Skarżąca nie sprzedawała nieruchomości, ani ruchomości o wartości przekraczającej 10.000 zł. Do zobowiązań pełnomocnik zaliczył długi wynikające z decyzji podatkowych. Skarżąca nie posiada wierzytelności. Ustosunkowując się do wezwania dotyczącego postępowania egzekucyjnego przyznał że takowe się toczy, zaś szczegółowe informacje na ten temat znajdują się w aktach tego postępowania. Pełnomocnik oświadczył, że szczegóły umowy między nim a Skarżącą objęte są tajemnicą. Dodał jednak, że wysokość wynagrodzenia jest uzależniona od wyniku sprawy i przy jej zlecaniu nie wziął zaliczki. Do formularza załączono także umowę majątkową małżeńską, wyciągi z rachunków bankowych, zaświadczenie o zarobkach męża Skarżącej, zeznania podatkowe za lata 2006-2007. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: 3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 4. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis ten nakłada zatem na stronę obowiązek wykazania (podkr. własne), tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, s. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.). 5. Skarżąca wniosła o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 45.522 zł. Jej twierdzenia o tym, że wpisu tego nie jest w stanie uiścić nie są przekonywujące. Skarżąca nie wywiązała się w sposób należyty z obowiązku nadesłania dodatkowych informacji dotyczących jej stanu majątkowego, nałożonego nań pismem z 30 maja 2008 r. Nie udokumentowała mianowicie wysokości wydatków składających się na bieżące utrzymanie. Nie nadesłała informacji o zastosowanych wobec niej środkach egzekucyjnych, odsyłając w tym względzie do akt postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do tego referendarz sądowy zauważa, że to na Skarżącej jako stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek przedstawienia dokładnej i wyczerpującej argumentacji przemawiającej za pozytywnym załatwieniem jej wniosku. Poza tym odesłanie do akt postępowania egzekucyjnego nie mogło wywołać oczekiwanego skutku, a to z tej przyczyny, że do akt tych referendarz sądowy nie ma dostępu. Obie zawisłe w tutejszym Sądzie sprawy Skarżącej (III SA/Wa 1257 i 1365/08) dotyczą bowiem postępowań wymiarowych (tj. określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w podatku od towarów i usług). Nie jest też jasne czy Skarżąca posiada tytuł prawny do lokalu położonego w W. przy ul. [...] (adresem tym - jako adresem zamieszkania Skarżąca posługiwała się w 2001 r. – zob. akt notarialny; adres ten wskazała również w skardze). Nie jest ponadto wiadome czy Skarżąca w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Nie są także znane okoliczności, w jakich utraciła ona posiadane jeszcze w latach 2006-2007 źródło przychodów w postaci umowy o pracę. Dodatkowo Skarżąca nie uprawdopodobniła - chociażby pośrednio – tego, że podejmowała próby znalezienia stałej pracy zarobkowej, zaś okoliczności natury obiektywnej (np. brak kwalifikacji, stan zdrowia) jej to uniemożliwiły. Wyjaśnienia w tym zakresie ograniczyła do stwierdzenia, że nie ma możliwości zarobienia środków na wpis. 6. Niezależnie od powyższego referendarz sądowy zauważa, że z oświadczeń Skarżącej wynika, iż jedynym źródłem utrzymania pięcioosobowej rodziny (podkr. własne) jest wynagrodzenie jej męża w wysokości (średnio miesięcznie) 1.000 zł netto oraz incydentalna (a zatem z natury rzeczy przypadkowa, uboczna) pomoc rzeczowa najbliższej rodziny. Wydatki na bieżące świadczenia (czynsz najmu, prąd, gaz i inne media) oscylują w granicach 525 zł miesięcznie, co oznacza, że po ich potrąceniu na żywność i ubrania pozostaje kwota 475 zł. Skarżąca nie zdołała natomiast wykazać, iż z kwoty tej jest w stanie pokryć koszty utrzymania siebie, męża i dodatkowo jeszcze trójki ich dzieci. 7. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.