III SA/Wa 1257/13

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia zwolnić skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić na jej rzecz radcę prawnego Skarżąca D.S. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, wskazując, że mieszka z [...] mężem. Oboje są schorowani i zadłużeni. Po opłaceniu świadczeń nie starcza im nawet na skromne życie. Skarżąca podała, że mieszkanie "drogo kosztuje" – ok. 300 zł oraz dodatkowo opłaty w wysokości 600 zł za prąd. Raty kredytów wynoszą 700 zł miesięcznie. Dwa razy w miesiącu Skarżąca kupuje leki w kwocie 150 zł. Skarżąca i jej mąż utrzymują się z emerytur, których łączna kwota wynosi 2.140,35 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przedstawiła dokumenty potwierdzające wysokość opłat za mieszkanie, energię elektryczną, gaz, telefon, ubezpieczenie, odcinki przekazów pocztowych oraz dwa terminarze spłat pożyczki. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. O takim rozstrzygnięciu zadecydował m. in. fakt, iż sytuacja materialna Skarżącej była już przedmiotem analizy (i to dwukrotnie) w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy. W efekcie najpierw na mocy postanowienia z 19 sierpnia 2011 r. Skarżącą zwolniono od kosztów sądowych w sprawie III SA/Wa 1932/11. Następnie w tej samej sprawie postanowieniem z 12 czerwca 2012 r. ustanowiono na jej rzecz radcę prawnego. Uzasadniając podjęte wówczas rozstrzygnięcia wskazano, że sytuacja majątkowa Skarżącej jest trudna. Stanowisko to referendarz sądowy w pełni podziela. Z informacji udzielonych przez Skarżącą wynika bowiem, że ona i jej mąż utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 2.168,72 zł. Jednocześnie ponoszą oni wysokie koszty utrzymania, na które składają się czynsz w wysokości ok. 258 zł, energia elektryczna 600 zł, gaz ok. 64 zł, usługi telekomunikacyjne 50 zł, ubezpieczenie 69 zł. Dodatkowo Skarżąca dwa razy w miesiącu kupuje leki w kwocie 150 zł. Spłaca także zadłużenie z tytułu pożyczek – według oświadczenia raty wynoszą 700 zł. Uwzględniając powyższe oraz to, że kwota, którą Skarżąca dysponuje pozwala na zaspokojenie tylko podstawowych potrzeb życiowych uznać należało, iż wykazała ona, że nie ma dostatecznych środków na prowadzenie sprawy przed sądem. W tej sytuacji zasadne jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jej rzecz radcy prawnego. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.