III SA/Wa 1257/13

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi D. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia 1) przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego J. H. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i 20/100), w tym: tytułem opłaty kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i 20/100) 2) odmówić zwrotu wydatków w kwocie 36,80 zł (trzydzieści sześć złotych i 80/100) Postanowieniem z 19 czerwca 2013 r. referendarz sądowy przyznał Skarżącej D. S. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, którym wyznaczona została J. H. . Ta na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 150% stawek minimalnych. Oświadczyła, że pomoc ta nie została opłacona. Wniosła także o przyznanie wydatków w łącznej wysokości 36,80 zł, na którą to kwotę złożyły się koszty zawiadomienia o pełnomocnictwie z urzędu (3,80 zł) oraz koszty wydruku pism procesowych (33 zł). Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") wyznaczony (...) radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności (...) radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym ustala się na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Wynagrodzenie to obejmuje opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o czym stanowi § 15 pkt 1 rozporządzenia. Przy przyznaniu wynagrodzenia Sąd, na mocy stosowanego odpowiednio § 2 ust. 1 rozporządzenia, bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie pomoc prawna z urzędu sprowadzała się do zapoznania się z aktami sprawy oraz stawiennictwa na rozprawie. Uznać zatem należy, że ani rodzaj podjętych przez pełnomocnika czynności, ani też ich zakres nie uzasadnia - w ocenie referendarza sądowego - podwyższenia wynagrodzenia ponad minimalne. Podwyższenia tego nie uzasadnia także charakter sprawy. Nie sposób bowiem za szczególnie zawiłą i skomplikowaną uznać sprawę dotyczącą stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz odmowy przywrócenia tego terminu. W tej sytuacji pełnomocnikowi należało przyznać wynagrodzenie wynoszące 240 zł, o czym stanowi § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie nie jest bowiem należność pieniężna. Jednocześnie kwota wynagrodzenia podlega podwyższeniu o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług (§ 2 ust. 3 rozporządzenia). Referendarz sądowy nie przyznał natomiast pełnomocnikowi dochodzonych wydatków. Po pierwsze w żaden sposób nie udokumentował on ich poniesienia. Tymczasem zgodnie z § 15 pkt 2 rozporządzenia niezbędne wydatki poniesione w związku z reprezentowaniem w sprawie mocodawcy podlegają zwrotowi jedynie wówczas gdy zostały udokumentowane. Po drugie użyte w powołanym przepisie pojęcie niezbędnych wydatków nie zostało bliżej sprecyzowane. W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że nie wszystkie wydatki podlegają zwrotowi. Część z nich rekompensowana jest już bowiem w ramach przyznanego pełnomocnikowi wynagrodzenia, mimo iż granica pomiędzy wydatkami, które powinny być wynagrodzone w ten sposób, a tymi, które wymagają "odrębnego" zwrotu, postrzegana jest dość płynnie (P. Zaborniak [w:] W. Maciejko, M. Rojewski, P. Zaborniak, Zarys metodyki pracy referendarza sądowego, Warszawa 2009, s. 270-271 i przywołane tam orzecznictwo). Za ugruntowane można jednak uznać stanowisko, że wynagrodzenie powinno stanowić źródło pokrycia wydatków drobnych i zwykle występujących przy okazji procesu sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 31/12). Zdaniem referendarza sądowego do takich właśnie wydatków zaliczyć należy m. in. wymienione przez pełnomocnika koszty wydruku pism procesowych. Sporządzanie i wnoszenie tych pism dokonywane jest bowiem w ramach pełnomocnictwa do prowadzenia danej sprawy. Tym samym to właśnie z wynagrodzenia należnego za jej prowadzenie powinien on pokryć wydatki związane z wydrukiem sporządzonych i złożonych pism procesowych. W tym stanie rzeczy, uwzględniając powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.