III SA/Wa 1261/07

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie W skardze kasacyjnej Skarżący S. A. zawarł wniosek o zwolnienie od wpisu od tejże skargi kasacyjnej. W załączonym do niej formularzu PPF powołał się na brak środków finansowych, istnienie ogromnego zadłużenia oraz likwidację działalności gospodarczej. Podał że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nim [...] dzieci. Skarżący posiada działkę zajętą w postępowaniu egzekucyjnym. Ujawnił ponadto że dom w T.(150m2) oraz działka (500-600m2) znajduje się w posiadaniu żony z którą od kilku lat pozostaje w separacji. Środki na utrzymanie, jedzenie, ubrania i lekarstwa Skarżący otrzymuje od rodziny i znajomych. Do formularza Skarżący dołączył zeznanie podatkowe za 2005 r., protokół z posiedzenia o wyjawienie majątku, zaświadczenia o wysokości dochodu wykazanego w latach 2004-2005, decyzję o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, pisma z K. [...] dotyczące blokad środków na rachunkach bankowych Skarżącego, tytuły wykonawcze, upomnienia, wezwanie do zapłaty, postanowienie Komornika Sądowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Wykonując wezwanie z dnia 26 września 2007 r. pełnomocnik Skarżącego przesłał pismo z dnia 15 października 2007 r. w którym wyjaśnił, że Skarżący prawdopodobnie – z uwagi na likwidację działalności gospodarczej w październiku 2006 r. - nie złożył zeznania podatkowego za ten rok. Wskazał że Skarżący pozostaje w formalnym związku małżeńskim z obywatelką T., nie mieszkającą w Polsce. Z tej przyczyny nie jest możliwe przedstawienie jej zeznań podatkowych. Lokal położony w L. przy ul. [...] Skarżący wynajmuje. Nie ponosi kosztów utrzymania dzieci gdyż większość z nich jest już pełnoletnia. Kosztów utrzymania dzieci które takiej pomocy potrzebują nie ponosi z uwagi na brak środków. Rachunki bankowe Skarżącego wykazują salda zerowe i są zajęte przez Izbę Celną w L.. Skarżący przeszedł operację wszczepienia by-pasów w T.– tam też aktualnie przebywa. Na utrzymanie i lekarstwa otrzymuje od rodziny i znajomych ok. 2.000 zł. Ciążą na nim zobowiązania w łącznej wysokości ok. 10 mln zł. Skarżący nie reguluje obecnie honorarium na rzecz Kancelarii Adwokackiej, która to kancelaria zmuszona jest dokończyć sprawy wcześniej przyjęte. Mimo wygrania kilku spraw przed WSA w L i zasądzeniu kosztów organ egzekucyjny dokonał ich potrącenia z należnościami celnymi. Do pisma dołączono zeznanie podatkowe za 2005 r., decyzję o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, postanowienie Komornika Sądowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, protokół z posiedzenia o wyjawienie majątku. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konkretyzację powołanej wyżej zasady stanowi art. 214 § 1 p.p.s.a. zgodnie, z którym każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia kosztów sądowych. W konsekwencji przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., FZ 760/04). Na wstępie należy zauważyć, iż na Skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia wpisów od skarg kasacyjnych w trzech prowadzonych przez niego sprawach, tj. III SA/Wa 1259-1261/07 w łącznej wysokości 750 zł. Z oświadczenia Skarżącego wynika że nie prowadzi on żadnej działalności gospodarczej. Źródłem jego utrzymania są środki pieniężne otrzymywane od rodziny i znajomych w wysokości 2.000 zł, które przeznacza na "utrzymanie i lekarstwa". Porównując kwotę ujawnionych przez Skarżącego dochodów z wysokością należnych wpisów oraz mając na uwadze okres jaki upłynął od dnia doręczenia postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi należy stwierdzić, iż jego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący był bowiem w stanie poczynić oszczędności w celu pokrycia kosztów postępowania. Zwłaszcza że nie wykazał on iż nie ma innej – poza wskazaną wyżej - możliwości uzyskiwania dochodów. Podniósł jedynie że nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Tymczasem istnieją inne jeszcze formy aktywności zawodowej. Niepodobna bowiem przyjąć że osoba prowadząca do niedawna działalność gospodarczą w szerokim zakresie egzystuje wyłącznie dzięki pomocy innych. Nie jest też jasne – mimo wezwania Skarżący tego nie wyjaśnił - czy posiada on źródła utrzymania w T., gdzie jak podał pełnomocnik aktualnie przebywa, czy też – podobnie jak w Polsce - pomaga mu tam rodzina i znajomi. Ubocznie jedynie należy zauważyć, iż fakt likwidacji działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego nie zwalnia podatnika z obowiązku złożenia zeznania podatkowego w sytuacji, gdy w miesiącach poprzedzających likwidację uzyskiwał on przychody. Stąd też nieprzekonujące są wyjaśnienia pełnomocnika, iż Skarżący "prawdopodobnie" – z uwagi na likwidację działalności gospodarczej w październiku 2006 r. - nie złożył zeznania za ten rok. W tym stanie rzeczy uznać należy, że Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie uiścić należnych w sprawach III SA/Wa 1259-1261/07 wpisów od skarg kasacyjnych w łącznej wysokości 750 zł. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.