III SA/Wa 1268/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-08-05
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna przebywająca w areszcie śledczym, nieposiadająca dochodów ani majątku, której małżonek utrzymuje się z zasiłku chorobowego i posiada zadłużenie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Osoba fizyczna przebywająca w areszcie śledczym, nieposiadająca żadnych dochodów ani majątku, której małżonek utrzymuje się z zasiłku chorobowego i posiada znaczące zadłużenie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Taka sytuacja finansowa uniemożliwia poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest podstawą do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
Skarżący E. D., przebywający w areszcie śledczym i nieposiadający dochodów ani majątku, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jego żona utrzymuje się z zasiłku chorobowego, a małżeństwo posiada zadłużenie z tytułu czynszu. Do wniosku załączono wywiad środowiskowy kuratora, który potwierdził trudną sytuację materialną i zdrowotną żony skarżącego. Sprawa dotyczyła decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono od kosztów sądowych i ustanowiono radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. D. na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, ostatecznej decyzji wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnić od kosztów sądowych oraz ustanowić radcę prawnego-
W załączonym do skargi wniosku, złożonym na urzędowym formularzu PPF, E. D.(dalej - "skarżący" lub "wnioskodawca") wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
Wnioskodawca przebywa w Areszcie Śledczym i nie osiąga żadnych dochodów. Z kolei jedynym dochodem żony wnioskodawcy jest zasiłek chorobowy w wysokości 850 zł miesięcznie. Skarżący wyjaśnił, iż nie posiada żadnych środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych, a także na zastępstwo procesowe z wyboru. Wnioskodawca oświadczył ponadto, że nie posiada żadnego majątku ruchomego, nieruchomości ani oszczędności. Są z żoną zadłużeni z tytułu czynszu na kwotę 9.054,70 zł (kapitał) oraz 6.188,30 zł (odsetki).
Do wniosku skarżący załączył wywiad środowiskowy kuratora zawodowego dla dorosłych Sądu Rejonowego w E. z 1 czerwca 2009 r.
Z załączonego pisma wynika, iż po osadzeniu skarżącego, jego żona zamieszkuje samotnie w skromnym mieszkaniu, wymagającym remontu. Żona wnioskodawcy do grudnia 2008 r. pracowała na poczcie, ale straciła pracę w związku z redukcją etatów. Aktualnie przebywa na zwolnieniu lekarskim. Otrzymuje świadczenie chorobowe z ZUS, które kończy się 12 czerwca 2009 r. Żona skarżącego jest osobą chorą fizycznie i psychicznie. Ma problemy z wykonywaniem codziennych obowiązków. Nie może liczyć na pomoc matki, która jest w podeszłym wieku, choruje i uzyskuje skromną rentę. Z kolei jej dwie dorosłe córki mają problemy zdrowotne i finansowe, które również uniemożliwiają pomoc matce.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 §1 oraz art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - P.p.s.a.), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika.
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu
i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego
tj. w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Oceniając sytuacją finansową, w której znajduje się skarżący przyznać należy, iż wypełnia ona przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wnioskodawca przebywa bowiem w Areszcie Śledczym, nie uzyskuje żadnych dochodów. Nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Żona wnioskodawcy ma poważne problemy zdrowotne i utrzymuje się jedynie z zasiłku chorobowego.
W tym stanie rzeczy, wskazać należy, iż sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Skarżący wykazał bowiem, iż nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów sądowych oraz pozyskanie we własnym zakresie pomocy profesjonalnego pełnomocnika.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło